Tàu hàng bị tấn công tại eo biển Hormuz
Cập nhật tình hình chiến sự Trung Đông, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc ngày 25/6 thông báo tạm dừng hoạt động hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz, sau khi xuất hiện báo cáo về một vụ tấn công nhằm vào tàu hàng, làm dấy lên những lo ngại mới đối với thỏa thuận sơ bộ liên quan đến việc chấm dứt xung đột với Iran.
Trong khi đó, tuyền thông Anh cho biết một tàu chở hàng đã "bị một vật thể bay tấn công ở khu vực gần Oman", chỉ vài giờ sau khi Tehran cảnh báo các tàu thuyền không được di chuyển qua những tuyến hàng hải chưa được phía Iran chấp thuận. Hiện chưa có thông tin về thương vong.
Theo nguồn tin trên, vụ việc xảy ra tại khu vực cách Dahit, vùng lãnh thổ tách biệt thuộc Musandam của Oman, khoảng 14 km về phía đông nam.
Hai quan chức Mỹ cho rằng lực lượng Iran đã nổ súng nhằm vào con tàu. Trong khi đó, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran tuyên bố những tàu thuyền đi ngoài các tuyến hàng hải được quy định sẽ không được bảo đảm an toàn.
Bốn nguồn tin xác định con tàu gặp sự cố là Ever Lovely, treo cờ Singapore. Một nguồn tin an ninh nhận định nhiều khả năng con tàu đã bị máy bay không người lái tấn công.
Hiện phía Mỹ chưa đưa ra bình luận về các thông tin trên.
Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN
Mỹ và Iran bất đồng về việc thu phí ở Hormuz
Theo truyền thông Nga, trong khi Washington khẳng định Iran không có quyền thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz, Tehran cho rằng họ hoàn toàn có thể áp dụng các khoản thu đối với những dịch vụ hàng hải mà nước này cung cấp cho tàu thuyền hoạt động trong khu vực.
Theo kế hoạch, Iran dự kiến triển khai hệ thống thu phí hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi kết thúc giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày được khởi động từ việc Mỹ và Iran ký kết bản ghi nhớ hợp tác.
Phát biểu ngày 24/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức thu phí hay lệ phí quá cảnh nào tại tuyến đường biển chiến lược này. Trong chuyến thăm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) để gặp gỡ các nhà lãnh đạo vùng Vịnh, ông Rubio tái khẳng định bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào đạt được với Tehran cũng sẽ không cho phép Iran thu tiền đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Theo người đứng đầu cơ quan ngoại giao Mỹ, eo biển Hormuz là một tuyến đường thủy quốc tế và luật pháp quốc tế hiện hành không cho phép bất kỳ quốc gia nào áp đặt phí hoặc lệ phí đối với hoạt động hàng hải tại các tuyến đường như vậy. Ông cũng cho rằng các nước trong khu vực đều có chung quan điểm với Washington về vấn đề này.
Những phát biểu trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố với truyền thông nhà nước rằng “mọi người cần hiểu rằng việc quản lý eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại như trước chiến tranh”.
Tuyên bố của ông Ghalibaf được đưa ra trong bối cảnh Tehran quyết định tạm hoãn kế hoạch thu phí quá cảnh trong vòng 60 ngày để tiếp tục các cuộc đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ. Động thái này cũng cho thấy khả năng Iran sẽ triển khai việc thu phí nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước khi thời hạn nói trên kết thúc.
Trước đó, Mỹ và Iran đã nhất trí về một lộ trình đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng. Hai bên cũng đồng ý tiếp tục các cuộc thương lượng kỹ thuật và thành lập một ủy ban cấp cao để giám sát tiến trình đàm phán.
Israel và Lebanon chưa đạt được đồng thuận
Ngày 26/6, theo nguồn tin từ truyền thông Israel, vòng đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon dưới sự trung gian của Mỹ tại Washington sẽ được kéo dài sang ngày thứ tư, sau khi hai bên chưa thể đạt thỏa thuận về kế hoạch Israel rút một phần lực lượng khỏi miền Nam Lebanon.
Trước đó, vòng đàm phán thứ năm dự kiến kết thúc trong ngày 26/6 tại Bộ Ngoại giao Mỹ, với mục tiêu xây dựng một thỏa thuận khung về việc Israel rút quân khỏi một số khu vực nhỏ trong vùng đệm ở miền nam Lebanon. Theo đề xuất, lực lượng Israel sẽ được thay thế bằng binh sĩ của quân đội Lebanon.
Các khu vực dự kiến chuyển giao được gọi là những "vùng thí điểm". Tuy nhiên, một nguồn tin Israel cho rằng đây không thể coi là một cuộc rút quân hoàn toàn, bởi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vẫn sẽ duy trì vùng đệm sâu khoảng 1,8 km bên trong lãnh thổ miền Nam Lebanon và chỉ rút khỏi những khu vực mà họ cho là đã phá hủy toàn bộ hạ tầng của Hezbollah.
Theo nguồn tin này, trong nhiều trường hợp, quân đội Israel đã san phẳng các ngôi làng dọc biên giới với lý do Hezbollah sử dụng các khu vực này để lên kế hoạch và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel.
Dù chưa đạt được thỏa thuận, một nguồn tin am hiểu tiến trình đàm phán cho biết hai bên đã ghi nhận một số tiến triển trong ngày đàm phán thứ ba, sau hai ngày đầu diễn ra đầy căng thẳng.
Nguồn tin nhận định cả Israel và Lebanon đều bước vào vòng đàm phán lần này với tâm lý không hài lòng sau khi Mỹ ký bản ghi nhớ với Iran hồi tuần trước, trong đó có điều khoản yêu cầu ngừng bắn tại Lebanon.
Trên thực địa, các cuộc giao tranh giữa Israel và Hezbollah đã tạm lắng kể từ sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, tuy nhiên, Israel vẫn tiến hành một số cuộc không kích vào Lebanon. Theo một tuyên bố của Israel, quân đội nước này vẫn duy trì các hoạt động không kích vào lực lượng Hezbollah tại miền Nam Lebanon.