Chuyển đổi du lịch theo hướng xanh để nâng tầm điểm đến

Từ xu thế tất yếu đến đòi hỏi phải chuyển đổi

Trong khuôn khổ Ngày hội Du lịch TP. Hồ Chí Minh lần thứ 22 năm 2026, talkshow “Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo du lịch TP. Hồ Chí Minh” diễn ra ngày 4/4 đã gợi mở nhiều góc nhìn về hướng đi mới của ngành du lịch. Từ câu chuyện khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ đến chính sách hỗ trợ hệ sinh thái sáng tạo, một thông điệp xuyên suốt được nhiều đại biểu nhấn mạnh là du lịch xanh và phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà đang trở thành điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Tại chương trình, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng nhìn nhận thực tế rằng, sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, ngành du lịch không thể tiếp tục tăng trưởng theo chiều rộng như trước, mà cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển có trách nhiệm hơn với môi trường, văn hóa và cộng đồng địa phương.

Bà Nguyễn Trần Tâm Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP. Hồ Chí Minh cho biết, du lịch xanh và phát triển bền vững đang là hướng đi chung của ngành du lịch toàn cầu. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực môi trường ngày càng gia tăng, việc chuyển đổi sang mô hình du lịch thân thiện môi trường không chỉ giúp bảo tồn tài nguyên mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến. Đây cũng là xu thế tất yếu của du lịch Việt Nam cũng như thế giới, khi chú trọng đến yếu tố môi trường là giải pháp để thu hút khách đến với TP. Hồ Chí Minh và Việt Nam nhiều hơn. 

"Hiện nay có nhiều dự án chú trọng đến việc khai thác năng lượng, nhiên liệu để bảo vệ môi trường tại các cơ sở lưu trú, hoặc hướng đến bảo tồn văn hóa bản địa để xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng, đề cao trải nghiệm bản địa cho du khách và đây cũng là những đặc điểm chúng tôi ghi nhận qua các kỳ tổ chức cuộc thi cũng như trong quá trình tiếp xúc với doanh nghiệp du lịch thời gian gần đây", bà Hà chia sẻ.

Không chỉ hướng tới yếu tố môi trường, phát triển bền vững còn đặt văn hóa bản địa vào vị trí trung tâm. Những mô hình du lịch cộng đồng, trải nghiệm đời sống địa phương không đơn thuần tạo thêm sản phẩm cho thị trường, mà còn góp phần gìn giữ bản sắc vùng miền, tạo nên nét riêng cho điểm đến. Đây cũng là một trong những nền tảng để du lịch Việt Nam tạo sức hút dài hạn, thay vì chỉ chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Đổi mới sáng tạo là động lực hiện thực hóa du lịch xanh

Nếu du lịch xanh là mục tiêu, thì đổi mới sáng tạo chính là động lực để hiện thực hóa mục tiêu đó. Theo bà Đặng Thị Luận, Quyền Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo (SIHUB) hệ sinh thái khởi nghiệp du lịch sau đại dịch đang bước vào giai đoạn “thích ứng thông minh”, khi doanh nghiệp buộc phải thay đổi để tồn tại và phát triển. 

"Có thể thấy khá rõ một xu hướng là các giải pháp công nghệ, đặc biệt là công nghệ gắn với du lịch xanh và phát triển bền vững, đang đi sâu hơn vào ngành du lịch. Không chỉ dừng lại ở việc số hóa hay nâng cao trải nghiệm, công nghệ còn được ứng dụng để tối ưu vận hành, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và quản lý tài nguyên hiệu quả hơn. Chúng ta cũng thấy rằng các doanh nghiệp du lịch truyền thống đã và đang chủ động bắt tay với các startup để cùng phát triển những mô hình mới, thân thiện với môi trường và phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh của du khách".

Theo bà Luận, sau đại dịch, doanh nghiệp đã nhận ra rằng nếu không đổi mới thì rất khó tồn tại, vì vậy đổi mới sáng tạo theo hướng xanh không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Mic Nguyễn, CEO & Đồng sáng lập Huuk nhấn mạnh, công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được những bài toán cụ thể của ngành. Theo ông, doanh nghiệp vận hành luôn xoay quanh hai yếu tố cốt lõi là chi phí và doanh thu. Trong lĩnh vực du lịch, startup có thể tham gia vào việc tối ưu chi phí ở nhiều khâu như ăn uống, lưu trú, vui chơi hay di chuyển, qua đó giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Cách nhìn này cho thấy phát triển bền vững không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn gắn chặt với bài toán hiệu quả kinh doanh và năng lực vận hành.

Muốn công nghệ phát huy hiệu quả thì trước hết phải có con người phù hợp, sau đó là quy trình vận hành tốt, rồi công nghệ mới đóng vai trò hỗ trợ để tối ưu. Nếu đi ngược trật tự này, công nghệ khó có thể tạo ra giá trị thực chất. Quan điểm này phần nào cho thấy quá trình chuyển đổi xanh trong du lịch không thể chỉ trông chờ vào thiết bị hay nền tảng số, mà cần bắt đầu từ tư duy quản trị và cách tổ chức vận hành.

Du lịch xanh và phát triển bền vững không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành du lịch hiện nay. Từ chính sách nhà nước, các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo đến các giải pháp công nghệ và phương thức vận hành doanh nghiệp, tất cả đều hướng đến một mục tiêu chung trong việc xây dựng ngành du lịch vừa thân thiện với môi trường. Vừa hiệu quả về mặt kinh tế, đồng thời gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa bản địa.