Người tiêu dùng kỳ vọng thực phẩm an toàn, rõ nguồn gốc
Chợ truyền thống từ lâu đã là kênh cung ứng thực phẩm thiết yếu, được nhiều người dân lựa chọn nhờ hàng hóa phong phú, giá cả phù hợp và thuận tiện mua sắm. Tuy nhiên, với nguồn hàng từ nhiều đầu mối, việc kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm tại các khu chợ vẫn đặt ra không ít thách thức.
Đặc biệt, đối với thực phẩm tươi sống và thực phẩm chế biến sẵn, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể phát sinh từ khâu vận chuyển, bảo quản đến bày bán. Trong khi người tiêu dùng phần lớn lựa chọn thực phẩm dựa vào cảm quan và sự tin tưởng đối với người bán, việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của tiểu thương càng trở nên cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Khu vực kinh doanh gia cầm sống.
Bà Nguyễn Thị Hương (phường Xuân Phương, Hà Nội), một người dân thường xuyên mua thực phẩm tại chợ đầu mối Minh Khai, chia sẻ: “Gia đình tôi chủ yếu mua rau, thịt, cá tại chợ vì thuận tiện, thực phẩm đa dạng. Tuy nhiên, điều chúng tôi quan tâm nhất là hàng hóa có bảo đảm an toàn thực phẩm hay không. Người mua khó có thể tự kiểm chứng chất lượng từng sản phẩm nên rất cần sự trung thực, trách nhiệm của người bán”.
Theo bà Hương, bên cạnh việc lựa chọn những quầy hàng quen thuộc, người tiêu dùng cũng mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường hướng dẫn, giám sát hoạt động kinh doanh, nhất là đối với các mặt hàng thực phẩm tươi sống. Việc công khai thông tin nguồn hàng, giữ vệ sinh quầy bán và bảo quản đúng cách sẽ giúp người dân yên tâm hơn khi mua sắm.
Cùng quan điểm, anh Trần Văn Linh (phường Từ Liêm, Hà Nội) cho rằng, bảo đảm an toàn thực phẩm cần bắt đầu từ nhận thức của từng hộ kinh doanh. Theo anh Linh, những quầy hàng sạch sẽ, sản phẩm được sắp xếp gọn gàng, có thông tin rõ ràng thường tạo được thiện cảm và sự tin tưởng của khách hàng.
“Chúng tôi mong các tiểu thương được tuyên truyền, hướng dẫn thường xuyên về an toàn thực phẩm, nhất là cách bảo quản hàng hóa và giữ vệ sinh trong quá trình kinh doanh. Khi người bán hiểu rõ trách nhiệm của mình, người mua cũng sẽ yên tâm hơn”, anh Linh bày tỏ.
Thực tế, để nâng cao chất lượng hoạt động tại các chợ truyền thống, việc cải thiện cơ sở vật chất cần đi đôi với thay đổi hành vi của người kinh doanh. Từ lựa chọn nguồn hàng, vận chuyển, bảo quản đến bày bán, mỗi công đoạn đều đòi hỏi tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh, chủ động phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm thực phẩm.
Đây cũng là cơ sở để các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn tiểu thương thực hiện đúng quy định, từng bước hình thành ý thức tự giác trong kinh doanh, thay vì chỉ chấp hành khi có lực lượng chức năng kiểm tra.
Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của từng hộ kinh doanh
Trước yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm tại các chợ truyền thống và tuyến phố kinh doanh, vai trò của chính quyền cơ sở ngày càng trở nên quan trọng, không chỉ trong kiểm tra, giám sát mà còn ở công tác tuyên truyền, hướng dẫn, tạo chuyển biến về nhận thức của người kinh doanh.
