Ngày 2/6, UBND TP. Cần Thơ đã có buổi làm việc với Đoàn công tác Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) nhằm rà soát tiến độ triển khai dự án Phát triển đô thị xanh thích ứng với biến đổi khí hậu TP. Ngã Bảy (nay là phường Ngã Bảy và phường Đại Thành). Dự án được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực chống ngập, cải thiện chất lượng môi trường sống và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cho khu vực phía Tây thành phố.
Tăng tốc các hạng mục trọng điểm
Theo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp TP. Cần Thơ, dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.211 tỷ đồng từ nguồn vốn vay AFD, vốn viện trợ không hoàn lại và vốn đối ứng địa phương. Đến nay, lũy kế vốn bố trí cho dự án đạt hơn 915 tỷ đồng, tổng giá trị giải ngân hơn 241 tỷ đồng.
Quang cảnh tại buổi làm việc. Ảnh: Khánh Ngọc
Trong các hạng mục đang triển khai, gói thầu xây dựng các tuyến kè Cái Côn, Sóc Trăng, Xẻo Vông, hồ Xáng Thổi và hạ tầng xanh Phạm Hùng được đánh giá là điểm sáng về tiến độ. Gói thầu có giá trị gần 349 tỷ đồng, sau gần một năm thi công đã thực hiện được 55% thời gian hợp đồng, khối lượng hoàn thành đạt khoảng 92 tỷ đồng, tương đương 26,3% giá trị hợp đồng.
Các hạng mục này không chỉ góp phần chỉnh trang cảnh quan đô thị mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường khả năng tiêu thoát nước, giảm nguy cơ ngập úng và tạo thêm không gian xanh cho người dân địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, dự án vẫn đang đối mặt với nhiều áp lực về tiến độ, đặc biệt là đối với gói thầu xây dựng hệ thống thoát nước mưa, thu gom và xử lý nước thải cùng nhà máy xử lý nước thải có tổng giá trị hơn 360 tỷ đồng.
Áp lực từ gói xử lý nước thải và giải phóng mặt bằng
Do kéo dài các thủ tục liên quan, gói thầu xây dựng hệ thống thoát nước mưa, thu gom và xử lý nước thải chỉ chính thức khởi công vào cuối tháng 4/2026. Theo hợp đồng đã ký kết, thời gian thực hiện là 570 ngày và dự kiến hoàn thành vào tháng 11/2027. Tiến độ này vượt khung thời gian dự án giai đoạn 2023 - 2026, buộc các cơ quan liên quan phải rà soát kế hoạch tổng thể giai đoạn 2026 - 2028 và xem xét khả năng gia hạn.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp TP. Cần Thơ, báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Khánh Ngọc
Theo thiết kế, gói thầu bao gồm khoảng 20km hệ thống thoát nước mưa, 13km tuyến thu gom nước thải, 4 trạm bơm nước thải và nhà máy xử lý nước thải công suất 3.800 m³/ngày đêm. Đây được xem là hợp phần mang tính quyết định đối với mục tiêu chống ngập, xử lý ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân khu vực dự án.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp TP. Cần Thơ, tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án hơn 65 tỷ đồng.
Đến nay, các hạng mục gồm nhà máy xử lý nước thải, tuyến đường vào nhà máy và tuyến kè kênh Sóc Trăng đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 100%. Tuy nhiên, tuyến kè kênh Xẻo Vông vẫn còn khoảng 77 hộ dân bị ảnh hưởng trên diện tích hơn 20.000m² chưa hoàn tất công tác bàn giao mặt bằng. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng trong tháng 6/2026.
Ban Quản lý dự án khẳng định sẽ không cho phép thi công tại các khu vực chưa hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và chưa được AFD chấp thuận báo cáo hoàn thành giải phóng mặt bằng (SCCR). Đến nay, AFD đã chấp thuận hai báo cáo SCCR đối với khu vực các tuyến kè, công viên Phạm Hùng và khu vực hệ thống thoát nước, xử lý nước thải.
Để phục vụ công tác di dời dân cư, TP. Cần Thơ đang bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng tại hai khu tái định cư trên địa bàn Ngã Bảy. Trong đó, khu tái định cư Quốc lộ 1A đã dành 67 nền cho dự án, còn khu tái định cư Ngã Bảy giai đoạn 2 đã bố trí 39 nền. Theo UBND các phường Ngã Bảy và Đại Thành, đến nay chưa phát sinh khiếu nại liên quan công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Ông Antoine Mougenot ((thứ hai bên phải qua) - Trưởng dự án AFD, phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Khánh Ngọc
Tại buổi làm việc, đại diện AFD và các đơn vị liên quan đã tập trung trao đổi về cuộc họp khởi động hỗ trợ kỹ thuật (TA), nội dung báo cáo khởi động, tiến độ ký kết hợp đồng tư vấn, nguồn vốn vay và vốn đối ứng, cũng như các nhiệm vụ cần triển khai trong thời gian tới.
Theo ông Antoine Mougenot - Trưởng dự án AFD, AFD mong muốn các bên tăng cường phối hợp, sớm hoàn tất các thủ tục còn lại, bảo đảm việc triển khai hỗ trợ kỹ thuật được thực hiện kịp thời, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư và phát huy tối đa lợi ích của dự án đối với cộng đồng địa phương.
Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ (thứ hai bên phải qua), phát biểu kết luận tại buổi làm việc. Ảnh: Khánh Ngọc
AFD đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh việc ký kết hợp đồng để tư vấn có thể sớm huy động nhân sự, triển khai các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật đúng tiến độ. Các nội dung liên quan đến kết nối hộ dân với hệ thống hạ tầng, hồ chứa nước, công viên thuộc hợp phần 3, công tác thu thập dữ liệu và hỗ trợ tài chính 180.000 EUR cho Hội Liên hiệp Phụ nữ cũng được đưa ra thảo luận.
Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Hòa - Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết, thành phố sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân đấu nối hệ thống thu gom nước thải, đồng thời giao Ban Quản lý dự án làm đầu mối tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để phối hợp xử lý.
Với tổng vốn đầu tư hơn 1.211 tỷ đồng, đây là một trong những dự án hạ tầng môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu lớn của khu vực phía Tây TP. Cần Thơ. Tuy nhiên, tiến độ của gói xử lý nước thải cùng những tồn tại trong công tác giải phóng mặt bằng sẽ là hai yếu tố then chốt quyết định khả năng hoàn thành dự án đúng kế hoạch hay phải kéo dài sang giai đoạn sau năm 2027.
Việc tháo gỡ các nút thắt về giải phóng mặt bằng, vốn đối ứng và tiến độ thi công sẽ quyết định thành công của dự án đô thị xanh, tạo nền tảng phát triển bền vững cho khu vực Ngã Bảy, TP. Cần Thơ trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.