Chỉ tiêu và nhiệm vụ cụ thể
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng ngày càng gia tăng, đặc biệt vào mùa cao điểm, Chỉ thị 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm tập trung các giải pháp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đảm bảo an ninh năng lượng.
Theo đó, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị các bộ, ngành, UBND các tỉnh/thành phố, các công ty, đơn vị khẩn trương thực hiện quyết liệt, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ và giải pháp sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời.
Trong đó, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 của các tỉnh/thành phố.
Doanh nghiệp ở Nghệ An lắp đặt điện mặt trời áp mái để chủ động trong sản xuất và tiết kiệm chi phí. Ảnh: Mai Liễu
Một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện mặt trời áp mái ở Nghệ An chia sẻ, chỉ thị này tiếp thêm tinh thần và củng cố niềm tin vào định hướng phát triển năng lượng sạch của Chính phủ.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Khắc Bình, Giám đốc Công ty Cổ phần Greentech miền Trung chia sẻ: Chỉ thị tiếp tục khẳng định điện mặt trời mái nhà là xu hướng tất yếu, bền vững, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở và khuyến khích người dân, doanh nghiệp sử dụng. Chính sách rõ ràng, nhất quán, nhấn mạnh tính cấp thiết, giúp doanh nghiệp được tiếp thêm tinh thần, động lực để mở rộng thị trường, bám sát mục tiêu phát triển bền vững mà Chính phủ đề ra.
Cũng theo ông Bình, hiện nay, nhu cầu sử dụng điện tăng cao, nhất là ở các khu công nghiệp, khu đô thị. Đối với các loại hình sản xuất điện khác, cần thời gian và chi phí lớn, trong khi điện mặt trời là phương án nhanh nhất và đang có chi phí thấp nhất. Trước đó, Chính phủ cũng đã có nhiều văn bản khuyến khích, “mở rộng cửa” cho điện mặt trời, các doanh nghiệp kinh doanh, lắp đặt điện mặt trời áp mái cũng đã luôn bám sát các chủ trương, chính sách của Chính phủ để hướng đến phát triển bền vững.
“Mong rằng, từ chính sách khuyến khích sử dụng điện mặt trời của Chính phủ, các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực này sẽ nhận được sự quan tâm, đồng hành, tạo điều kiện hơn nữa của các cơ quan quản lý liên quan và sự ủng hộ của các cấp ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân”, ông Bình nói.
Nhu cầu của doanh nghiệp và người dân tăng nhanh nên các đơn vị thi công lắp đặt liên tục. Ảnh: Mai Liễu
Đánh giá cao chỉ tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở lắp đặt, sử dụng điện mặt trời áp mái, ông Nguyễn Công Danh, Công ty TNHH Thương mại và Công nghệ Kim Long cho rằng, điều này rất đúng đắn và hoàn toàn có thể làm được. Khối công sở làm việc ban ngày trùng với thời điểm phát điện hiệu quả nhất của hệ thống điện mặt trời nên có thể tận dụng tối đa nguồn năng lượng này, qua đó giảm chi phí điện năng cho các cơ quan. Duy trì như vậy mỗi năm các cơ quan tiết kiệm được khá nhiều chi phí điện năng.
Ông Danh cho biết thêm, hiện nay, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà của các doanh nghiệp và hộ gia đình ở Nghệ An tăng nhanh. Cùng với sự gia tăng nhu cầu, nhận thức và mức độ tìm hiểu của người dân về điện mặt trời cũng được nâng lên rõ rệt; mục tiêu hướng đến tiết kiệm điện, tiết kiệm chi phí điện năng và sử dụng năng lượng sạch, bền vững đang ngày càng được lan rộng.
“Không chỉ mở ra kỳ vọng về một thị trường ổn định, minh bạch hơn, các chính sách khuyến khích về sử dụng điện mặt trời áp mái còn thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo”, ông Danh chia sẻ.
Ngày càng thuận lợi
Theo yêu cầu của Chính phủ, các địa phương sẽ ban hành và triển khai kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tham gia lắp đặt điện mặt trời mái nhà; quản lý nhu cầu sử dụng điện, lắp đặt điện mặt trời áp mái, kết hợp BESS, huy động nguồn điện dự phòng.
Nghiên cứu, báo cáo Hội đồng nhân dân tỉnh kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời áp mái và hệ thống lưu trữ điện theo thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực năm 2024; hoàn thành trong tháng 5/2026.
Nhiều gia đình đã lựa chọn lắp đặt điện mặt trời áp mái. Ảnh: Mai Liễu
Những chỉ đạo trên của Chính phủ tạo thêm động lực, cơ hội cho doanh nghiệp kinh doanh điện mặt trời và người dân, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng. Hiện nay, chi phí lắp đặt điện mặt trời đã giảm đáng kể, giá thành thiết bị ngày càng hợp lý, cùng với sự phổ biến của các vật tư, công nghệ đã tạo điều kiện thuận lợi cho cả người dân và doanh nghiệp.
Không chỉ giảm chi phí, thị trường dịch vụ cũng phát triển mạnh. Ngày càng có nhiều đơn vị, doanh nghiệp tham gia thi công, tư vấn kỹ thuật, giúp người dân và doanh nghiệp có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu và điều kiện tài chính. Nhờ đó, việc lắp đặt, vận hành, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời từ tấm pin, bộ biến tần đến các thiết bị phụ trợ trở nên thuận lợi hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng và tuổi thọ công trình.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ; sự quan tâm, triển khai kịp thời của các cấp ngành, địa phương; sự vào cuộc chủ động của doanh nghiệp; kỳ vọng điện mặt trời mái nhà sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới - ổn định hơn, thực chất hơn và trở thành một trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái năng lượng xanh trong thời gian tới.
Có thể khẳng định, Chỉ thị 10/CT-TTg không chỉ là “cú hích” về chính sách mà còn mở ra không gian phát triển dài hạn, bền vững cho thị trường điện mặt trời mái nhà. Khi các mục tiêu, cơ chế và lộ trình đã được định hình rõ ràng, cùng với sự đồng hành của Nhà nước và sự chủ động của doanh nghiệp, người dân, điện mặt trời áp mái sẽ từng bước lan tỏa sâu rộng trong đời sống kinh tế - xã hội. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, mà còn là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh, phát triển kinh tế carbon thấp, hướng tới một tương lai năng lượng tự chủ, an toàn và bền vững.