Bối cảnh mới đối với chính sách tiền tệ của Fed
Phát biểu tại một hội nghị ở Washington (Mỹ), Chủ tịch Fed chi nhánh New York John Williams cho biết, chính sách tiền tệ hiện nay đang ở trạng thái tương đối phù hợp nhằm hỗ trợ thị trường lao động, đồng thời từng bước đưa lạm phát về mục tiêu 2%.
Theo ông Williams, trong trường hợp lạm phát tiếp tục hạ nhiệt đúng như kỳ vọng, Fed sẽ cần tiếp tục điều chỉnh giảm lãi suất để tránh nguy cơ chính sách trở nên quá thắt chặt, gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng. Quan điểm này phản ánh cách tiếp cận linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ.
Xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng, làm gia tăng áp lực lạm phát và khiến Fed thận trọng hơn trong điều hành lãi suất. Ảnh minh hoạ.
Tuy nhiên, ông không đề cập trực tiếp đến tác động của xung đột Trung Đông trong bài phát biểu chuẩn bị sẵn. Trên thực tế, các diễn biến quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang khiến giá năng lượng tăng mạnh, qua đó làm gia tăng nguy cơ lạm phát quay trở lại.
Đáng chú ý, nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu đang tạo áp lực đáng kể lên thị trường. Giá dầu tăng nhanh đã tác động rõ rệt đến tâm lý nhà đầu tư và làm suy giảm kỳ vọng về việc nới lỏng chính sách tiền tệ trong ngắn hạn.
Dữ liệu thị trường cho thấy, xác suất Fed cắt giảm lãi suất đã giảm rõ rệt so với trước đó, khi giới đầu tư chuyển sang trạng thái thận trọng hơn trước rủi ro lạm phát gia tăng.
Trước đó, trong năm 2025, Fed đã ba lần điều chỉnh giảm lãi suất với tổng mức 0,75 điểm phần trăm, đưa lãi suất mục tiêu xuống còn 3,5% - 3,75% nhằm hỗ trợ thị trường lao động và duy trì đà tăng trưởng kinh tế. Bước sang năm 2026, kỳ vọng tiếp tục nới lỏng chính sách từng được củng cố khi lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt, song các yếu tố địa chính trị hiện nay đang làm suy yếu kịch bản này.
Trong khi đó, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis Neel Kashkari đưa ra góc nhìn thận trọng hơn khi cho rằng xung đột Iran đã trở thành một yếu tố mới làm gia tăng bất định đối với kinh tế toàn cầu.
Theo ông Kashkari, yếu tố hiện nay là chưa thể xác định rõ thời gian kéo dài cũng như mức độ lan rộng của xung đột, từ đó khiến việc hoạch định chính sách tiền tệ trở nên phức tạp hơn. Ông đồng thời cảnh báo các cú sốc địa chính trị thường tác động khó lường đến lạm phát, đặc biệt thông qua giá năng lượng. Do đó, Fed cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến dữ liệu trước khi đưa ra quyết định.
Quan điểm điều hành và tín hiệu từ thị trường
Trái với quan điểm tương đối linh hoạt của ông Williams, Chủ tịch Fed chi nhánh Kansas City Jeffrey Schmid thể hiện lập trường thận trọng hơn khi cho rằng chưa phải thời điểm phù hợp để sớm cắt giảm lãi suất.
Ông Schmid nhấn mạnh, lạm phát đã duy trì trên mức mục tiêu 2% trong gần 5 năm qua, trong khi tổng cầu vẫn vượt tổng cung, khiến giá dịch vụ tiếp tục có xu hướng tăng. ''Chúng ta không có dư địa để chủ quan'', ông khẳng định, đồng thời lưu ý rằng bất ổn tại Trung Đông có thể gia tăng áp lực giá trong ngắn hạn.
Những quan điểm trái ngược này cho thấy sự phân hóa nhất định trong nội bộ Fed về thời điểm và mức độ nới lỏng chính sách. Trong khi một số quan chức ủng hộ cách tiếp cận linh hoạt nhằm hỗ trợ tăng trưởng, các ý kiến thận trọng lại đặt trọng tâm vào kiểm soát lạm phát và ổn định kỳ vọng thị trường.
Diễn biến trên thị trường tài chính đã phản ánh rõ nét sự kỳ vọng trong điều chỉnh chính sách. Các hợp đồng tương lai lãi suất và trái phiếu Kho bạc Mỹ bị bán mạnh, làm giảm khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong các kỳ họp tới.
Cùng với đó, giá xăng bán lẻ tại Mỹ tăng nhanh trong thời gian ngắn càng làm gia tăng lo ngại về lạm phát, buộc Fed phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong các quyết định điều hành.
Áp lực này cũng thể hiện rõ qua biến động tại thị trường Phố Wall. Cụ thể, trong phiên giao dịch ngày 3/3 (giờ địa phương), chỉ số S&P 500 giảm 0,9%, dù trước đó có thời điểm mất tới 2,5%. Chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 403 điểm, tương đương 0,8%, sau khi từng lao dốc hơn 1.200 điểm, trong khi Nasdaq giảm 1%.
Trong khi đó, trên thị trường năng lượng, giá dầu tiếp tục leo thang, góp phần gia tăng áp lực lạm phát. Giá dầu Brent có thời điểm vượt 84 USD/thùng trước khi chốt phiên ở mức 81,40 USD/thùng, tăng 4,7%. Dầu thô WTI của Mỹ cũng tăng 4,7%.
Những biến động này cho thấy, lo ngại của giới đầu tư về việc giá năng lượng tăng cao có thể làm suy giảm chi tiêu tiêu dùng và lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó tác động tiêu cực đến triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Diễn biến phức tạp của thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu đang làm gia tăng mức độ bất định, buộc Fed phải duy trì cách tiếp cận thận trọng, linh hoạt trong điều hành chính sách.