Ngày mai (15/3), toàn dân sẽ chính thức tham gia bầu cử Quốc hội khóa XVI. Trước thềm ngày hội non sông, đại biểu Quốc hội khoá XV - PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội đã có cuộc chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về ý nghĩa, kỳ vọng về sự kiện trọng đại của đất nước.
Kỳ vọng về một Quốc hội hành động, cải cách
- Cả nước đang hướng tới ngày hội lớn - bầu cử Quốc hội khóa XVI. Theo ông, cuộc bầu cử lần này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng?
PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Bầu cử Quốc hội khóa XVI diễn ra vào ngày 15/3/2026 không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là một dấu mốc đặc biệt trong hành trình phát triển mới của đất nước. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu rất cao về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển nhanh nhưng bền vững.
nhân dân thực hiện quyền làm chủ thông qua bầu cử
Tôi cho rằng, ý nghĩa lớn nhất của cuộc bầu cử lần này là nhân dân thực hiện quyền làm chủ, trực tiếp lựa chọn những người đủ đức, đủ tài, đủ bản lĩnh để gánh vác trọng trách lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước trong một giai đoạn mới. Nói cách khác, lá phiếu hôm nay không chỉ quyết định thành phần của một nhiệm kỳ Quốc hội mới, mà còn góp phần lựa chọn đội ngũ sẽ đồng hành cùng dân tộc trong việc thể chế hóa tinh thần Đại hội XIV thành chính sách cụ thể, thành luật pháp khả thi, thành động lực phát triển thực chất.
- Từ góc nhìn của một đại biểu Quốc hội, ông kỳ vọng điều gì vào cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI? Ngoài ra, theo ông, đâu là những trọng tâm nhiệm vụ mà Quốc hội nhiệm kỳ mới cần tập trung để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước?
PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Điều tôi kỳ vọng trước hết ở cuộc bầu cử lần này là sẽ lựa chọn được một Quốc hội thực sự tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến.
Về trọng tâm nhiệm vụ, theo tôi, Quốc hội khóa XVI cần tập trung mạnh vào ba phương diện lớn.
Thứ nhất là tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, minh bạch cho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và hội nhập quốc tế.
Thứ hai là nâng cao hiệu quả giám sát tối cao, đặc biệt đối với việc thực thi pháp luật, việc tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền, cải cách hành chính, sử dụng nguồn lực công cũng như giải quyết các vấn đề dân sinh mà cử tri rất quan tâm.
Thứ ba là quyết định đúng đắn, kịp thời những vấn đề quan trọng của đất nước trên tinh thần dài hạn, chiến lược, không chỉ giải quyết việc trước mắt mà còn mở đường cho tương lai. Tôi mong Quốc hội nhiệm kỳ mới sẽ là một Quốc hội hành động, Quốc hội của cải cách, Quốc hội biết lắng nghe tiếng nói cuộc sống và biết chuyển hóa những đòi hỏi của thực tiễn thành quyết sách mạnh mẽ, khả thi, vì sự phát triển đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội.
- Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số mạnh mẽ, Quốc hội khóa XVI cần có những đổi mới gì trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thưa ông?
PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và chuyển đổi số diễn ra với tốc độ rất nhanh, Quốc hội khóa XVI phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn phương thức hoạt động.
Trước hết, hoạt động lập pháp cần chuyển từ tư duy phản ứng sang tư duy kiến tạo phát triển. Nghĩa là luật pháp không chỉ để quản lý, mà còn phải mở đường cho đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, thúc đẩy môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn quốc gia trong không gian số.
Ở phương diện giám sát, Quốc hội cần tăng cường giám sát theo hướng thực chất hơn, số hóa hơn và dựa trên dữ liệu nhiều hơn. Một Quốc hội hiện đại không thể chỉ giám sát qua báo cáo, mà phải biết khai thác dữ liệu, đối chiếu chính sách với kết quả thực tiễn, đo lường hiệu quả bằng các chỉ số cụ thể, từ đó phát hiện sớm điểm nghẽn và kiến nghị điều chỉnh kịp thời. Cùng với đó, việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước cũng cần dựa trên tầm nhìn dài hạn hơn, khả năng dự báo tốt hơn và sự tham gia rộng rãi hơn của chuyên gia, doanh nghiệp, người dân.
