Thương mại điện tử chuyển từ "lượng" sang "chất"
Trong hai ngày 5 và 6/10/2026, Sở Công Thương tỉnh Cao Bằng phối hợp Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương) tổ chức 3 hội nghị tập huấn về quản lý, phát triển thương mại điện tử, chuyển đổi số và ứng dụng AI trong kinh doanh.
Hội nghị có sự tham dự của bà Đàm Thu Liễu - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Cao Bằng; ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (eComDX), Cục Thương mại điện tử cùng hơn 100 cán bộ, công chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP và hộ kinh doanh trên địa bàn.
Các đại biểu tham dự hội nghị.
Tại hội nghị, bà Đàm Thu Liễu nhấn mạnh, thương mại điện tử ngày càng trở thành phương thức kinh doanh, phân phối và quảng bá sản phẩm quan trọng, giúp doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, đặc biệt các chủ thể OCOP, nông sản, đặc sản địa phương mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn cho rằng thị trường thương mại điện tử đang chuyển từ “tăng trưởng theo lượng” sang “tăng trưởng theo giá trị và uy tín”. Gian hàng chính hãng (mall) hiện chiếm chưa tới 3% tổng số gian hàng nhưng đóng góp gần 35% tổng doanh thu thị trường và tiếp tục có xu hướng tăng trưởng. Ở ngành hàng làm đẹp, số shop mall tăng 10%, trong khi các shop ngoài mall giảm 8%, cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, thương hiệu và chất lượng sản phẩm.
Một số nhóm hàng cũng ghi nhận mức tăng đáng chú ý như bách hóa - thực phẩm tăng 151,1%, thời trang nữ tăng 74,8% và Ô tô - Xe máy tăng 56,3%. Đây là dư địa để các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng và thương hiệu tiếp cận thị trường trực tuyến.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (eComDX).
Cùng với sự mở rộng của thị trường, hoạt động logistics cũng tăng nhanh. Quy mô bưu kiện của Việt Nam đã vượt 3 tỷ bưu gửi, với tốc độ tăng trưởng kép 39% số đơn mỗi năm trong giai đoạn 2018-2024. Năm 2025, ngành bưu chính ghi nhận khoảng 4,1 tỷ bưu gửi, doanh thu khoảng 87.000 tỷ đồng.
Ông Tuấn cho rằng thương mại điện tử đang chuyển từ cuộc đua “đốt tiền trợ giá” sang chú trọng chất lượng dịch vụ. Giao hàng trong ngày, tự động hóa và tối ưu thời gian, chi phí ngày càng trở thành yêu cầu mới của thị trường.
Đối với năm 2026, một số xu hướng nổi bật được chia sẻ gồm mua sắm kết hợp video ngắn và livestream; ứng dụng AI để cá nhân hóa trải nghiệm; sự phát triển của Micro-influencer, KOC trong các cộng đồng ngách và thương mại đa kênh, xóa dần ranh giới giữa online và offline. Những xu hướng này mở ra cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh Cao Bằng đổi mới cách tiếp cận khách hàng, quảng bá đặc sản địa phương và xây dựng hành trình mua sắm trên nhiều kênh.
Đưa thương mại điện tử vào hoạt động kinh doanh
Tại hội nghị, ông Nguyễn Hữu Tuấn giới thiệu Tiêu chí 7.3 về triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Theo đó, tiêu chí được tiếp cận theo hướng đo lường thực chất mức độ tham gia và hiệu quả của thương mại điện tử tại địa phương, với 3 nhóm gồm năng lực và kỹ năng số, hệ sinh thái cộng đồng địa phương và mức độ triển khai hoạt động thương mại điện tử.
Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh, các kỹ năng được nhấn mạnh gồm livestream, bán hàng trực tuyến, ứng dụng AI trong thương mại điện tử, quảng cáo số và bán hàng xuyên biên giới.
Giảng viên và học viên chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị.
Ở cấp cộng đồng, mô hình hệ sinh thái thương mại điện tử đề xuất hình thành các tổ hỗ trợ thương mại điện tử, chủ thể kinh doanh tiêu biểu, đơn vị logistics và các phiên livestream. Đây được kỳ vọng là nền tảng để các hộ kinh doanh hỗ trợ nhau từ xây dựng hình ảnh, vận hành gian hàng số đến quảng bá sản phẩm địa phương.
Ông Tuấn cho rằng để triển khai hiệu quả, cần sự phối hợp của UBND các cấp và các cơ quan quản lý trên địa bàn. Việc chia sẻ dữ liệu, thống nhất cách thức triển khai và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp sẽ giúp thương mại điện tử phát triển thực chất hơn.
Bên cạnh kỹ năng kinh doanh, vấn đề tuân thủ pháp luật trong môi trường số cũng được lưu ý. Ông Tuấn đưa ra tình huống KOL/KOC nhận tiền tài trợ để quảng bá sản phẩm nhưng không sử dụng sản phẩm, đồng thời che giấu yếu tố tài trợ. Theo ông, người chuyển tải quảng cáo phải thực sự sử dụng hàng hóa khi đưa ra nhận xét, có căn cứ chứng minh nội dung công bố và công khai việc quảng cáo, tài trợ. Đây là những yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động bán hàng trực tuyến, bảo vệ người tiêu dùng và xây dựng niềm tin đối với thị trường thương mại điện tử.
“Sản phẩm” thực hành của học viên tham gia khóa tập huấn.
Cùng với đó, nội dung ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai theo hướng gắn với hoạt động thực tế. Ông Nguyễn Hữu Tuấn hướng dẫn học viên sử dụng AI để tra cứu thông tin, khai thác văn bản pháp luật, xây dựng báo cáo, soạn email, thiết kế slide, banner, âm thanh và video.
Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các chủ thể sản phẩm địa phương, AI được giới thiệu như công cụ hỗ trợ sáng tạo nội dung, thiết kế hình ảnh, video ngắn giới thiệu sản phẩm và phục vụ quảng bá trên nền tảng số. Học viên cũng được thực hành kỹ thuật viết Prompt theo công thức S-C-I-F-E gồm Vai trò, Bối cảnh, Chỉ dẫn, Định dạng và Ví dụ.
Thông qua các bài tập tình huống và checklist đánh giá sản phẩm, học viên có thể kiểm tra toàn bộ quy trình từ xác định đối tượng, xây dựng chiến lược, sáng tạo nội dung đến hoàn thiện sản phẩm. Kết thúc chương trình, các học viên được trang bị thêm kiến thức về thương mại điện tử, kỹ năng bán hàng trực tuyến và công cụ AI để ứng dụng vào hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh, quảng bá sản phẩm.
Việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng góp phần hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử phù hợp với điều kiện địa phương, mở rộng thị trường cho sản phẩm Cao Bằng, nâng cao giá trị hàng hóa và thúc đẩy kinh tế số theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững.