Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm - Uỷ viên BCH Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương xung quanh vấn đề này.
Đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm - Uỷ viên BCH Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương
Từ không gian trưng bày đến kết nối thị trường
- Chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra một cách làm mới trong hoạt động của tuổi trẻ ngành Công Thương, gắn sức trẻ với nhiệm vụ phát triển thị trường trong nước. Xin đồng chí cho biết, hiệu quả của chương trình ra sao, đặc biệt trong hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm khu vực đặc thù như miền núi, vùng dân tộc thiểu số?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm: Có thể nói, điểm khác biệt của chương trình “Sức sống hàng Việt” là không dừng lại ở hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm đơn thuần, mà hướng tới kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, kết hợp các phương thức bán hàng truyền thống với thương mại điện tử và nền tảng số. Qua đó, từng bước đưa sản phẩm Việt đến gần hơn với người tiêu dùng, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất ở nhiều địa phương.
Sau 15 số triển khai, chương trình Sức sống hàng Việt do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chủ trì tổ chức đã từng bước khẳng định hiệu quả thông qua việc đưa hàng trăm sản phẩm đặc sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đến với người tiêu dùng. Kết quả, Chương trình đã giới thiệu gần 300 mặt hàng đặc sản, sản phẩm OCOP và sản phẩm tiêu biểu của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đến từ nhiều địa phương như Hà Nội, Thái Nguyên, Lai Châu, Hà Tĩnh, Huế, Bắc Ninh, Điện Biên, Lạng Sơn, Cao Bằng, An Giang, TP.Hồ Chí Minh, Lâm Đồng...
Qua các phiên trưng bày và livestream, hơn 24.000 sản phẩm đã được tiêu thụ, doanh thu trực tiếp đạt trên 2 tỷ đồng, đồng thời thu hút trên 10 triệu lượt tiếp cận trên nền tảng TikTok, mở rộng đáng kể khả năng quảng bá và tiêu thụ sản phẩm địa phương trên môi trường số.
Đối với khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ý nghĩa của chương trình không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm bán ra, mà còn ở việc tạo thêm cơ hội để các sản phẩm đặc trưng của địa phương tiếp cận thị trường đô thị, tiếp cận nhóm khách hàng mới. Thông qua các số tổ chức với Lai Châu, Điện Biên, Lạng Sơn, Cao Bằng, Gia Lai và nhiều địa phương khác, những sản phẩm vốn quen thuộc với người dân bản địa đã có thêm không gian giới thiệu, được người tiêu dùng biết đến và trực tiếp trải nghiệm, lựa chọn.
Tôi cho rằng, kết quả quan trọng nhất là chương trình đang góp phần thay đổi cách tiếp cận trong hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm địa phương: từ việc đưa sản phẩm đến một điểm trưng bày sang chủ động tìm kiếm khách hàng, kết nối kênh phân phối và khai thác các nền tảng số. Đây cũng là cách tuổi trẻ ngành Công Thương cụ thể hóa tinh thần xung kích, sáng tạo, đưa hoạt động Đoàn gắn chặt hơn với nhiệm vụ chuyên môn và những vấn đề thiết thực của đời sống kinh tế - xã hội.
Đoàn thanh niên hỗ trợ quảng bá sản phẩm trên nền tảng Tiktok qua chương trình Sức sống hàng Việt
Để lượt xem chuyển hóa thành đơn hàng thực tế
- Thực tiễn triển khai Chương trình “Sức sống hàng Việt” cho thấy việc kết hợp không gian trưng bày trực tiếp với livestream có thể mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng. Tuy nhiên, với nhiều sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những khó khăn về quy mô sản xuất, bao bì, xây dựng thương hiệu và khả năng đáp ứng đơn hàng vẫn là thách thức. Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương sẽ phối hợp với cơ quan quản lý, địa phương và các chủ thể sản xuất như thế nào để hoạt động quảng bá trên nền tảng số chuyển hóa thành đơn hàng thực tế, khách hàng quay lại và đầu ra ổn định hơn, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm: Đây là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm trong quá trình triển khai chương trình. Thực tế cho thấy, livestream hay các hoạt động quảng bá trên nền tảng số có thể giúp sản phẩm tiếp cận hàng nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn người tiêu dùng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm đó thành đơn hàng, và xa hơn là khách hàng thường xuyên, thì chỉ truyền thông tốt thôi là chưa đủ. Sản phẩm phải có chất lượng ổn định, thông tin minh bạch, bao bì phù hợp, giá cả cạnh tranh và đặc biệt là năng lực cung ứng đáp ứng được nhu cầu thị trường.
