Đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác IUU
Phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ khó, phức tạp đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các lực lượng chức năng và cộng đồng ngư dân.
Cần Thơ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác IUU - Ảnh: Khánh Ngọc
Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), TP. Cần Thơ xác định, đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm phát triển ngành khai thác hải sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.
TP. Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có vị trí chiến lược về quốc phòng - an ninh và tiềm năng phát triển kinh tế biển. Thành phố có bờ biển dài 72 km, vùng biển rộng khoảng 30.000 km², với 3 cửa sông lớn đổ ra biển là Định An, Trần Đề và Mỹ Thanh. Toàn địa bàn hiện có 784 tàu cá, trong đó 711 tàu hoạt động tại khu vực biên giới biển, tạo sinh kế cho hàng nghìn lao động.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Phạm Lê Xuân Bình, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ cho biết, tuyên truyền được xác định là giải pháp căn cơ, đi trước một bước. Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ đã quán triệt, cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo của Trung ương, địa phương về chống khai thác IUU; đồng thời đổi mới phương thức tuyên truyền, bảo đảm ngắn gọn, dễ hiểu, sát thực tế.
Từ tháng 10/2023 đến nay, đơn vị đã tổ chức 34 buổi tuyên truyền tập trung với hơn 2.050 lượt người tham gia; thực hiện 7.459 lượt tuyên truyền đến 38.240 lượt ngư dân; phát 3.500 tờ rơi và nhắn tin trực tiếp đến 500 chủ tàu, thuyền trưởng. Nội dung tập trung vào quy định về lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS), ghi nộp nhật ký khai thác, không xâm phạm vùng biển nước ngoài.
Song song tuyên truyền, Bộ đội Biên phòng thành phố kiên quyết không cho tàu cá xuất bến khi chưa đủ điều kiện: thiếu giấy đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác hết hạn hoặc chưa lắp đặt thiết bị VMS theo quy định. Công tác đăng ký, kiểm chứng xuất nhập bến được thực hiện 100% qua hệ thống quản lý tàu cá, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch.
Tăng cường tuần tra, kiểm soát và truy xuất nguồn gốc
Để nâng cao hiệu quả chống IUU, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ đã ban hành nhiều kế hoạch cao điểm, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Công tác tham mưu được thực hiện toàn diện, từ đánh giá tình hình, dự báo nguy cơ đến đề xuất phương án phối hợp với Công an, Hải quân, Cảnh sát biển và chính quyền địa phương.
Tuyên truyền được xác định là giải pháp căn cơ, đi trước một bước. Ảnh: Khánh Ngọc
Trong năm 2025, đơn vị đã trao đổi 137 lượt thông tin với các lực lượng chức năng về tình hình tàu cá xuất, nhập bến và hoạt động trên biển. Hải đội Biên phòng và các đồn Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát, giám sát việc ghi nộp nhật ký khai thác; xử lý nghiêm các trường hợp mất kết nối VMS, cố tình tắt thiết bị hoặc vi phạm vùng biển quy định.
Tại các bến bãi, Bộ đội Biên phòng đã kiểm tra, kiểm soát 7.459 lượt tàu cá với 38.240 lượt thuyền viên xuất, nhập bến; trong đó có 1.688 lượt tàu ngoài tỉnh. Đơn vị giám sát 100% tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống VMS, quản lý chặt tàu cá tỉnh khác hoạt động trên địa bàn.
Đặc biệt, khâu truy xuất nguồn gốc - tiêu chí “cứng” trong đánh giá của EC được thực hiện nghiêm túc. Tại cảng cá Trần Đề và bến cá Mỏ Ó, 100% tàu từ 15m trở lên khi bốc dỡ thủy sản đều được kiểm tra, xác nhận, chứng nhận đúng quy trình, không để xảy ra sai sót hồ sơ.
Tuy vậy, công tác chống IUU vẫn đối mặt nhiều thách thức. Trước tình hình đó, Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ xác định, tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt; phát huy vai trò người đứng đầu; nâng cao chất lượng tuyên truyền có chiều sâu; thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh; kiên quyết ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Theo Đại tá Phạm Lê Xuân Bình, đơn vị đang chủ động hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc làm việc với Đoàn Thanh tra EC trong thời gian tới. Đây là nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện quyết tâm của thành phố Cần Thơ nói riêng và Việt Nam nói chung trong thực thi nghiêm pháp luật thủy sản, hướng tới mục tiêu gỡ bỏ “thẻ vàng”.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng và cộng đồng ngư dân, thành phố Cần Thơ đang từng bước siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU, góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” EC và phát triển kinh tế biển bền vững.