178 mẫu đủ điều kiện giám định ADN
Những ngày tháng 7, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, công việc lấy mẫu ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai khẩn trương. Đây là một phần trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, một hành trình đặc biệt nhằm từng bước trả lại tên cho những người đã hy sinh, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đông Khê (xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng) đã có nhiều tổ công tác bắt tay vào nhiệm vụ. Người thực hiện khai quật, người tiếp nhận và lựa chọn mẫu phẩm, người ghi chép, cập nhật dữ liệu; các lực lượng khác phụ trách hoàn nguyên phần mộ sau khi công việc hoàn tất.
Cán bộ y tế phối hợp cùng lực lượng quân đội lấy mẫu hài cốt để phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.
Tất cả được tổ chức theo từng công đoạn, phối hợp chặt chẽ giữa quân đội, ngành y tế và chính quyền địa phương. Không chỉ chạy đua với tiến độ, yêu cầu quan trọng nhất là từng mẫu phẩm phải được lấy, bảo quản và quản lý đúng quy trình, hạn chế tối đa sai sót có thể ảnh hưởng đến kết quả giám định ADN.
Với hơn 200 phần mộ chưa xác định được danh tính, Nghĩa trang Liệt sĩ Đông Khê là một trong những địa điểm có khối lượng công việc lớn nhất trong đợt triển khai này tại Cao Bằng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bác sĩ Nguyễn Văn Hướng, công tác tại Trung tâm Pháp y tỉnh Cao Bằng cho biết, đây là lần đầu tiên anh cùng các đồng nghiệp tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN. "Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt, đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác và trách nhiệm trong từng khâu lấy mẫu. Dù điều kiện làm việc ngoài trời khá vất vả, bất kể nắng hay mưa, mọi người đều nỗ lực khắc phục để bảo đảm tiến độ và chất lượng công việc. Ban Chỉ huy Quân sự xã cũng tạo điều kiện dựng lều để hỗ trợ quá trình lấy mẫu, giúp anh em yên tâm thực hiện nhiệm vụ", bác sĩ Hướng chia sẻ.
Không chỉ tại Đông Khê, công việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Uyên (xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) cũng được triển khai tích cực. Tại đây, bác sĩ Lục Văn Thắng (Trung tâm Pháp y tỉnh Cao Bằng) cùng các thành viên trong tổ công tác cẩn trọng kiểm tra từng mẫu phẩm. Sau hàng chục năm nằm trong lòng đất, nhiều hài cốt không còn nguyên vẹn, thậm chí có trường hợp đã phân hủy mạnh. Vì vậy, việc nhận diện và lựa chọn mẫu phù hợp để phục vụ giám định ADN là một trong những khâu khó khăn nhất.
Cán bộ, chiến sĩ tiến hành đào, cất bốc tại một phần mộ trong khuôn khổ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Theo thống kê của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng, toàn tỉnh có 670 phần mộ liệt sĩ tại các nghĩa trang cần khai quật để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Đến ngày 21/7, đã khai quật được 187 phần mộ, trong đó 178 mộ đủ điều kiện giám định ADN, 9 mộ không đủ điều kiện. Dữ liệu ADN sau khi được phân tích sẽ được bổ sung vào hệ thống để đối chiếu với ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ. Khi dữ liệu từng bước được hoàn thiện và kết nối, cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ sẽ ngày càng rộng mở, giúp nhiều gia đình có thêm hy vọng tìm lại người thân sau nhiều năm mong ngóng.
Nỗ lực khắc phục khó khăn, sớm tìm lại tên cho các liệt sĩ
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mang ý nghĩa vượt ra ngoài một đợt cao điểm đơn thuần. Đây là cuộc chạy đua với thời gian. Bởi càng nhiều năm trôi qua, dấu tích chiến trường càng thay đổi, nhân chứng ngày càng ít, thông tin về nơi chôn cất có thể mai một; trong khi hài cốt và các mẫu sinh phẩm cũng chịu tác động của điều kiện tự nhiên, khiến việc xác định danh tính ngày càng khó khăn.
Đại tá Ma Công Học, Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Cao Bằng kiểm tra công tác lấy mẫu sinh phẩm tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Quảng Uyên.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Ma Công Học, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng cho biết, đây là nhiệm vụ mới, đặc thù và chưa từng có tiền lệ, song các lực lượng trực tiếp thực hiện đã nỗ lực khắc phục khó khăn, bảo đảm tiến độ đề ra.
“Mặc dù đây là nhiệm vụ rất đặc thù, rất khó khăn nhưng cán bộ, chiến sĩ, nhân viên của các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trực tiếp lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang phát huy tinh thần trách nhiệm rất cao và đạt tiến độ. Đơn vị cũng thường xuyên thăm hỏi, động viên các lực lượng làm nhiệm vụ tại các nghĩa trang để kịp thời khích lệ anh em trong quá trình thực hiện”, Đại tá Ma Công Học nhấn mạnh.
500 ngày đêm là một mốc thời gian cụ thể, nhưng phía sau đó là sự tiếp nối của một hành trình đã kéo dài nhiều thập kỷ: tìm kiếm những người còn nằm lại, xác định danh tính cho những phần mộ chưa có tên và đáp lại niềm mong mỏi của biết bao gia đình liệt sĩ.
Đại tá Ma Công Học, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng: "Thời gian tới, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương để triển khai hiệu quả công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, bảo đảm đúng quy trình, tiến độ và chất lượng. Đồng thời, đơn vị sẽ huy động tối đa lực lượng, phương tiện, tạo mọi điều kiện thuận lợi để quá trình giám định ADN được thực hiện đồng bộ, góp phần sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc".