Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó đề xuất khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi. Nội dung này thuộc Tiểu dự án 1, dự án 3 về dân số và phát triển.
Bộ Y tế đề xuất mở các khóa học tiền hôn nhân và khuyến khích nam, nữ kết hôn trước tuổi 30.
Theo dự thảo, nội dung khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi được thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Đối tượng gồm cán bộ dân số, y tế và người cung cấp dịch vụ tại tuyến tỉnh, xã; cộng tác viên dân số; cán bộ các tổ chức đoàn thể tham gia truyền thông cộng đồng; cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên trong lĩnh vực dân số, sức khỏe sinh sản; cùng nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn, phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.
Trung ương sẽ xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật và chuẩn hóa tài liệu tư vấn về chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai và nuôi dạy con nhỏ. Các tài liệu sau khi thử nghiệm, hoàn thiện sẽ được số hóa, in ấn và cấp cho địa phương phục vụ tuyên truyền.
Hằng năm, các tỉnh, thành phố lựa chọn khoảng 50% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất 1 tọa đàm hoặc nói chuyện chuyên đề. Nội dung tập trung vào chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe khi mang thai, nuôi con nhỏ, lợi ích của việc sinh đủ hai con và các chính sách liên quan. Đồng thời, triển khai các khóa học trước kết hôn với nội dung về hôn nhân, gia đình, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con và quản lý tài chính gia đình.
Mỗi năm, khoảng 20% số xã, phường, đặc khu tại từng địa phương được lựa chọn tổ chức ít nhất 1 hoạt động dành cho người chuẩn bị kết hôn.
Đối với chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, chương trình dự kiến triển khai tại 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước (theo số liệu của Cục Thống kê năm 2024), gồm: Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh và TP. Hồ Chí Minh.
Cán bộ y tế, dân số cấp cơ sở và cộng tác viên dân số tại những địa phương này sẽ được phổ biến chính sách khuyến khích sinh con, sinh đủ hai con và vận động phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Đề xuất tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cá nhân, cặp vợ chồng sinh đủ hai con; dự kiến phát động phong trào và biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trên toàn quốc vào năm 2027, 2029.
Hằng năm, các tỉnh, thành phố lựa chọn khoảng 50% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất 1 hoạt động truyền thông hoặc phát động phong trào. Hình thức triển khai gồm tọa đàm, tư vấn, nói chuyện chuyên đề, đối thoại chính sách, hội thi, liên hoan tuyên truyền và biểu dương các điển hình thực hiện tốt.
Dự thảo cũng đề xuất thí điểm tầm soát nguy cơ vô sinh cho các cặp vợ chồng đã kết hôn trên 12 tháng chưa có con tại các xã có khu công nghiệp thuộc 10 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp. Các địa phương sẽ tổ chức chiến dịch truyền thông về các yếu tố nguy cơ gây vô sinh, tư vấn sức khỏe sinh sản cho thanh niên, đồng thời hỗ trợ khám, xét nghiệm và siêu âm sàng lọc một số nguy cơ dẫn đến vô sinh theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.