Đại biểu Quốc hội là người gánh trên vai niềm tin của cử tri
- Vậy đối với đại biểu Quốc hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước cần hội tụ những phẩm chất, năng lực nào để thực sự trở thành cầu nối hiệu quả giữa cử tri và nghị trường, thưa ông?
PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Trong giai đoạn phát triển mới, một đại biểu Quốc hội muốn thực sự trở thành cầu nối hiệu quả giữa cử tri và nghị trường cần hội tụ cả phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ lẫn năng lực hành động hiện đại.
Trước hết, đó phải là người có bản lĩnh, có trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc và lợi ích chính đáng của nhân dân lên trên hết. Đại biểu Quốc hội không chỉ là người tham gia các phiên họp hay bấm nút thông qua luật, mà là người gánh trên vai niềm tin của cử tri, phải biết lắng nghe những điều người dân trăn trở, chia sẻ những điều người dân kỳ vọng, theo đuổi đến cùng những vấn đề thiết thực của đời sống.
Bên cạnh phẩm chất, đại biểu Quốc hội hôm nay còn phải có năng lực tổng hợp rất mạnh. Đó là năng lực tư duy chính sách, khả năng đọc hiểu thực tiễn, năng lực phản biện, tranh luận, giám sát và đặc biệt là khả năng kết nối giữa tiếng nói của cuộc sống với ngôn ngữ của pháp luật. Một đại biểu giỏi không chỉ phát biểu hay, mà còn phải chuyển được tâm tư của cử tri thành kiến nghị, thành câu hỏi chất vấn, đề xuất sửa luật, thành áp lực tích cực để bộ máy vận hành tốt hơn.
Ngoài ra, trong thời đại số, đại biểu cũng cần có khả năng tiếp cận công nghệ, sử dụng dữ liệu, tương tác với cử tri qua nhiều kênh mới, nhưng dù bằng phương thức nà, cốt lõi vẫn là sự chân thành, gần gũi, dấn thân và tinh thần phụng sự.
- Là một trong những ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XVI được cử tri tin tưởng, đánh giá cao, ông có chia sẻ cảm xúc và gửi đến cử tri những cam kết gì trước thềm bầu cử?
PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Mỗi mùa bầu cử đều đem lại những cảm xúc rất đặc biệt, bởi đó là lúc mình cảm nhận rõ nhất mối liên hệ thiêng liêng giữa người đại biểu với nhân dân. Nhưng năm nay, cảm xúc ấy có phần sâu sắc hơn, bởi cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 diễn ra trong một thời điểm rất quan trọng của đất nước, khi chúng ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với rất nhiều kỳ vọng lớn lao. Chính vì vậy, mỗi ứng cử viên càng phải tự nhắc mình rằng sự tín nhiệm của cử tri chỉ thật sự có ý nghĩa khi được trả lời bằng hành động cụ thể.
Là ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được cử tri tin tưởng, tôi cảm thấy đây là niềm vinh dự rất lớn, nhưng đồng thời cũng là một trách nhiệm rất nặng nề. Điều tôi muốn gửi tới cử tri là sự biết ơn chân thành và một cam kết rõ ràng. Nếu tiếp tục được cử tri tin tưởng giao trọng trách, tôi sẽ nỗ lực hết mình để làm tốt vai trò người đại biểu của nhân dân: lắng nghe nhiều hơn, đi sâu vào thực tiễn nhiều hơn, phản ánh trung thực hơn tâm tư, nguyện vọng của cử tri, đồng thời theo đuổi đến cùng những vấn đề mà người dân quan tâm.
Tôi cũng mong cử tri không chỉ trao lá phiếu bằng niềm tin, mà còn tiếp tục đồng hành, giám sát, góp ý để mỗi đại biểu được bầu ra thực sự làm tròn sứ mệnh của mình. Bởi, Quốc hội mạnh là nhờ đại biểu tốt, đại biểu tốt lại được hun đúc từ niềm tin, sự kỳ vọng và sự giám sát thường xuyên của nhân dân. Lá phiếu của cử tri vì thế vừa là sự lựa chọn, vừa là sự giao phó, là lời nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
- Xin cảm ơn ông!
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội trước hết phải là người biết nghe dân nói, biết nói tiếng nói của dân và biết biến niềm tin của dân thành hành động cụ thể tại nghị trường. Khi làm được điều đó, cây cầu nối giữa cử tri và Quốc hội mới thật sự bền vững.