Những năm qua, tỉnh Bắc Ninh đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành cực tăng trưởng kinh tế, “thủ phủ công nghiệpˮ của miền Bắc và là điểm sáng trên bản đồ xuất nhập khẩu của cả nước. Kết thúc năm 2025, Bắc Ninh đã trở thành địa phương có kim ngạch xuất khẩu hàng hóa lớn nhất cả nước với hơn 93 tỷ USD, chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tính riêng tháng 1/2026, Bắc Ninh tiếp tục duy trì vị thế là địa phương dẫn đầu cả nước về kim ngạch xuất khẩu khi đạt 8,5 tỷ USD, chiếm 19,7% kim ngạch cả nước.
Thời gian qua, Sở Công Thương Bắc Ninh đã chủ động tham mưu cho tỉnh triển khai nhiều giải pháp kịp thời, tạo các điều kiện thuận lợi nhất giúp doanh nghiệp xuất khẩu thuận lợi hơn, nhanh hơn, chi phí thấp hơn. Đặc biệt là giải quyết thủ tục liên quan tới cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và văn bản chấp thuận xuất xứ hàng hóa. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.
Phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh về hoạt động xuất khẩu của tỉnh, cũng như việc hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên địa bàn.
Ông Nguyễn Minh Hiếu – Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh
Chủ động tham mưu cho tỉnh, đồng hành cùng doanh nghiệp
- Thưa ông, Bắc Ninh là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về kim ngạch xuất khẩu, thời gian qua ngành Công Thương Bắc Ninh đã chủ động tham mưu, triển khai những giải pháp gì nhằm hỗ trợ doanh nghiệp?
Ông Nguyễn Minh Hiếu: Năm 2025 vừa qua, theo số liệu sơ bộ do Cục Hải quan công bố, tỉnh Bắc Ninh có giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu là trên 181,11 tỷ USD (tăng 35,5% so với năm 2024). Trong đó, xuất khẩu đạt trên 93,27 tỷ USD (dẫn đầu toàn quốc) và có tốc độ tăng trưởng 33,1% so với năm 2024; nhập khẩu đạt trên 87,84 tỷ USD (đứng thứ 2 cả nước sau TP.HCM) và có tốc độ tăng trưởng đạt 38% so với năm 2024.
Có thể nói, đây là một kết quả có rất nhiều ý nghĩa đối với tỉnh, đã dần khẳng định trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về kim ngạch xuất khẩu, với những mặt hàng chủ lực như điện tử, linh kiện, điện thoại di động và các sản phẩm công nghiệp chế biến chế tạo.
Đóng góp vào kết quả này, ngay sau sáp nhập tỉnh, với không gian, dư địa phát triển được mở rộng ngành Công Thương đã chủ động tham mưu cho tỉnh nhiều chủ trương, chính sách và các giải pháp phục vụ công tác định hướng chiến lược về quy hoạch, tập trung phát triển hạ tầng công nghiệp và thương mại, logistics gắn với cụ thể hóa chủ trương của Trung ương vào thực tiễn địa phương. Đồng thời, luôn xác định đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc đơn giản hóa, cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để đáp ứng yêu cầu hội nhập và thực thi các hiệp định thương mại tự do, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động xuất nhập khẩu phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, với quan điểm chủ động, đồng hành sát sao, ngành Công Thương Bắc Ninh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tham mưu với tỉnh trong công tác chỉ đạo, tập trung theo hướng nâng cao giá trị gia tăng trong sản phẩm xuất khẩu, thu hút đầu tư, phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, tạo nền tảng vững chắc cho chuỗi cung ứng; đồng thời, tiếp tục hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển, mở rộng thị trường sang các khu vực tiềm năng và xây dựng thương hiệu sản phẩm Bắc Ninh gắn với chất lượng, uy tín quốc tế, giữ vững vị thế là trung tâm xuất khẩu bền vững của cả nước.
Tích cực phổ biến, hướng dẫn quy định mới về xuất khẩu
- Liên quan đến công tác cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), ông đánh giá đâu là những khó khăn, vướng mắc lớn nhất trong quá trình triển khai tại địa phương, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực của tỉnh?
Ông Nguyễn Minh Hiếu: Kể từ ngày 20/11/2025, Sở Công Thương Bắc Ninh chính thức thực hiện nhiệm vụ cấp các loại Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và ban hành văn bản chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu (văn bản chấp thuận) theo phân cấp, phân quyền của Bộ Công Thương.
Thế nhưng, do đây là nhiệm vụ mới được triển khai trong thời gian ngắn, nên trong giai đoạn đầu, một bộ phận doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh chưa kịp nắm bắt đầy đủ thông tin, hoặc đã tiếp cận thông tin nhưng chưa rõ phạm vi thẩm quyền cấp C/O của Sở Công Thương, đặc biệt là Sở sẽ thực hiện cấp những mẫu C/O cụ thể nào. Thực tế này phần nào ảnh hưởng đến việc chủ động chuẩn bị hồ sơ, cũng như kế hoạch tận dụng ưu đãi xuất xứ của doanh nghiệp.
