Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số
Chỉ còn ít ngày nữa, sẽ diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Không khí "ngày hội non sông" đã rộn ràng khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước.
Không khí "ngày hội non sông" đã rộn ràng khắp khắp phố phường Hà Nội. Ảnh: Nam Nguyễn
Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân là một trong những quyền chính trị cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận. Bầu cử là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung, thành lập cơ quan quyền lực nhà nước ở trung ương và địa phương nói riêng.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là giai đoạn toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang nỗ lực hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; lần đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi toàn quốc.
Những ngày qua, công tác chuẩn bị cuộc bầu cử đã được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bài bản, đúng tiến độ và đúng quy định pháp luật. Toàn bộ quá trình triển khai được đặt dưới sự chỉ đạo tập trung, thống nhất của Trung ương và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Chia sẻ với báo chí, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, cuộc bầu cử lần này có một số điểm mới đáng chú ý, không chỉ ở phương diện tổ chức mà còn ở bối cảnh vận hành của hệ thống chính trị.
Đầu tiên, đây là lần đầu chúng ta tổ chức bầu cử trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Phạm vi quản lý của mỗi đơn vị hành chính rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, yêu cầu về năng lực điều hành cũng cao hơn. Điều đó tác động trực tiếp đến việc xác định cơ cấu, phân bổ số lượng đại biểu và tổ chức các hội nghị hiệp thương.
"Nếu trước đây, việc tiếp xúc cử tri hay tổ chức mạn đàm tiểu sử người ứng cử diễn ra trong không gian hẹp, thì nay, phải bảo đảm người ứng cử có điều kiện tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trong địa bàn rộng hơn. Đây là một thay đổi quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng" - ông Lê Quang Mạnh cho hay.
Thứ hai, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng các nền tảng như VNeID giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp hoặc sai sót thông tin.
"Tuy nhiên, chúng tôi xác định rõ công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều cốt lõi vẫn là trách nhiệm của con người trong việc rà soát, kiểm tra và chịu trách nhiệm về từng khâu, từng nhiệm vụ. Vì vậy, cùng với việc triển khai hệ thống số, công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở được đặc biệt coi trọng" - ông Lê Quang Mạnh nêu rõ.
Quy trình bầu cử được rút ngắn
Điểm đổi mới tiếp theo được Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nhắc đến, đó là quy trình bầu cử được rút ngắn về thời gian so với các nhiệm kỳ trước. Việc rút ngắn này không làm giảm yêu cầu chặt chẽ của từng bước, mà buộc các cơ quan liên quan phải phối hợp nhịp nhàng hơn, xử lý công việc khoa học hơn, tránh chồng chéo.
"Có thể hình dung, mỗi khâu như một mắt xích trong chuỗi quy trình; nếu một mắt xích chậm hoặc thiếu chính xác sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ chung. Do đó, yêu cầu kỷ luật và tinh thần trách nhiệm được đặt ra cao hơn" - ông Lê Quang Mạnh nhấn mạnh.
Thứ tư, chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội.
Đại biểu hoạt động chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho hoạt động Quốc hội, theo dõi sâu các lĩnh vực, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường. Đây không phải là thay đổi mang tính hình thức, mà gắn với yêu cầu hoàn thiện Nhà nước pháp quyền và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về công tác bầu cử ngày 26/2 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn đặc biệt yêu cầu các cơ quan, địa phương, nhất là ở cơ sở tuyệt đối không được chủ quan, phải chuẩn bị kỹ lưỡng từng khâu, bám sát địa bàn.
"Trong bối cảnh cuộc bầu cử có nhiều điểm mới như đã nêu ở trên, sự thận trọng là hết sức cần thiết để bảo đảm mọi khâu được tổ chức chặt chẽ, vận hành ổn định, góp phần tổ chức thành công cuộc bầu cử" - ông Lê Quang Mạnh nói.
Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây không chỉ là sự kiện chính trị - pháp lý, đợt sinh hoạt dân chủ sâu rộng trong toàn xã hội, mà còn là dịp để mỗi người dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, thể hiện ý chí và trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước.