Khẳng định vai trò của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN
Nhận lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, từ ngày 7-8/5 tại Cebu, Philippines. Hội nghị sẽ có sự tham dự của lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng Thư ký ASEAN. Đây cũng là chuyến công du đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng sau khi nhậm chức.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 (Ảnh: VGP).
Trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu liên tục biến động, chuyến công du đầu tiên của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tới Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động đối ngoại thường kỳ. Bởi từ khi gia nhập chính thức ASEAN vào ngày 28/7/1995, Việt Nam luôn coi ASEAN là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại. Chuyến công du của Thủ tướng là sự tiếp nối nhất quán của đường lối đối ngoại, khẳng định ASEAN luôn giữ vị trí trung tâm trong chính sách hội nhập của Việt Nam. Sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng còn thể hiện mạnh mẽ việc Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại.
Theo Bộ Ngoại giao, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường; cạnh tranh địa chiến lược gay gắt, các điểm nóng, nhất là leo thang tại Trung Đông làm gia tăng bất ổn, gây ra những hệ lụy trực tiếp, đa chiều đối với kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, dù đối mặt nhiều thách thức, ASEAN đã và đang tiếp tục tham gia củng cố cộng đồng trên cơ sở thành quả giai đoạn 2015 - 2025, bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các Kế hoạch chiến lược, hướng tới một ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm. ASEAN duy trì đoàn kết và vai trò trung tâm, song cũng phải đối mặt nhiều thách thức cả từ bên trong và bên ngoài.
Trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”, Philippines đặt ra 03 định hướng lớn cho hợp tác ASEAN trong năm 2026 là: Củng cố các nhân tố then chốt đối với hòa bình và an ninh; Mở rộng các hành lang thịnh vượng; Thúc đẩy trao quyền cho người dân.
Về phía Việt Nam, sau hơn ba thập kỷ tham gia ASEAN, Việt Nam đã chuyển mình từ một thành viên mới thành một trong những nhân tố tích cực, có trách nhiệm và đóng góp thực chất cho tiến trình xây dựng cộng đồng khu vực. Không gian ASEAN là một trong những khu vực thị trường, là chuỗi cung ứng, là hệ sinh thái hợp tác kinh tế quan trọng bậc nhất.
Thực tế cho thấy, ASEAN đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới với GDP đạt khoảng 4,16 nghìn tỷ USD vào năm 2025 và hướng tới vị trí thứ 4 vào năm 2030. Đây là một khu vực năng động, có tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời là điểm hội tụ của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và các chuỗi giá trị toàn cầu.
Đối với Việt Nam, ASEAN cũng là một khu vực thị trường vô cùng quan trọng. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), từ mức kim ngạch hai chiều khiêm tốn 3,26 tỷ USD năm 1995 năm đầu gia nhập, thương mại Việt Nam - ASEAN đã chạm mốc 83,6 tỷ USD vào năm 2024 và đạt ngưỡng 91 tỷ USD vào năm 2025, tăng hơn 15 lần. ASEAN đang giữ vai trò là một trong những thị trường quan trọng nhất của hàng hoá Việt. Đồng thời, Việt Nam cũng khẳng định vị trí đối tác quan trọng của nhiều quốc gia trong khối ASEAN.
Đóng góp tích cực cho Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra vào thời điểm bản lề khi khu vực bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 - một chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một ASEAN tự cường, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.
Trong bối cảnh các xung đột quân sự trên thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, Philippines với vai trò Chủ tịch ASEAN 2026 đã đề nghị Hội nghị Cấp cao lần này tập trung trao đổi 3 nội dung về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ công dân ASEAN; đồng thời, khẳng định tiếp tục thúc đẩy thực hiện các trọng tâm và ưu tiên chiến lược về tăng cường liên kết nội khối, nâng cao tự cường, tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì đà cho xây dựng Cộng đồng theo các mục tiêu và kế hoạch của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ có các bài phát biểu quan trọng, truyền tải thông điệp đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIV và quan điểm của Việt Nam về các ưu tiên của ASEAN, đưa ra các đề xuất thiết thực củng cố tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần tăng cường khả năng tự cường và ứng phó của ASEAN trước các biến động, nhất là các tác động của tình hình Trung Đông và trao đổi các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Thông qua việc thúc đẩy các lĩnh vực như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, kết nối khu vực, phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số… Việt Nam không chỉ duy trì hình ảnh là một trong những quốc gia đi đầu khu vực về tăng trưởng kinh tế, mà còn là đối tác tin cậy trong việc giải quyết các thách thức phi truyền thống. Như vậy, việc Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự hội nghị vừa thể hiện vai trò thành viên của Việt Nam, vừa là hành động chủ động tham gia vào quá trình định hình tương lai khu vực, nơi các quyết sách hôm nay sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới cấu trúc kinh tế, thương mại và an ninh của Việt Nam cũng như khu vực trong hàng thập kỷ tới.
Điểm đáng chú ý nhất của chuyến công du không nằm ở các cuộc gặp song phương, đa phương mà ở thông điệp xuyên suốt: Việt Nam không chỉ tham gia ASEAN, mà đang từng bước đóng góp cho việc xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết cùng phát triển.
Trong một thế giới mà các chuỗi cung ứng đang tái cấu trúc, dòng vốn đầu tư tìm kiếm điểm đến an toàn, công nghệ trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi, ASEAN chính là bệ đỡ để Việt Nam gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây còn là thông điệp về một Việt Nam tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình, nơi đối ngoại không chỉ là cầu nối, mà là đòn bẩy cho mục tiêu tăng trưởng.