Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) vừa công bố ba mốc thời gian của việc chuyển cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HOSE. Ngày giao dịch cuối cùng của toàn bộ cổ phiếu niêm yết tại HNX là 23/12/2026. Hai ngày 24 và 25/12/2026 tạm ngừng giao dịch đối với các mã thuộc phạm vi chuyển giao, trong khi giao dịch tại HOSE và tại các thị trường khác do HNX tổ chức vẫn hoạt động bình thường. Ngày 28/12/2026, các mã chuyển về bắt đầu giao dịch tại HOSE và kể từ thời điểm đó, toàn bộ cổ phiếu niêm yết của thị trường chứng khoán Việt Nam được tổ chức giao dịch tại một nơi duy nhất.
Nhà đầu tư nắm cổ phiếu thuộc diện chuyển giao sẽ có 5 ngày liên tiếp ngừng giao dịch, trước kỳ chốt sổ cuối năm của các quỹ.
Mốc cuối của một lộ trình dài
Cơ sở pháp lý của đợt chuyển giao là Thông tư số 139/2025/TT-BTC ngày 30/12/2025 của Bộ Tài chính, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 57/2021/TT-BTC ngày 12/7/2021 quy định lộ trình sắp xếp lại thị trường giao dịch cổ phiếu, thị trường giao dịch trái phiếu, thị trường giao dịch chứng khoán phái sinh và thị trường giao dịch các loại chứng khoán khác. Trước đó, Thông tư 57 đã một lần được sửa bởi Thông tư số 69/2023/TT-BTC ngày 15/11/2023.
Bên cạnh yêu cầu duy trì xếp hạng thị trường chứng khoán theo tiêu chuẩn FTSE Russell, Việt Nam đặt mục tiêu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI và thị trường mới nổi bậc cao của FTSE Russell từ nay đến năm 2030. Trong ảnh: Hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series” diễn ra tối 18/9/2026, tại Hà Nội.
3 văn bản trong 4 năm cho thấy sự phức tạp của chuyển toàn bộ số mã niêm yết cùng lúc. Đây là điều dễ hiểu bởi công việc này liên quan tới hệ thống giao dịch, công bố thông tin, phần mềm của công ty chứng khoán, bộ chỉ số và các quỹ mô phỏng chỉ số…
Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045 (Đề án) được Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký phê duyệt ngày 27/7/2026, giao Bộ Tài chính chỉ đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VNX và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam rà soát các quy trình, quy chế liên quan đến hoạt động chứng khoán và hoạt động nghiệp vụ.
Tiền đề cho loạt nghiệp vụ mới
Trong nhóm giải pháp về hạ tầng thị trường, Đề án yêu cầu nâng cấp hệ thống niêm yết, giao dịch trên thị trường chứng khoán. Đi kèm là danh sách các nghiệp vụ phải vận hành được theo lộ trình, gồm các loại lệnh giao dịch mới, nghiệp vụ vay và cho vay chứng khoán, giao dịch xuyên trưa, bán khống có kiểm soát thông qua cơ chế bán chứng khoán chờ về và giao dịch trong ngày. Danh sách nghiệp vụ đó cho thấy, việc dồn cổ phiếu giao dịch về một sở là rất cần thiết. Vay và cho vay chứng khoán cần một nơi chứng khoán có thể vay thống nhất.
Đề án yêu cầu triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm trên thị trường chứng khoán cơ sở trong năm 2027, đồng thời cho phép các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện chức năng thành viên bù trừ của cơ chế này. Thiết chế này đứng giữa bên mua và bên bán của mọi giao dịch, nên cần một mặt bằng giao dịch thống nhất để tính ký quỹ và quản trị hạn mức.
Phía sau các nghiệp vụ là mục tiêu xếp hạng. Đề án đặt yêu cầu duy trì xếp hạng thị trường chứng khoán theo tiêu chuẩn FTSE Russell và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI và thị trường mới nổi bậc cao của FTSE Russell từ nay đến năm 2030. Hai mục tiêu sau khắt khe hơn hẳn nhóm tiêu chí Việt Nam vừa vượt qua, và phần còn thiếu nằm nhiều ở hạ tầng giao dịch, thanh toán bù trừ cùng mức độ mở của thị trường.
