Công đoàn góp sức hoàn thiện chính sách, củng cố niềm tin của người lao động

Tăng cường hoàn thiện chính sách, pháp luật về lao động

Trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, tại Trung tâm thảo luận số 1 đã thảo luận nội dung "Công đoàn đại diện, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động". Phiên thảo luận do đồng chí Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và bà Trần Thị Thanh Hà - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó trưởng ban Quan hệ Lao động Tổng Liên đoàn chủ trì.

Báo cáo của Ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 12/6/2021 của Bộ Chính trị về đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới đã đề ra các nhiệm vụ giải pháp, trong đó có giải pháp: tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật về lao động, công đoàn.

Văn kiện Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIII cũng đã đặt ra yêu cầu: “Đầu tư nguồn lực, nâng cao chất lượng hoạt động tham gia xây dựng chính sách, pháp luật của tổ chức Công đoàn. Chủ động, tích cực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, nhà ở, thiết chế văn hóa cho công nhân, lao động; các chính sách đối với lao động làm việc trong các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại…”.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cấp công đoàn đã chủ động, tích cực phát huy vai trò, đổi mới và nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động và hoạt động công đoàn.

Ở cấp trung ương, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tập hợp kiến nghị, phát huy trí tuệ của đông đảo đoàn viên, người lao động, cán bộ công đoàn, ban hành hàng trăm văn bản góp ý, kiến nghị, đề xuất với Đảng, Nhà nước về xây dựng chính sách, pháp luật bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Trong đó, nổi bật là: Công đoàn đại diện cho người lao động tham gia Hội đồng Tiền lương Quốc gia đề xuất nâng mức lương tối thiểu vùng, Ủy ban Quan hệ lao động quốc gia, Hội đồng quốc gia về An toàn vệ sinh lao động, các ban chỉ đạo trung ương về cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hội…

Đồng thời, tích cực tham gia đóng góp ý kiến vào nhiều văn bản quy phạm pháp luật, nổi bật như: Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định về hệ thống tổ chức chính quyền. Đặc biệt, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam được phân công là cơ quan chủ trì soạn thảo Luật Công đoàn 2024 (sửa đổi), chịu trách nhiệm nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công đoàn (năm 2025) tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới.

Ở địa phương, ngành, các cấp công đoàn tích cực đề xuất với cấp ủy, tham gia với chính quyền, cơ quan chuyên môn cùng cấp trong ban hành, hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định thuộc ngành, địa phương, đơn vị và doanh nghiệp. Đặc biệt, các cấp công đoàn đã phát hiện, đề xuất nhiều kiến nghị, góp ý xây dựng chính sách, pháp luật để chăm lo, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động như sắp xếp việc làm, chấm dứt hợp đồng lao động, tiền lương, vấn đề nhà ở, điều kiện làm việc của người lao động, các chính sách hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, xung đột thương mại, doanh nghiệp phá sản, có chủ bỏ trốn...

Ở cấp cơ sở, công đoàn cơ sở đại diện tập thể người lao động đã tích cực, chủ động, đề xuất, tham gia xây dựng, sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản, quy định của doanh nghiệp như nội quy lao động, quy chế trả lương, trả thưởng, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo nghề, nâng cao trình độ, đào tạo lại, hệ thống phúc lợi cho người lao động…, nhất là các hoạt động đối thoại, thương lượng tập thể, ký kết thỏa ước lao động tập thể.

Kết quả nhìn từ cơ sở

Chia sẻ tại chương trình, đồng chí Đặng Thị Kim Chung - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh, tham gia xây dựng chính sách, pháp luật là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong thực hiện chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi đoàn viên, người lao động của tổ chức Công đoàn. Nhận thức rõ điều đó, trong thời gian qua, nhất là từ năm 2023 đến nay, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh đã tập trung đổi mới và tăng cường triển khai thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng chính sách pháp luật có liên quan đến đoàn viên, người lao động gắn với công tác chỉ đạo, triển khai thực hiện chức năng, nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên, người lao động.

Đáng chú ý, theo Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh, các cấp công đoàn trong tỉnh Quảng Ninh đã chủ động triển khai 75 cuộc giám sát chuyên đề, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động; đồng thời, phối hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, an toàn vệ sinh lao động, công đoàn, bảo hiểm xã hội, thực hiện dân chủ ở cơ sở, bình đẳng giới tại 302 lượt doanh nghiệp. Qua đó, đã đề xuất, kiến nghị nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động và đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định pháp luật không còn phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay...

Đại diện cho ý chí, nguyện vọng của đoàn viên, người lao động tại trung tâm kinh tế sôi động nhất cả nước, tại phiên thảo luận, ông Nguyễn Thành Đô - Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh cho biết, sau khi sáp nhập tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh hiện là nơi hội tụ của hơn 7,2 triệu lao động (trong đó số lượng tham gia bảo hiểm xã hội đạt gần 4,7 triệu người, chiếm tỷ lệ 58,42%) và hơn 2,4 triệu đoàn viên công đoàn. 

Năm tháng đầu năm 2026, nền kinh tế Thành phố phục hồi mạnh mẽ nhưng các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với áp lực gay gắt về chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là sự chủ động mang tính bước ngoặt của tổ chức Công đoàn, tình hình quan hệ lao động trên địa bàn đã duy trì được sự ổn định chiến lược. Theo đó, sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2026, tỷ lệ người lao động quay trở lại làm việc đạt trên 99%. Thành phố không ghi nhận các vụ ngừng việc tập thể quy mô lớn hay các "điểm nóng" phức tạp tại các khu chế xuất, khu công nghiệp. 

Để duy trì được niềm tin vững chắc của người lao động, tổ chức Công đoàn Thành phố đã chủ động thay đổi tư duy: không dừng lại ở vai trò hòa giải mang tính bị động, mà quyết liệt trở thành "lá chắn pháp lý" kiên cường bảo vệ người lao động từ sớm, từ xa. "Minh chứng rõ nét nhất là thời gian qua, thực hiện quy định của pháp luật và nhận được sự ủy quyền từ tập thể người lao động, các cấp Công đoàn Thành phố đã chủ động tiến hành các thủ tục pháp lý, khởi kiện hàng loạt doanh nghiệp cố tình chây ỳ, vi phạm nghĩa vụ, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động", đại diện Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh cho hay.

Thông qua các hoạt động tham gia xây dựng chính sách, pháp luật của các cấp công đoàn đã khẳng định vai trò của Công đoàn Việt Nam trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, phát triển địa phương, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.