Cần Thơ: Mở rộng đầu ra nông sản qua hệ thống bán lẻ hiện đại

Kết nối hệ thống phân phối hiện đại với vùng nguyên liệu

Chiều 13/6, Sở Công Thương TP. Cần Thơ tổ chức hội nghị đánh giá hiện trạng, năng lực và giải pháp kết nối tiêu thụ nông sản giữa UBND phường Vĩnh Châu và Công ty CP Thương mại Bách Hóa Xanh.

Không chỉ là cuộc làm việc giữa địa phương với một doanh nghiệp bán lẻ, hội nghị còn đặt ra bài toán lớn hơn: làm thế nào để nông sản Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long thâm nhập sâu hơn vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và các kênh phân phối hiện đại trên cả nước.

Theo báo cáo, hiện TP. Cần Thơ có 20 siêu thị, trong đó 15 siêu thị kinh doanh hàng tổng hợp và thực phẩm tươi sống; 8 trung tâm thương mại cùng 352 cửa hàng tiện lợi thuộc nhiều chuỗi lớn như Bách Hóa Xanh, WinMart+, Circle K, GS25... Bên cạnh đó là mạng lưới 246 chợ truyền thống.

Theo ông Hà Vũ Sơn - Giám đốc Sở Công Thương TP. Cần Thơ, thành phố đang sở hữu nguồn cung nông sản rất lớn với sản lượng lúa gạo trên 4,65 triệu tấn/năm; trái cây hơn 1,23 triệu tấn/năm, trong đó mít đạt 273.641 tấn, chuối 191.986 tấn, sầu riêng 104.669 tấn, chanh 95.810 tấn, xoài 78.535 tấn. Sản lượng rau màu ngắn ngày đạt gần 2 triệu tấn mỗi năm.

Bên cạnh đó, Cần Thơ hiện có 903 sản phẩm OCOP của 454 chủ thể, gồm 4 sản phẩm đạt 5 sao, 242 sản phẩm đạt 4 sao và 657 sản phẩm đạt 3 sao.

Tuy nhiên, nghịch lý vẫn tồn tại khi nhiều sản phẩm có chất lượng nhưng đầu ra chưa ổn định, phụ thuộc vào thương lái hoặc các đợt thu mua ngắn hạn. Vì vậy, việc kết nối với các hệ thống phân phối hiện đại được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị hàng hóa và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hài hòa lợi ích để giữ vững chuỗi cung ứng

Một trong những sản phẩm được địa phương kỳ vọng mở rộng tiêu thụ qua hệ thống bán lẻ hiện đại là hành tím Vĩnh Châu.

Theo bà Nguyễn Thị Hòa Bình - Chủ tịch UBND phường Vĩnh Châu, địa phương hiện có khoảng 3.500 ha hành tím, sản lượng bình quân đạt khoảng 63.000 tấn mỗi năm; nếu tính toàn vùng sản xuất đạt khoảng 160.000 tấn/năm. Hành tím Vĩnh Châu đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa và được công nhận chỉ dẫn địa lý từ năm 2019, đồng thời được chứng nhận OCOP.

Dù vậy, sản phẩm vẫn chủ yếu tiêu thụ thông qua thương lái, trong khi quy mô sản xuất còn phân tán. Địa phương mong muốn hình thành các chuỗi liên kết với doanh nghiệp phân phối, hợp tác xã và vùng nguyên liệu tập trung nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Về phía doanh nghiệp, ông Trương Ngọc Anh Hoàng - Giám đốc Công ty CP Thương mại Bách Hóa Xanh, cho biết hệ thống hiện có 90 cửa hàng tại Cần Thơ trên tổng số hơn 3.000 cửa hàng toàn quốc và đặt mục tiêu nâng lên trên 200 cửa hàng trong thời gian tới.

Theo ông Hoàng, định hướng của doanh nghiệp là ưu tiên thu mua tại địa phương để giảm chi phí vận chuyển, tăng khả năng cạnh tranh và bảo đảm độ tươi ngon của sản phẩm. Hiện doanh nghiệp đã kết nối ổn định với 4 hộ nông dân, hợp tác xã tại Cần Thơ và đang tiếp tục mở rộng mạng lưới liên kết.

Tại hội nghị, nhiều hợp tác xã cũng chỉ ra những khó khăn khi tham gia chuỗi cung ứng hiện đại.

Bà Nguyễn Kim Thùy, đại diện Hợp tác xã Kỳ Như, cho rằng các sản phẩm sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, có truy xuất nguồn gốc luôn có chi phí cao hơn phương thức canh tác thông thường nếu giá thu mua không phản ánh đúng giá trị gia tăng của sản phẩm thì người nông dân rất khó duy trì sản xuất lâu dài.

Theo bà Thùy, để xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, doanh nghiệp cần có cơ chế thu mua phù hợp hơn đối với các sản phẩm đạt chuẩn, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người tiêu dùng và người sản xuất.

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Lê Công Lý - Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ, nhấn mạnh việc kết nối với các hệ thống phân phối hiện đại không đơn thuần là mở rộng đầu ra mà còn là động lực để tổ chức lại sản xuất theo hướng chuyên nghiệp.

Ông Lê Công Lý cho rằng chuỗi cung ứng chỉ có thể phát triển bền vững khi bảo đảm sự công bằng, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa các bên. Người nông dân phải có lợi nhuận hợp lý để tiếp tục đầu tư sản xuất; doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế giá và phương thức thanh toán phù hợp; còn địa phương sẽ đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ kết nối vùng nguyên liệu với các hệ thống phân phối.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng chú trọng chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, việc đưa nông sản vào siêu thị, trung tâm thương mại và các chuỗi bán lẻ hiện đại không chỉ là giải pháp tiêu thụ trước mắt mà còn là hướng đi chiến lược để nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Liên kết giữa vùng nguyên liệu, hợp tác xã và hệ thống phân phối hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị nông sản bền vững.