Theo thông báo của VNX, giao dịch tại các thị trường khác do HNX tổ chức vẫn thực hiện theo quy định hiện hành. Tại Phụ lục phân công nhiệm vụ của Đề án đặt ra yêu cầu nâng cấp Cổng thông tin tập trung về trái phiếu doanh nghiệp tại HNX, thời hạn 2027 - 2028. Cổng này phải bao quát cả trái phiếu chào bán ra công chúng lẫn trái phiếu riêng lẻ.
Cùng Phụ lục đó còn hai nội dung công việc mới: nghiên cứu xây dựng thị trường giao dịch chứng khoán chuyên biệt dành riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, giai đoạn 2027 - 2028; và nghiên cứu hình thành các khu vực thị trường chuyên biệt đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư theo khẩu vị rủi ro, giai đoạn 2028 - 2029.
Một cách tổng thể, kiến trúc đang hình thành là một nơi giao dịch cổ phiếu niêm yết và nhiều khu vực chuyên biệt bên cạnh, phân theo tính chất hàng hóa và mức rủi ro mà nhà đầu tư chấp nhận. Tập trung cổ phiếu niêm yết về HOSE là bước hợp nhất, để dành năng lực tổ chức cho những khu vực đòi hỏi quy chế riêng.
Hướng tới mục tiêu lớn
Đề án gắn những mốc kỹ thuật này với các mục tiêu rất lớn. Giai đoạn 2026 - 2030, tổng giá trị vốn huy động của các doanh nghiệp qua thị trường chứng khoán đạt 5,4 triệu tỷ đồng. Đến năm 2030, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài đạt khoảng 15% GDP. Đến năm 2045, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán đạt 120% GDP.
Việc chuyển sàn của các cổ phiếu từ HNX sang HOSE là nền tảng để triển khai các giải pháp, nghiệp vụ, sản phẩm mới, từ đó tăng sức hấp dẫn cho thị trường chứng khoán. Nguồn hàng chất lượng cao vẫn phải đến từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, đưa cổ phiếu doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lên niêm yết và từ các đợt chào bán ra công chúng gắn với niêm yết. Dòng vốn của các tổ chức dài hạn vẫn phải đến từ ngành quỹ và quỹ hưu trí. Đó là những công việc đòi hỏi nhiều năm, nhiều chủ thể tham gia.
Một chuyên gia chứng khoán nhìn nhận việc chuyển toàn bộ cổ phiếu niêm yết từ HNX về HOSE không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng mà còn có ý nghĩa tái cấu trúc thị trường. Ông kỳ vọng, khi cổ phiếu từ HNX được chuyển về HOSE, việc phân bảng sẽ được HOSE thực hiện với các tiêu chí rõ ràng nhằm giúp nhà đầu tư nhận diện cơ hội cũng như đánh giá rủi ro, thuận lợi hơn khi mua – bán cổ phiếu. Đối với nhà đầu tư, tác động trực tiếp là việc ngừng giao dịch vài phiên và việc làm quen với quy chế giao dịch của sàn mới. Đối với các công ty chứng khoán và các quỹ mô phỏng chỉ số sẽ là chỉnh hệ thống, tính lại rổ chỉ số, cơ cấu lại danh mục.
Vị chuyên gia cũng kỳ vọng, khi quy thị trường niêm yết về một đầu mối, về dài hạn, chi phí vận hành của toàn thị trường có thể được tiết giảm, thủ tục lên sàn, niêm yết bổ sung,... của doanh nghiệp cũng sẽ được thúc đẩy nhanh hơn.
VNX công bố lộ trình chuyển toàn bộ cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HOSE: dừng giao dịch tại HNX từ 23/12/2026 và chính thức giao dịch tại HOSE từ 28/12/2026. Việc hợp nhất này gỡ bỏ rào cản kỹ thuật, tạo mặt bằng giao dịch thống nhất để triển khai các nghiệp vụ mới như T0, bán khống, cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) từ năm 2027 và hỗ trợ nâng hạng MSCI/FTSE. Đồng thời, bước đi giúp tái cấu trúc thị trường, phân định HOSE quản lý cổ phiếu niêm yết, còn HNX tập trung các thị trường chuyên biệt.