Vì vậy, theo tôi, cần chuyển từ tư duy tổ chức từng sự kiện quảng bá sang xây dựng một chuỗi hỗ trợ tiêu thụ có sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó Đoàn Thanh niên đóng vai trò kết nối, hỗ trợ và thúc đẩy các hoạt động cụ thể.
Trước hết, Đoàn Thanh niên cần phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Sở Công Thương và tổ chức Đoàn tại địa phương để lựa chọn những sản phẩm có tiềm năng thương mại, đồng thời rà soát khả năng cung ứng, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn mác và giá bán trước khi đưa lên các kênh quảng bá, phân phối.
Thứ hai, cần tăng cường kết nối với các nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp phân phối và các đơn vị vận chuyển để hỗ trợ chủ thể sản xuất đưa sản phẩm lên môi trường kinh doanh trực tuyến, tiếp cận khách hàng và tổ chức giao hàng thuận tiện. Đối với những sản phẩm có quy mô sản xuất nhỏ, cần có phương án kết nối, tập hợp nguồn cung từ các hợp tác xã, tổ hợp tác hoặc các cơ sở sản xuất cùng địa phương để nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng.
Thứ ba, sau mỗi chương trình cần duy trì hoạt động kết nối, giới thiệu sản phẩm trên các kênh truyền thông và nền tảng số; theo dõi phản hồi của người tiêu dùng, nhu cầu thị trường để hỗ trợ các chủ thể sản xuất điều chỉnh sản phẩm, phương thức bán hàng. Đây là khâu rất quan trọng để không chỉ tạo ra doanh số tại sự kiện mà còn từng bước hình thành tệp khách hàng và đơn hàng ổn định.
Chúng tôi xác định, mục tiêu cuối cùng không phải là có bao nhiêu lượt xem hay bao nhiêu phiên livestream, mà là có bao nhiêu sản phẩm được tiêu thụ, bao nhiêu chủ thể sản xuất tìm được khách hàng mới và có thêm những kênh phân phối bền vững. Muốn vậy, hoạt động quảng bá phải luôn đi cùng với hỗ trợ năng lực sản xuất, kinh doanh và kết nối thị trường.
Quảng bá hàng Việt đến người tiêu dùng
Phát huy sức trẻ trong kể chuyện và quảng bá hàng Việt
- Thanh niên có lợi thế về công nghệ số, khả năng sáng tạo nội dung và nắm bắt xu hướng tiêu dùng. Theo đồng chí, làm thế nào để huy động đoàn viên, thanh niên tham gia sâu hơn vào các khâu từ kể câu chuyện sản phẩm, quảng bá đặc trưng văn hóa địa phương đến hỗ trợ bán hàng trực tuyến, thay vì chỉ dừng lại ở việc giới thiệu sản phẩm trong các sự kiện?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm: Tôi cho rằng, đây chính là không gian để thanh niên phát huy rõ nhất vai trò tiên phong, sáng tạo và khả năng thích ứng với những phương thức kinh doanh mới. Với lợi thế về công nghệ, tư duy truyền thông hiện đại và khả năng tiếp cận các xu hướng tiêu dùng trên môi trường số, đoàn viên, thanh niên hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào quá trình đưa sản phẩm địa phương đến với thị trường.
Tuy nhiên, điều quan trọng là phải chuyển từ việc huy động đoàn viên tham gia các hoạt động theo từng sự kiện sang hình thành những lực lượng thanh niên có kỹ năng, có nhiệm vụ cụ thể và có khả năng đồng hành lâu dài với các chủ thể sản xuất.
Theo đó, tôi cho rằng có thể tập trung vào ba nhóm hoạt động.
Một là, phát huy vai trò của thanh niên trong kể câu chuyện sản phẩm. Mỗi sản phẩm đặc sản không chỉ có giá trị sử dụng mà còn chứa đựng câu chuyện về vùng đất, con người, tập quán sản xuất và bản sắc văn hóa địa phương. Đoàn viên, thanh niên có thể tham gia tìm hiểu, xây dựng nội dung, hình ảnh, video ngắn để giới thiệu những giá trị đó theo cách gần gũi, hấp dẫn với người tiêu dùng, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ.
Hai là, hình thành các đội hình thanh niên hỗ trợ chuyển đổi số trong kinh doanh. Đoàn viên có thể trực tiếp hướng dẫn các hợp tác xã, hộ sản xuất tạo gian hàng trực tuyến, xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm, chụp ảnh, quay video, thực hành livestream, cập nhật thông tin hàng hóa và xử lý đơn hàng. Đây là những công việc cụ thể, thiết thực, giúp các chủ thể sản xuất từng bước làm chủ công cụ số thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị trung gian.
