Với hàng loạt thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa trên nhiều lĩnh vực, kết quả cải cách của Bộ Xây dựng đã và đang góp phần thiết thực tiết kiệm chi phí xã hội, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Hoàn thành 5 chỉ tiêu, lọt top 3 cả nước
Triển khai Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong năm 2025, tổng cộng 297/451 thủ tục được Bộ Xây dựng cắt giảm hoặc đơn giản hóa, tương đương 65,8%.
Cụ thể, thời gian giải quyết TTHC giảm 1.691 ngày (đạt 31,6%); chi phí tuân thủ giảm hơn 3.977 tỷ đồng, tương đương 35,6%. Bộ đã thực hiện phân cấp 45 TTHC, đưa số thủ tục còn thực hiện tại cấp Bộ xuống còn 243/563 thủ tục (tương đương 43,2%).
Về điều kiện đầu tư kinh doanh, đã cắt giảm 10/45 ngành, nghề theo Luật Đầu tư năm 2020 (đạt 22,2%) và cắt giảm 183/447 điều kiện kinh doanh (đạt 30%).
Tính đến nay, Bộ Xây dựng đã cắt giảm 6,8 tỷ đồng chi phí tuân thủ TTHC (đạt 54,6%) và rút ngắn 2.549/4.750 ngày thời gian giải quyết TTHC (đạt 53,7%). Ảnh: Nguyên Khánh
Bước sang năm 2026, thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số", Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất cắt giảm 56 TTHC, đơn giản hóa 91 TTHC, phân cấp 13 TTHC.
Tổng số TTHC đề xuất cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa là 160/454 TTHC (35,2%), cắt giảm 2,8 tỷ đồng chi phí tuân thủ và rút ngắn 858 ngày thời gian giải quyết.
Tính đến nay, Bộ Xây dựng đã cắt giảm 6,8 tỷ đồng chi phí tuân thủ TTHC (đạt 54,6%) và rút ngắn 2.549/4.750 ngày thời gian giải quyết TTHC (đạt 53,7%). Về phân cấp, bộ đề xuất tiếp tục cắt giảm, phân cấp 76/243 TTHC tại cấp bộ, đưa số TTHC còn thực hiện tại cấp Bộ xuống còn 167/563 thủ tục (đạt 29,7%).
Về ngành, nghề kinh doanh, bộ đề xuất cắt giảm 9/30 ngành, nghề đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư năm 2025 (đạt 30%) và cắt giảm 98/249 điều kiện kinh doanh (đạt 39,3%), trong đó cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.
Với kết quả đạt được, Bộ Xây dựng hoàn thành cả 5 chỉ tiêu đặt ra tại Kết luận 18-KL/TW, trở thành một trong ba bộ hoàn thành các chỉ tiêu được giao theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2.
Kết nối liên thông, nền tảng dữ liệu
Song song với cắt giảm số lượng thủ tục, Bộ Xây dựng đẩy mạnh giải pháp kết nối, liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương. Bộ đã hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành 06 cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên ngành, đồng bộ thường xuyên với Trung tâm dữ liệu quốc gia, gồm: dữ liệu kết cấu hạ tầng giao thông đường sắt; dữ liệu đăng kiểm phương tiện; dữ liệu tàu biển, thuyền viên lĩnh vực hàng hải; dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ; dữ liệu kết cấu hạ tầng giao thông hàng không; và dữ liệu về năng lực hành nghề hoạt động xây dựng.
Trong năm 2026, bộ tiếp tục xây dựng và đưa vào khai thác hiệu quả các CSDL quốc gia và CSDL dùng chung, gồm: CSDL quốc gia về hoạt động xây dựng; CSDL về quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng; hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản; CSDL cấp nước sạch và thoát nước đô thị; CSDL về phát triển đô thị; CSDL quy hoạch khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng; CSDL về năng lực giám định tư pháp xây dựng; và CSDL kết quả giải quyết TTHC.
Theo Bộ Xây dựng, việc tái sử dụng dữ liệu từ CSDL quốc gia là giải pháp nền tảng trong cải cách TTHC, giúp cơ quan nhà nước không cần yêu cầu người dân và doanh nghiệp cung cấp lại hồ sơ đã có, không cần thẩm định lại từ đầu toàn bộ hồ sơ, qua đó giảm thiểu thời gian và chi phí cho tất cả các bên.
Ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng, trong đó đề xuất quy định rõ thẩm quyền cấp phép cho từng cơ quan như UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Xây dựng, tránh chồng chéo.
Về quy trình thực hiện, Bộ Xây dựng đề xuất tất cả các trường hợp đủ điều kiện đều được thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình. Người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì hai bộ hồ sơ giấy như hiện nay. Đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ không yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia như giấy tờ quyền sử dụng đất. Theo đề xuất mới, thời gian cấp phép xây dựng sẽ giảm khoảng 50% so với hiện nay, còn khoảng 7 - 10 ngày tùy loại công trình.
Dự kiến, nghị định hướng dẫn sẽ được Chính phủ ban hành và có hiệu lực cùng thời điểm Luật Xây dựng năm 2025 có hiệu lực vào ngày 1/7/2026 để người dân và doanh nghiệp thực hiện đảm bảo không gián đoạn, thông suốt trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến giấy phép xây dựng./.
Với định hướng cải cách toàn diện, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu tiếp tục giảm thiểu gánh nặng hành chính cho người dân và doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030.