Nhằm khắc phục tình trạng trên, ngày 12/12/2025, Sở Công Thương Bắc Ninh đã tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực cấp C/O và văn bản chấp thuận, qua đó từng bước tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn các quy định mới về thẩm quyền, quy trình cấp C/O và cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu tới cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh Bắc Ninh.
Tuy nhiên, qua quá trình làm việc và tiếp nhận phản ánh từ doanh nghiệp, Sở Công Thương nhận thấy một số doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn chưa nhận thức đầy đủ về những lợi ích thực tiễn của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa. C/O không chỉ là căn cứ để hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA), mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc tại nhiều thị trường nhập khẩu nhằm phục vụ công tác thông quan, phòng chống gian lận thương mại và xác định chính xác xuất xứ hàng hóa để áp dụng chính sách phù hợp. Những yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực như nông sản, dệt may, điện tử và một số ngành hàng có nguy cơ cao về gian lận xuất xứ.
Do chưa khai thác và nhận thức đầy đủ vai trò và lợi ích của C/O, một số doanh nghiệp chưa tận dụng được hết các ưu đãi và cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường xuất khẩu. Trên cơ sở đó, Sở Công Thương Bắc Ninh xác định việc đẩy mạnh công tác thông tin, hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, nhằm giúp doanh nghiệp chủ động tiếp cận, khai thác hiệu quả các ưu đãi FTA, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu bền vững trên địa bàn tỉnh, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực của tỉnh.
Bộ Công Thương chỉ đạo sát sao, trực tiếp đồng hành cùng địa phương
- Thưa ông, Sở Công Thương Bắc Ninh đã và đang phối hợp với các đơn vị của Bộ Công Thương ra sao để tháo gỡ các điểm nghẽn trong cấp C/O, bảo đảm tiến độ, tính minh bạch và tuân thủ các cam kết quốc tế? Các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương đã hỗ trợ tỉnh như thế nào, đặc biệt là sau khi có chủ trương cử công chức lãnh đạo Bộ về địa phương?
Ông Nguyễn Minh Hiếu: Trong quá trình triển khai nhiệm vụ cấp C/O và Văn bản chấp thuận, Bộ Công Thương, đặc biệt là Cục Xuất nhập khẩu, đã luôn phối hợp chặt chẽ, đồng hành và hỗ trợ kịp thời đối với Sở Công Thương các tỉnh nói chung và Sở Công Thương Bắc Ninh nói riêng, nhất là trong giai đoạn đầu tiếp nhận nhiệm vụ mới.
Trong suốt thời gian qua, Bộ Công Thương thể hiện sự quan tâm sâu sát và chủ động thông qua việc tổ chức nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về xuất xứ hàng hóa cho đội ngũ cán bộ, công chức các Sở Công Thương trên cả nước. Các hoạt động này được triển khai mạnh mẽ hơn sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, nhằm bảo đảm các địa phương thực hiện thống nhất, đúng quy định và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Thời gian qua, Bộ Công Thương đã quan tâm sâu sát, đồng hành cùng Sở Công Thương Bắc Ninh và tháo gỡ nhiều vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Ngày 22/8/2025, Cục Xuất nhập khẩu đã trực tiếp về làm việc với Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh để hướng dẫn nghiệp vụ chuyên sâu, giải đáp kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, qua đó giúp Sở Công Thương Bắc Ninh đã nhanh chóng hoàn thiện quy trình, bảo đảm tiến độ xử lý hồ sơ, tính minh bạch và tuân thủ chặt chẽ các quy định về xuất xứ hàng hóa.
Đặc biệt, ngày 12/12/2025, Cục Xuất nhập khẩu đã tiếp tục phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn các quy định mới liên quan đến thẩm quyền, quy trình cấp C/O và cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu tới cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Hoạt động này không chỉ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực hiện thủ tục hành chính, mà còn giúp doanh nghiệp hiểu đúng, hiểu rõ và chủ động hơn trong việc tuân thủ các quy định về xuất xứ.
Có thể khẳng định rằng, với sự chỉ đạo sát sao của Bộ Công Thương, sự hỗ trợ trực tiếp của các đơn vị chức năng thuộc Bộ, cùng với việc cử cán bộ lãnh đạo, chuyên môn về địa phương, công tác cấp C/O tại Bắc Ninh đang từng bước được hoàn thiện, bảo đảm đúng quy định, minh bạch, kịp thời và phù hợp với các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Kể từ ngày 1/7/2025 sau khi Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại có hiệu lực, 59 thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu do Bộ Công Thương quản lý như: cấp các loại C/O và văn bản chấp thuận; cấp giấy phép quá cảnh đối với hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu; cấp Giấy phép tạm nhập, tái xuất; cấp Giấy phép tạm xuất, tái nhập; cấp, thu hồi Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) đối với hàng hóa xuất khẩu và một số nhiệm vụ khác đã được phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.