65% doanh nghiệp dùng AI ghi nhận năng suất được cải thiện

AI mở rộng năng lực, doanh nghiệp nhỏ tăng tốc

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng trở thành công cụ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao hiệu quả vận hành. Theo khảo sát của OECD tại hơn 5.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở 7 quốc gia, 65% doanh nghiệp sử dụng AI tạo sinh cho biết công nghệ này giúp cải thiện hiệu suất người lao động.

Đây là một trong những số liệu được ông Lê Đức Thuận - Chủ nhiệm bộ môn Thương mại điện tử, FPT Polytechnic Hải Phòng - chia sẻ khi trao đổi với doanh nghiệp và thanh niên khởi nghiệp về ứng dụng AI, tại Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật và ứng dụng công nghệ số trong thương mại điện tử với chủ đề “Từ chính sách đến thực tiễn”, ngày 2/10. Con số cho thấy AI đang vượt ra khỏi câu chuyện công nghệ để trở thành một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho năng suất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, hiệu quả không đến từ việc doanh nghiệp chạy theo càng nhiều công cụ AI càng tốt. Theo ông Thuận, điểm bắt đầu phải là bài toán kinh doanh, sau đó lựa chọn những công việc phù hợp để ứng dụng, đo lường kết quả và từng bước mở rộng.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa với doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và những mô hình có nguồn lực hạn chế. Thay vì đầu tư ngay vào một hệ thống phức tạp, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những tác vụ hằng ngày như xây dựng nội dung, marketing, chăm sóc khách hàng, tổng hợp thông tin hay phân tích dữ liệu.

Khảo sát của OECD cũng cho thấy cải thiện hiệu suất nhân viên là lợi ích được doanh nghiệp sử dụng AI tạo sinh ghi nhận nhiều nhất. Bên cạnh đó, 45,2% doanh nghiệp cho biết AI giúp tiết kiệm chi phí, 35,1% có thể thực hiện những công việc trước đây chưa làm được và 25,9% ghi nhận tác động đến doanh thu.

AI có thể trở thành một trợ lý số, hỗ trợ người kinh doanh xử lý nhiều vai trò hơn, từ đó giảm chi phí vận hành và dành nguồn lực cho những công việc tạo ra giá trị cao hơn. Tuy nhiên, năng lực công nghệ chỉ là một phần của câu chuyện. Khi hoạt động kinh doanh ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, doanh nghiệp cũng phải đáp ứng những yêu cầu mới về minh bạch, dữ liệu, trách nhiệm và bảo vệ người tiêu dùng.

Ông Lê Đức Thuận cho rằng quá trình ứng dụng AI cần đi cùng kiểm soát, bảo đảm an toàn dữ liệu, tuân thủ pháp luật và sử dụng AI có trách nhiệm. “AI không phải là đích đến, mà là một bước trên hành trình xây dựng doanh nghiệp thương mại điện tử hiệu quả và bền vững” - ông Thuận nhấn mạnh.

Như vậy, công nghệ không thay thế yêu cầu về quản trị mà ngược lại, càng ứng dụng nhiều công nghệ, doanh nghiệp càng phải chú trọng đến dữ liệu, quy trình và trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh. Đây cũng là lý do câu chuyện AI đang song hành với một thay đổi lớn khác của thị trường thương mại điện tử, đó là yêu cầu nâng chuẩn hoạt động và xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia.

Luật mới định hình lại cuộc chơi thương mại điện tử

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (eComDX), Cục Thương mại điện tử cho biết, Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP đang đặt ra những yêu cầu cụ thể hơn đối với các chủ thể tham gia thị trường.

Ông Tuấn khẳng định Luật Thương mại điện tử tập trung vào những yêu cầu cốt lõi như lưu trữ dữ liệu và hợp đồng; xác thực danh tính người bán, người livestream; phân định trách nhiệm theo từng loại hình nền tảng; trách nhiệm của các chủ thể và cơ chế liên đới khi xảy ra vi phạm. Các yêu cầu về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quản lý hồ sơ và thông tin, chính sách bảo mật, giám sát dữ liệu thương mại điện tử, lưu trữ và quản lý dữ liệu dài hạn cũng được đặt ra rõ hơn.

Theo ông Tuấn, sự xuất hiện của Luật Thương mại điện tử và các quy định hướng dẫn đánh dấu bước chuyển từ phát triển thương mại điện tử theo chiều rộng sang phát triển minh bạch, có trách nhiệm và bền vững. Doanh nghiệp, người bán và nền tảng phải chủ động tuân thủ trước khi bán.

Từ góc độ thị trường, yêu cầu này có ý nghĩa không chỉ với cơ quan quản lý mà còn với chính doanh nghiệp. Khi danh tính người bán được xác thực, dữ liệu được quản lý và trách nhiệm của các bên được phân định, người tiêu dùng có thêm cơ sở để nhận diện chủ thể kinh doanh, trong khi nền tảng có điều kiện tốt hơn để giám sát và phối hợp xử lý vi phạm. Các quy định mới cũng được kỳ vọng góp phần hạn chế tài khoản ảo, hàng giả, quảng cáo sai sự thật và những hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Trong quá trình này, cơ quan quản lý nhà nước về thương mại điện tử giữ vai trò quan trọng trong hướng dẫn, phổ biến chính sách, xây dựng và vận hành hệ thống quản lý, cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ, theo dõi và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

Không chỉ nâng chuẩn thị trường, thương mại điện tử còn được đặt trong bài toán phát triển kinh tế số tại địa phương. Ông Nguyễn Hữu Tuấn giới thiệu Tiêu chí 7.3 - “Triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử” trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Theo đó, thương mại điện tử được kỳ vọng trở thành một phần thiết thực trong phát triển kinh tế tại các xã, thay vì chỉ dừng ở việc có hoạt động mua bán trực tuyến. Trọng tâm là nâng cao năng lực, kỹ năng số cho chủ thể kinh doanh, cán bộ quản lý và người dân; xây dựng các tổ, nhóm hỗ trợ thương mại điện tử cộng đồng; đồng thời thúc đẩy các chủ thể địa phương tham gia thực chất vào hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Khi được triển khai hiệu quả, thương mại điện tử giúp mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, hỗ trợ tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP và tạo thêm động lực cho kinh tế số ở khu vực nông thôn. Để thực hiện mục tiêu này, cùng với tuyên truyền và phổ biến pháp luật, cơ quan quản lý chú trọng hướng dẫn, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ về quản lý, kiểm tra, giám sát và thực thi pháp luật thương mại điện tử. Công tác thu thập, chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu cũng được đặt ra nhằm nâng cao năng lực thống kê và quản lý thương mại điện tử tại địa phương.