Việc kiểm soát an toàn thực phẩm phải được thực hiện xuyên suốt, từ nguồn gốc hàng hóa, điều kiện bảo quản, chế biến đến khâu lưu thông và tiêu thụ.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Việt Bắc Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm (Hà Nội) nhấn mạnh, việc bảo đảm an toàn thực phẩm phải được thực hiện thường xuyên, gắn trách nhiệm của cơ quan quản lý với ý thức chấp hành của các hộ kinh doanh.
“Chúng tôi xác định an toàn thực phẩm không chỉ là vấn đề quản lý hoạt động kinh doanh mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc kiểm soát phải được thực hiện xuyên suốt, từ nguồn gốc hàng hóa, điều kiện bảo quản, chế biến đến khâu lưu thông và tiêu thụ, thay vì chỉ tập trung vào các đợt kiểm tra cao điểm”, ông Bắc Anh chia sẻ.
Theo ông Bắc Anh, với đặc thù kinh doanh đa dạng, nguồn hàng được cung ứng từ nhiều đầu mối, công tác quản lý tại chợ truyền thống cần được triển khai có trọng tâm, trọng điểm. Đặc biệt, hoạt động tuyên truyền phải hướng đến những nội dung thiết thực như lựa chọn nguồn cung ứng, lưu giữ thông tin hàng hóa, bảo quản thực phẩm và giữ gìn vệ sinh khu vực kinh doanh.
Cùng với đó, ban quản lý chợ cần phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và tiểu thương, thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở các hộ kinh doanh chấp hành quy định, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những tồn tại phát sinh.
“Chúng tôi không đặt mục tiêu kiểm tra thật nhiều mà hướng tới kiểm tra đúng vấn đề, phát hiện sớm nguy cơ và ngăn chặn vi phạm ngay từ cơ sở. Những trường hợp cố tình kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm điều kiện vệ sinh phải được xử lý nghiêm theo quy định”, ông Bắc Anh nhấn mạnh.
Không chỉ tại các chợ truyền thống, công tác tuyên truyền về an toàn thực phẩm cũng cần được chú trọng tại những tuyến phố tập trung nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Với đặc thù chế biến và phục vụ thực phẩm trực tiếp, các cơ sở này cần tuân thủ nghiêm quy định về vệ sinh khu vực chế biến, dụng cụ tiếp xúc với thực phẩm, nguồn nước sử dụng và thu gom chất thải.
Việc bảo đảm an toàn thực phẩm tại các tuyến phố kinh doanh cần gắn với giữ gìn vệ sinh môi trường, trật tự đô thị và xây dựng nếp sống văn minh. Qua đó, tạo môi trường kinh doanh sạch sẽ, an toàn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh địa phương.
Ở góc độ này, công tác tuyên truyền cần giúp người kinh doanh hiểu được lợi ích lâu dài của việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, những hộ kinh doanh thực hiện tốt cần được khuyến khích. Cùng với đó, cần phát huy vai trò giám sát của người tiêu dùng thông qua việc tiếp nhận, xác minh và xử lý kịp thời các phản ánh liên quan đến chất lượng thực phẩm. Sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy người kinh doanh chủ động thực hiện trách nhiệm của mình.
“Quan điểm của chúng tôi là xây dựng môi trường kinh doanh thực phẩm an toàn phải bắt đầu từ trách nhiệm của từng chủ thể. Chính quyền quản lý chặt chẽ, tiểu thương kinh doanh có trách nhiệm và người dân chủ động giám sát. Khi an toàn thực phẩm trở thành ý thức tự giác, các chợ truyền thống và tuyến phố kinh doanh mới có thể phát triển bền vững, giữ được niềm tin của người tiêu dùng”, ông Bắc Anh khẳng định.
Nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen kinh doanh của tiểu thương là yếu tố quan trọng để bảo đảm an toàn thực phẩm tại các chợ truyền thống. Khi mỗi quầy hàng thực hiện tốt các quy định về chất lượng, vệ sinh thực phẩm, những khu chợ dân sinh sẽ tiếp tục là địa chỉ mua sắm tin cậy, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân.