Sau khoảng 30 năm, ông Nguyễn Hải Hưng (xã Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa) đã sưu tập được hơn 50 nghìn cổ vật và 6 căn nhà cổ “siêu hiếm”, được dựng trên mảnh đất rộng 4.000 m2. Với mong muốn lưu giữ những giá trị kiến trúc, lịch sử và văn hóa dân tộc, gia đình ông đã tự xây dựng, thành lập khu Lâm Sơn Trang để trưng bày những cổ vật sưu tầm và miễn phí cho người dân, du khách đến tham quan. Ảnh: Ngô Nhung
Trong không gian cổ kính, các ngôi nhà được phục dựng theo đúng kiến trúc xưa, hiện vật được trưng bày khoa học, sắp xếp theo trình tự lịch sử, giúp người tham quan dễ dàng tiếp cận và hình dung tiến trình phát triển của cư dân trên đất Thanh Hóa từ thời tiền sử đến hiện đại. Nổi bật trong hệ thống hiện vật là các sưu tập di vật tiền sử được phát hiện tại nhiều địa điểm khảo cổ nổi tiếng của Thanh Hóa như núi Đọ, núi Nuông, Mái Đá Điều, hang Con Moong, Đa Bút…. Ảnh: Ngô Nhung
Bộ sưu tập của ông Nguyễn Hải Hưng đã giới thiệu đầy đủ các giai đoạn phát triển của văn hóa từ tiền Đông Sơn, gồm các nền văn hóa Cồn Chân Tiên, Đông Khối và Quỳ Chữ, những nền tảng vật chất, kỹ thuật quan trọng dẫn tới sự ra đời và phát triển rực rỡ của văn hóa Đông Sơn. Các hiện vật cho thấy rõ sự tiến bộ của kỹ thuật luyện kim, chế tác kim loại, song song với trình độ chế tác đá đạt đến đỉnh cao và công cụ sản xuất, đồ dùng sinh hoạt, trang sức… Ảnh: Ngô Nhung
Đặc biệt, các sưu tập trống đồng, thạp đồng với hoa văn trang trí tinh xảo đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với du khách và giới nghiên cứu trong và ngoài nước, góp phần làm nổi bật vai trò của Thanh Hóa trong tiến trình hình thành nhà nước Văn Lang thời các vua Hùng. Ảnh: Ngô Nhung
Bên cạnh đó, Lâm Sơn Trang còn sở hữu nhiều bộ sưu tập lớn như đồ gốm, sành, sứ qua các thời Lý – Trần, Lê – Trịnh, Nguyễn; sưu tập gốm sành Mỹ Cương; bộ sưu tập bình vôi qua các thời kỳ; bộ sưu tập tiền cổ của Việt Nam và Trung Quốc có niên đại từ vài trăm đến hơn 2.000 năm. Ảnh: Ngô Nhung
Giới thiệu các hiện vật, ông Nguyễn Hải Hưng cho biết, để có được những cổ vật như ngày hôm nay là cả một quá trình tìm tòi, sưu tầm suốt 30 năm của ông và gia đình. “Hiện nay, tôi và gia đình đang lên kế hoạch, định hướng phát triển Lâm Sơn Trang theo mô hình bảo tồn cổ vật gắn với hệ sinh thái tự nhiên và không gian kiến trúc văn hóa đặc sắc, đồng thời mở cửa miễn phí để mọi người đến tham quan”, ông Hải Hưng chia sẻ. Ảnh: Ngô Nhung
Vào những dịp cuối tuần, rất đông các em học sinh, giáo viên, người dân và du khách đến tham quan, tìm hiểu về giá trị lịch sử tại Lâm Sơn Trang. Ảnh: Ngô Nhung
Ông Lê Văn Thạch, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Tây Đô, xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa cho biết, hằng năm, nhà trường tổ chức cho học sinh đi tham quan, trải nghiệm tại các di tích lịch sử. Lâm Sơn Trang cũng là một trong những điểm đến mà nhà trường lựa chọn, bên cạnh Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, nhằm giáo dục cho học sinh về truyền thống và lịch sử. Ảnh: Ngô Nhung
Em Trương Đỗ Quyên, học sinh lớp 9 Trường THCS Tây Đô chia sẻ: "Hôm nay, cả lớp được các thầy đưa đến tham quan các cổ vật của nước ta qua các triều đại Lý, Trần, Hồ, Lê… Qua đó giúp chúng em hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc thông qua những cổ vật do cha ông ta chế tạo và được lưu giữ tại Lâm Sơn Trang". Ảnh: Ngô Nhung
Với vị trí gần các di tích, danh thắng nổi tiếng của Thanh Hóa như Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, chùa Giáng, Khu du lịch sinh thái động Tiên Sơn…, Lâm Sơn Trang đã thu hút hàng nghìn lượt du khách đến tham quan mỗi năm. Ảnh: Ngô Nhung
Lâm Sơn Trang của gia đình ông Nguyễn Hải Hưng đã và đang đóng góp tích cực vào công tác bảo tồn, quảng bá các giá trị văn hóa, di sản của xã Vĩnh Lộc nói riêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung. Nơi đây từng bước trở thành địa chỉ tham quan, nghiên cứu văn hóa có ý nghĩa, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, giáo dục truyền thống yêu nước và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Ảnh: Ngô Nhung
Với những cống hiến cho việc sưu tầm đồ cổ, năm 2019, ông Nguyễn Hải Hưng được Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa tặng bằng khen vì có nhiều thành tích trong trưng bày hiện vật phục vụ triển lãm Thanh Hóa xưa và nay, nhân kỷ niệm 990 năm danh xưng Thanh Hóa. Ảnh: Ngô Nhung
Từ một niềm đam mê cá nhân, ông Nguyễn Hải Hưng đã góp phần tạo nên một không gian lưu giữ ký ức văn hóa giàu giá trị giữa đời sống đương đại. Lâm Sơn Trang không chỉ là nơi hội tụ hàng chục nghìn cổ vật quý, mà còn là cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Với những giá trị nổi bật về bảo tồn và giáo dục, “bảo tàng tư nhân” này đang từng bước khẳng định vai trò trong việc gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa xứ Thanh và di sản dân tộc.