Hướng đến xây dựng ngành công nghiệp tự chủ
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP về việc thông qua Chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm. Tại Nghị quyết, Chính phủ thống nhất xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm để thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hoàn thiện khung pháp lý thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp với bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hướng đến xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ, tự cường, góp phần phát triển kinh tế nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP về việc thông qua Chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm. Ảnh minh họa
Cụ thể, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung 2 chính sách do Bộ Công Thương đề xuất, bao gồm: Chính sách 1: Khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước các sản phẩm công nghiệp trọng điểm; Chính sách 2: Phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Đồng thời, chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu ý kiến Thành viên Chính phủ để hoàn thiện các chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm theo quy định, bảo đảm các yêu cầu: Thể chế hóa các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với phát triển các ngành công nghiệp công nghiệp trọng điểm; kiến tạo được một số chính sách, pháp luật để xử lý các điểm nghẽn cơ bản trong phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm theo hướng từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế và sản xuất tại Việt Nam, có hàm lượng tri thức và công nghệ cao đồng thời tạo đột phá về quá trình hiện đại hóa trong công nghiệp.
Khuyến khích đẩy mạnh nội địa hóa phù hợp để đáp ứng các yêu cầu, ưu đãi về xuất xứ hàng hóa trong thương mại quốc tế; phù hợp với các thỏa thuận thương mại song phương và đa phương, các yêu cầu của các thị trường lớn. Thiết kế cơ chế khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới thông qua bảo đảm quy tắc xuất xứ.
Nghị quyết cũng hướng đến xây dựng quy định thu hút và quản lý dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong các ngành công nghiệp trọng điểm theo hướng có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, công nghiệp nền tảng; đồng thời, gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước, góp phần nâng cao năng lực sản xuất quốc gia.
Rà soát việc thực hiện quy định của pháp luật hiện hành để xây dựng nội dung phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi, khắc phục được tồn tại, hạn chế, vướng mắc, bất cập; hài hòa với điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; rà soát hồ sơ chính sách luật bảo đảm thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp trọng điểm; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2045. Ảnh minh họa
“Đòn bẩy” cho mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17/11/2022, Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu: Thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa cần có lộ trình và bước đi cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên nguồn lực, có các cơ chế, chính sách đột phá, phù hợp để phát triển các cực tăng trưởng, các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp hỗ trợ, các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao; ưu tiên xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành về phát triển công nghiệp quốc gia và các lĩnh vực công nghiệp đặc thù.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nay là Bộ Tài chính) đánh giá cao về việc Chính phủ thông qua chính sách của Luật Công nghiệp trọng điểm.
Theo TS. Lê Đăng Doanh, việc Chính phủ thông qua chính sách xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm trong bối cảnh hiện nay là hết sức cần thiết và cấp bách, nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hướng tới mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Cũng theo TS. Lê Đăng Doanh, thực tế thời gian qua công nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu dừng ở khâu lắp ráp, giá trị gia tăng thấp, trình độ ứng dụng khoa học, công nghệ còn hạn chế. Do đó, việc ban hành Luật Công nghiệp trọng điểm được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển sang chiều sâu, thúc đẩy các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp chế biến, chế tạo, từng bước hình thành chuỗi giá trị công nghiệp mang tính nội sinh của Việt Nam.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, trong quá trình xây dựng cần đặc biệt chú trọng thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, cũng như với các viện nghiên cứu, trường đại học, nhằm nâng cao năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TS. Lê Đăng Doanh nhấn mạnh, mức độ đóng góp của công nghiệp vào tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2026-2030 sẽ phụ thuộc lớn vào hiệu quả triển khai chính sách này. Nếu được thực hiện thành công, Việt Nam có thể gia tăng năng lực sản xuất, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao và nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, khẳng định vị thế của Việt Nam trong bản đồ công nghiệp thế giới.
Nghị quyết số 82/NQ-CP yêu cầu, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tổ chức soạn thảo dự án Luật Công nghiệp trọng điểm, báo cáo Chính phủ theo quy định. Trong quá trình xây dựng luật, đảm bảo không chồng chéo với các quy định hiện hành của pháp luật có liên quan, phù hợp với các cam kết quốc tế trong thu hút đầu tư FDI, tạo điều kiện phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp trọng điểm theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng.