Giá năng lượng tăng cao, áp lực chuyển đổi xanh và nguy cơ thiếu điện đang buộc nhiều quốc gia thay đổi cách sử dụng năng lượng. Từ châu Âu đến châu Á, hàng loạt giải pháp từ quy định hành chính, công nghệ thông minh để tiết kiệm điện đến thay đổi hành vi tiêu dùng đang được triển khai nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện và hướng tới phát triển bền vững.
Châu Âu siết quy định tiết kiệm điện tại công sở và đô thị
Không chỉ dừng ở các chiến dịch tuyên truyền, nhiều nước đã đưa ra quy định cụ thể, ứng dụng công nghệ thông minh và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.
Khủng hoảng năng lượng toàn cầu cùng tác động của biến đổi khí hậu đang buộc nhiều quốc gia phải thay đổi cách sử dụng điện trong sinh hoạt.
Tại Đức, một trong những nền kinh tế lớn nhất châu Âu, các biện pháp tiết kiệm điện được triển khai mạnh tại khu vực công cộng. Chính phủ quy định biển quảng cáo tại các điểm tham quan và tòa nhà công cộng chỉ được chiếu sáng trong khung giờ từ 16h đến 22h nhằm hạn chế điện năng tiêu thụ không cần thiết vào ban đêm. Ngoài ra, hệ thống sưởi tại hành lang các tòa nhà công cộng bị cắt giảm hoàn toàn, trong khi nhiệt độ sưởi tối đa tại các cơ quan hành chính được giới hạn ở mức 19 độ C. Đức cũng cấm sử dụng điện hoặc khí đốt để làm nóng các bể bơi tư nhân nhằm giảm tiêu hao năng lượng trong giai đoạn nguồn cung điện chịu nhiều sức ép.
Trong khi đó, Pháp tập trung hiện đại hóa hệ thống chiếu sáng công cộng bằng công nghệ thông minh. Nhiều tuyến phố được lắp đặt đèn đường tự động điều chỉnh cường độ ánh sáng, giảm xuống còn khoảng 10% vào ban đêm và tăng trở lại khi phát hiện có người hoặc phương tiện di chuyển. Theo các thống kê về năng lượng tại châu Âu, hiện hơn 25% hệ thống chiếu sáng công cộng tại Pháp đã chuyển sang sử dụng đèn LED tiết kiệm điện. Đây được xem là giải pháp giúp giảm đáng kể chi phí điện năng và lượng phát thải carbon trong các đô thị lớn.
Italy lại lựa chọn hướng đi tập trung vào thay đổi hành vi tiêu dùng của người dân. Chính phủ nước này khuyến khích các hộ gia đình giảm nhiệt độ máy sưởi thêm 1 độ C và rút ngắn thời gian sử dụng mỗi ngày để giảm hóa đơn điện. Các hộ dân cũng được khuyến cáo không để thiết bị điện ở chế độ chờ, chỉ vận hành máy giặt và máy rửa bát khi đủ tải nhằm tránh lãng phí điện năng. Bên cạnh đó, nhiều đài phun nước công cộng được tạm dừng hoạt động để tiết kiệm điện trong giai đoạn cao điểm.
Tại Tây Ban Nha, các quy định tiết kiệm điện được áp dụng đồng thời với khu vực thương mại và công sở. Chính phủ yêu cầu nhiệt độ sưởi tại các tòa nhà công cộng không vượt quá 19 độ C. Nhiều cửa hàng, trung tâm thương mại buộc phải tắt hệ thống đèn trưng bày sau 22 giờ để giảm điện năng tiêu thụ ngoài thời gian hoạt động.
Công nghệ thông minh và năng lượng xanh trở thành xu hướng chủ đạo
Bỉ đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm điện gắn với chuyển đổi năng lượng xanh. Quốc gia này khuyến khích người dân lắp đặt pin năng lượng mặt trời trên mái nhà, cải thiện khả năng cách nhiệt công trình và sử dụng máy bơm nhiệt thay cho các thiết bị tiêu hao nhiều điện năng. Theo các chuyên gia năng lượng, việc tăng cường cách nhiệt cho nhà ở có thể giúp giảm đáng kể nhu cầu sưởi ấm vào mùa đông, qua đó tiết kiệm chi phí điện trong dài hạn.
Tại Nhật Bản, tiết kiệm điện đã trở thành thói quen được duy trì trong nhiều năm. Người dân được khuyến nghị sử dụng điều hòa ở mức 28 độ C và thường xuyên vệ sinh bộ lọc để thiết bị vận hành hiệu quả hơn. Chính phủ Nhật Bản cũng khuyến khích thay thế bóng đèn sợi đốt bằng đèn LED, điều chỉnh nhiệt độ tủ lạnh ở mức phù hợp và bố trí thiết bị cách tường để tăng khả năng tản nhiệt. Đáng chú ý, nhiều tòa nhà công cộng mới xây tại Nhật Bản được yêu cầu lắp đặt pin mặt trời nhằm tận dụng nguồn năng lượng tái tạo.
Israel lại nổi bật với giải pháp quản lý điện thông minh. Quốc gia này thúc đẩy sử dụng công tơ điện thông minh tại hộ gia đình, cho phép người dân theo dõi mức tiêu thụ điện theo thời gian thực và chủ động điều chỉnh việc sử dụng điện trong giờ cao điểm. Nhiều chuyên gia cho rằng điểm chung trong chiến lược của các quốc gia là kết hợp giữa công nghệ, quy định quản lý và thay đổi hành vi người dân nhằm hình thành văn hóa tiết kiệm điện lâu dài.
Với nhu cầu sử dụng điện tiếp tục gia tăng trên toàn cầu, những kinh nghiệm quốc tế này được đánh giá là gợi mở quan trọng để nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, tham khảo trong quá trình thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển bền vững.