Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó đưa ra nhiều quy định về hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần trong cộng đồng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định về đối tượng giám sát rối loạn tâm thần, bao gồm người mắc bệnh, người tử vong do rối loạn tâm thần và nhóm người có nguy cơ mắc bệnh.
Đề xuất giám sát sớm rối loạn tâm thần tại cộng đồng, bao gồm nhóm người có nguy cơ do áp lực học tập, lao động và điều kiện kinh tế kéo dài. Ảnh minh họa
Cụ thể, Điều 43 của dự thảo Thông tư quy định cụ thể các đối tượng giám sát rối loạn tâm thần.
Nhóm thứ nhất là người mắc rối loạn tâm thần, bao gồm một số bệnh phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu và sa sút trí tuệ. Ngoài ra còn có các rối loạn tâm thần khác theo danh mục được quy định tại phụ lục của Thông tư.
Nhóm thứ hai là người tử vong do rối loạn tâm thần, được giám sát theo nguyên nhân tử vong phân loại theo hệ thống bệnh quốc tế.
Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Đây là những người có tiền sử mắc rối loạn tâm thần hoặc có ít nhất một yếu tố nguy cơ liên quan đến sinh học, tâm lý hoặc xã hội.
Các yếu tố nguy cơ bao gồm yếu tố di truyền như có người thân mắc rối loạn tâm thần; tổn thương não do tai biến hoặc chấn thương sọ não; các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS hoặc động kinh. Ngoài ra, có các giai đoạn sinh lý đặc biệt như dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh hoặc tuổi cao..
Ở khía cạnh tâm lý, dự thảo nêu các yếu tố như stress kéo dài, sang chấn tâm lý, bạo lực gia đình, tai nạn hoặc thảm họa. Những đặc điểm nhân cách dễ lo âu, tự ti hoặc kỹ năng đối phó với stress kém cũng được coi là nguy cơ đối với rối loạn tâm thần.
Bên cạnh đó, có các yếu tố xã hội như cô lập xã hội, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng, kỳ thị hoặc phân biệt đối xử, môi trường sống không an toàn. Việc lạm dụng rượu, bia, ma túy hoặc các chất kích thích cũng được xác định là yếu tố làm gia tăng nguy cơ.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung yếu tố nguy cơ khác là tình trạng áp lực cao và kéo dài trong học tập, lao động hoặc kinh tế. Những người chịu áp lực trong thời gian dài được đưa vào nhóm có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần và thuộc diện theo dõi trong hệ thống giám sát.
Theo dự thảo, việc giám sát nhóm nguy cơ nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu rối loạn tâm thần, từ đó có biện pháp tư vấn, theo dõi và quản lý phù hợp tại cộng đồng. Thông tin thu thập bao gồm dữ liệu cá nhân, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ liên quan.
Toàn văn dự thảo Thông tư xem tại đây.