'Bản hùng ca trên sông': Khơi dậy giá trị 'địa chỉ đỏ'

Khơi dậy ký ức hào hùng từ “tọa độ lửa”
Trong không khí thiêng liêng hướng tới các ngày lễ lớn của dân tộc, tối ngày 18/4/2026, tại Khu di tích Phà Gianh (thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh), chương trình nghệ thuật chính luận “Bản hùng ca trên sông” đã được tổ chức. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa đặc sắc, mà còn là hành trình trở về nguồn cội, khơi dậy ký ức lịch sử và lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Sự kiện có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng các đại biểu bộ, ngành, địa phương. 

Sông Gianh, dòng sông lớn nhất Quảng Bình (cũ)  không chỉ là trục thủy văn quan trọng mà còn là chứng nhân lịch sử của nhiều thời kỳ biến động. Từ ranh giới chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngoài thời Trịnh - Nguyễn, đến “tuyến lửa” khốc liệt trong kháng chiến chống Mỹ, mỗi khúc sông đều thấm đẫm dấu ấn của một thời bom đạn.

Đặc biệt, Bến phà Gianh, cảng Gianh đã đi vào lịch sử như một "mắt xích" chiến lược trên tuyến vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam. Đây là nơi những chuyến hàng, đoàn quân ngày đêm vượt sông trong mưa bom bão đạn, viết nên bản anh hùng ca bất tử về ý chí kiên cường của quân và dân ta.

Những chiến công tiêu biểu, như trận đánh ngày 2 và 5/8/1964 của lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam, không chỉ góp phần bảo vệ tuyến giao thông huyết mạch, mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của dân tộc trong cuộc chiến giữ nước.
Tôn tạo di tích, gìn giữ ký ức, tạo động lực phát triển

Dự án được thực hiện trên nguyên tắc giữ gìn tối đa yếu tố gốc của di tích, đặc biệt là khu vực bến phà và đường dẫn - những chứng tích sống động của lịch sử. Song song với đó, các hạng mục mới như khu đền thờ chính, nhà trưng bày, không gian tưởng niệm và hệ thống hạ tầng cảnh quan được xây dựng đồng bộ, tạo nên một quần thể vừa trang nghiêm, vừa giàu giá trị giáo dục.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn lịch sử, dự án hướng tới khai thác hiệu quả di tích gắn với phát triển du lịch lịch sử - văn hóa. Qua đó, Bến phà Gianh không chỉ là nơi tri ân mà còn trở thành điểm đến có sức hút, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương theo hướng bền vững.

“Bản hùng ca trên sông” không đơn thuần là một chương trình nghệ thuật, mà là sự kết tinh của lịch sử, văn hóa và lòng tri ân. Từ những câu chuyện được tái hiện trên sân khấu đến không gian linh thiêng bên dòng Gianh, tất cả cùng góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, hun đúc tinh thần yêu nước trong mỗi người dân.

Hôm nay, trên dòng sông từng oằn mình trong khói lửa, những cây cầu bê tông vững chãi đã nối liền đôi bờ, những công trình tưởng niệm uy nghiêm đã được dựng xây. Đó không chỉ là biểu tượng của sự hồi sinh, mà còn là minh chứng cho khát vọng phát triển, cho một tương lai hòa bình, thịnh vượng.

Từ “tọa độ lửa” năm xưa, Bến phà Gianh hôm nay đang trở thành điểm hội tụ của ký ức và hiện tại  nơi quá khứ được gìn giữ, hiện tại được bồi đắp và tương lai được mở ra bằng niềm tin và trách nhiệm.

Theo đại diện lãnh đạo xã Bắc Gianh, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của “địa chỉ đỏ” này, công trình tu bổ, tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh đã được triển khai với tổng nguồn lực xã hội hóa hơn 60 tỷ đồng, hoàn thành trong thời gian gần 70 ngày.