Ba là, tăng cường kết nối đoàn viên, thanh niên với doanh nghiệp, nền tảng thương mại điện tử và các đơn vị phân phối để tạo ra những hoạt động hỗ trợ có tính chuyên môn và chiều sâu. Đặc biệt, cần khuyến khích đoàn viên tại địa phương tham gia trực tiếp, bởi họ là những người hiểu rõ sản phẩm, văn hóa và điều kiện sản xuất của địa bàn mình.
Với Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương, chúng tôi mong muốn mỗi đoàn viên không chỉ là người giới thiệu một sản phẩm trong một sự kiện, mà có thể trở thành một cầu nối giữa sản phẩm địa phương với người tiêu dùng, giữa người sản xuất với thị trường và giữa giá trị truyền thống với phương thức kinh doanh hiện đại.
Nhân rộng mô hình, mở rộng đầu ra cho sản phẩm vùng cao
- Từ những kết quả bước đầu của “Sức sống hàng Việt”, đồng chí đánh giá đâu là điều kiện quan trọng nhất để nhân rộng mô hình tới nhiều địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa? Trong thời gian tới, Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương sẽ có những giải pháp gì để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm: Theo tôi, điều kiện quan trọng nhất để nhân rộng mô hình “Sức sống hàng Việt” là phải xây dựng được cơ chế phối hợp thực chất giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức Đoàn, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất. Bởi mỗi bên đều có thế mạnh và nguồn lực riêng: cơ quan quản lý có vai trò định hướng, kết nối và hỗ trợ phát triển thị trường; địa phương hiểu rõ tiềm năng, sản phẩm và điều kiện sản xuất; doanh nghiệp, nền tảng thương mại điện tử có năng lực phân phối, công nghệ; còn tổ chức Đoàn có lực lượng trẻ, năng động, sẵn sàng tham gia các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.
Đối với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc nhân rộng mô hình cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, phù hợp với điều kiện từng địa phương. Không nhất thiết địa phương nào cũng tổ chức một chương trình với quy mô giống nhau, mà cần lựa chọn sản phẩm có thế mạnh, xác định đúng nhóm khách hàng, phương thức quảng bá và kênh tiêu thụ phù hợp. Đặc biệt, phải bảo đảm khả năng cung ứng và chất lượng sản phẩm trước khi mở rộng hoạt động quảng bá.
Trong thời gian tới, Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và Đoàn Thanh niên các địa phương để triển khai một số định hướng trọng tâm.
Cụ thể, tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Sức sống hàng Việt”, ưu tiên giới thiệu các sản phẩm đặc sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực miền núi; qua đó tạo thêm cơ hội để các chủ thể sản xuất tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng và các kênh phân phối.
Bên cạnh đó, phát huy vai trò của các tổ chức Đoàn tại địa phương trong việc phát hiện, lựa chọn và đồng hành với những sản phẩm có tiềm năng; hỗ trợ xây dựng nội dung truyền thông, quảng bá trên nền tảng số và hướng dẫn kỹ năng kinh doanh trực tuyến cho các hợp tác xã, hộ sản xuất, thanh niên khởi nghiệp.
Thêm nữa, tăng cường kết nối với các doanh nghiệp, nhà phân phối, sàn thương mại điện tử và các đối tác công nghệ để mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Đồng thời, chú trọng kết nối giữa các địa phương với nhau, tạo điều kiện để sản phẩm đặc trưng của từng vùng miền có thể tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn.
Tôi cho rằng, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số không nên chỉ dừng lại ở việc đưa sản phẩm đến một hội chợ hay một sự kiện quảng bá, mà cần hướng tới việc giúp người dân có thêm kỹ năng, công cụ và cơ hội tiếp cận thị trường một cách chủ động. Khi người sản xuất có thể tự giới thiệu sản phẩm, tự kết nối khách hàng và duy trì hoạt động kinh doanh trên môi trường số, đó mới là giá trị lâu dài mà các hoạt động hỗ trợ cần hướng tới.
Với tinh thần xung kích, sáng tạo, Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương mong muốn tiếp tục đưa sức trẻ vào những nhiệm vụ cụ thể của ngành, góp phần phát triển thị trường trong nước, nâng cao giá trị sản phẩm Việt và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế cho người dân ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.
- Xin cảm ơn đồng chí!