Bộ Công an khởi tố 90 vụ án, 142 bị can xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Xử lý hàng trăm vụ vi phạm sở hữu trí tuệ

Theo thông tin trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an, thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 7/5 đến ngày 19/6, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) đã phát hiện và xử lý 236 vụ vi phạm hành chính. Tổng số tiền xử phạt hành chính 2,3 tỷ đồng, giá trị hàng hóa vi phạm khoảng 12 tỷ đồng.

Cùng đó, cơ quan chức năng đã khởi tố 90 vụ án với 142 bị can liên quan đến các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong số các vụ án đã khởi tố, có 10 vụ với 43 bị can bị khởi tố về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, 58 vụ với 71 bị can bị khởi tố về tội Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo Điều 226 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, lực lượng chức năng cũng đã khởi tố 22 vụ với 28 bị can liên quan đến hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả. Tổng số tài sản bị kê biên, thu hồi trong các vụ việc 94 tỷ đồng.

Không chỉ tập trung xử lý các vụ án cụ thể, lực lượng chức năng còn triển khai nhiều biện pháp ngăn chặn vi phạm trên môi trường mạng. Theo đó, đã có 194 trang mạng có nội dung xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị ngăn chặn. Đồng thời, cơ quan chức năng đang tiếp tục xác minh 22 trang web và 2 fanpage có dấu hiệu vi phạm quyền tác giả.

Đặc biệt, trong đợt cao điểm này, nhiều hành vi vi phạm trước đây chưa được phát hiện hoặc xử lý nay đã được cơ quan Công an điều tra, làm rõ. Trong đó có hành vi cài đặt phần mềm không có bản quyền trên máy tính hoặc hành vi không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền cho tác giả các bài hát tại các trung tâm biểu diễn văn hóa nghệ thuật.

Nhiệm vụ thường xuyên, liên tục

Theo Thiếu tướng Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay đang có xu hướng dịch chuyển mạnh sang môi trường số với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và hoạt động livestream bán hàng để phân phối hàng giả, hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên quy mô lớn. Điều này khiến công tác phát hiện, truy vết và xử lý gặp nhiều khó khăn hơn so với các phương thức truyền thống.

Bên cạnh đó, nhiều đối tượng còn vận hành các website phát trực tuyến trái phép các bộ phim, chương trình thể thao trực tiếp và chương trình giải trí có bản quyền của các hãng lớn trong và ngoài nước. Hoạt động này không chỉ gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh không lành mạnh trên không gian mạng.

Đáng chú ý, tình trạng sản xuất hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp diễn ra đối với nhiều nhãn hiệu nổi tiếng thế giới cũng như các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Để che giấu hành vi phạm tội, các đối tượng thường sử dụng tài khoản ẩn danh, dịch vụ ẩn danh và hệ thống máy chủ đặt ở nước ngoài nhằm gây khó khăn cho công tác điều tra, xác minh của lực lượng chức năng.

Trước thực trạng này, Bộ Công an xác định việc đấu tranh với tội phạm sở hữu trí tuệ không thể chỉ thực hiện theo từng đợt cao điểm mà phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, liên tục với phương châm “hiểu rõ, nắm chắc và hành động quyết liệt”.

Trong thời gian tới, Bộ Công an tiếp tục chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả cao điểm đấu tranh đến ngày 07/8/2026 và sau đó duy trì thường xuyên, liên tục. Đồng thời, tiếp tục theo dõi, dự báo kịp thời các phương thức, thủ đoạn mới của loại tội phạm này nhằm phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Theo đó, Bộ Công an tiếp tục phối hợp với Cơ quan đại diện thương mại Hoa Kỳ và các cơ quan có thẩm quyền của Hoa Kỳ trong quá trình điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại năm 1974; phối hợp với Bộ Ngoại giao thu thập tài liệu, chứng cứ đối với các vụ việc có yếu tố nước ngoài; đồng thời tăng cường phối hợp với các tổ chức, cá nhân ngoài nước bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, Bộ Công an sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý. Trong đó có việc phối hợp với Bộ Công Thương triển khai định danh người bán trên sàn thương mại điện tử thông qua VNeID khi Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026; xây dựng nền tảng dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa và hoàn thiện Nghị định về cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

Bên cạnh các giải pháp trên, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội. Bộ Công an sẽ phối hợp với các cơ quan truyền thông, doanh nghiệp tuyên truyền sâu rộng để cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ liên quan đến sở hữu trí tuệ, từ đó hình thành ý thức tự giác tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và tích cực phối hợp với lực lượng chức năng.

Theo Bộ Công an, cơ quan này đang phối hợp với Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng mở rộng hành vi xử lý và tăng chế tài đối với các tội danh quy định tại Điều 225 và Điều 226. Đồng thời, đề xuất bổ sung quy định xử lý hành vi giải mã trái phép tín hiệu cáp, tín hiệu vệ tinh và hoàn thiện hướng dẫn liên quan đến tình tiết “quy mô thương mại”.