Tăng kết nối doanh nghiệp Việt với nhà mua hàng
Công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng trong nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu và gia tăng giá trị sản xuất trong nước. Tuy nhiên, để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, bên cạnh nâng cao năng lực sản xuất, việc kết nối với các nhà mua hàng và doanh nghiệp dẫn dắt cũng là yêu cầu đặt ra.
Theo ông Phạm Hải Phong - Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, các chương trình trưng bày, triển lãm tại những thị trường trọng điểm vẫn là kênh quan trọng để doanh nghiệp mở rộng hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, mỗi năm doanh nghiệp chỉ có cơ hội gặp khách hàng tại các nước sở tại một lần là chưa nhiều, trong khi chi phí đi lại lớn và chưa tạo được nhiều cơ hội để khách hàng trực tiếp đến tìm hiểu nhà máy Việt Nam.
Ông Phạm Hải Phong - Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (bên trái)
Từ thực tế này, Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang xây dựng nền tảng kết nối người mua và người bán, ứng dụng AI để hỗ trợ tìm kiếm, gợi ý và xác định nhà mua hàng, nhà cung ứng phù hợp.
Theo ông Phạm Hải Phong, nền tảng có thể cho phép doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, công nghệ thông qua các video ngắn; đồng thời ứng dụng công nghệ 3D để giới thiệu nhà máy và sản phẩm. Qua đó, khách hàng có thể tìm hiểu bước đầu về năng lực doanh nghiệp trước khi trực tiếp sang Việt Nam.
Nền tảng cũng hướng tới tổ chức các hoạt động triển lãm trực tuyến và kết nối B2B thường xuyên, kể cả với những chương trình có quy mô nhỏ. Hiệp hội dự kiến mời các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam tham gia nền tảng để tăng khả năng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.
Bên cạnh kết nối trực tuyến, việc đưa người mua quốc tế đến Việt Nam cũng được xác định là một hướng xúc tiến thương mại cần tăng cường. Theo ông Phạm Hải Phong, Hiệp hội đang tổ chức các sự kiện chuyên ngành về công nghiệp chế tạo hằng năm. Năm 2026 là năm thứ 10 tổ chức triển lãm này, với khoảng 1.000 gian hàng, tập trung vào công nghiệp chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và dự kiến thu hút khoảng 30.000 khách tham quan, trong đó khoảng 80% là doanh nghiệp sản xuất.
Từ năm 2027, dự kiến tổ chức thêm VMTech Vietnam Manufacturing Technology Expo, hướng tới mời người mua từ Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản và một số thị trường khác.
“Cách thức xúc tiến thương mại ngành chế tạo chúng tôi đang thực hiện sẽ chuyển từ các sự kiện đơn lẻ sang thường xuyên và sâu hơn, tức từ bị động chuyển sang chủ động. Bây giờ chúng ta sẽ chủ động mời họ trong nước chứ không đợi nữa”, ông Phạm Hải Phong cho biết.
Việc đổi mới phương thức xúc tiến thương mại đối với công nghiệp hỗ trợ được đặt trong yêu cầu lớn hơn là nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo Bộ Công Thương, một trong những hạn chế của công nghiệp hỗ trợ hiện nay là năng lực của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, trong khi liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp FDI chưa chặt chẽ. Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng gặp khó khăn trong đáp ứng yêu cầu về chất lượng, giá thành, công nghệ và khả năng cung ứng ổn định của các tập đoàn đa quốc gia.
Vì vậy, hoạt động xúc tiến thương mại không chỉ dừng ở việc tìm kiếm thị trường mà cần gắn với việc xác định nhu cầu của nhà mua hàng và nâng khả năng đáp ứng của doanh nghiệp.
Cục Xúc tiến thương mại và Cục Công nghiệp đã phối hợp với các tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế như JETRO, KOTRA triển khai các hoạt động kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Thông qua các chương trình này, doanh nghiệp Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư và các nhà mua hàng quốc tế.
Đây cũng là hướng phù hợp với định hướng đổi mới công tác xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương, trong đó tăng cường ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng kết nối để nâng cao hiệu quả xúc tiến.
Thay vì chỉ tổ chức các hoạt động theo từng sự kiện, việc xây dựng dữ liệu về doanh nghiệp, năng lực cung ứng và nhu cầu của thị trường sẽ giúp hoạt động kết nối được thực hiện thường xuyên hơn, hướng tới đúng đối tượng hơn.
Chính sách tạo nền tảng phát triển công nghiệp hỗ trợ
Cùng với hoạt động xúc tiến thương mại, chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ đang được triển khai theo hướng gắn với chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực doanh nghiệp. Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 xác định phát triển công nghiệp hỗ trợ gắn với chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu; lấy yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và tỷ lệ nội địa hóa làm định hướng. Chương trình cũng tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và phát triển sản xuất xanh.
Xúc tiến thương mại công nghiệp hỗ trợ cần đổi cách làm, tăng kết nối nhà mua hàng, ứng dụng công nghệ, đưa khách quốc tế đến Việt Nam.
Một mục tiêu quan trọng là hình thành và phát triển các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có khả năng trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 cho các doanh nghiệp dẫn dắt trong nước và quốc tế. Qua đó, tăng liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp FDI, từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc đáp ứng tiêu chuẩn của các tập đoàn lớn là thách thức không nhỏ. Do đó, bên cạnh hỗ trợ về công nghệ, vốn, quản trị và chất lượng, kết nối thị trường và tìm kiếm nhà mua hàng phù hợp có vai trò quan trọng.
Với công nghiệp hỗ trợ, một cuộc gặp giữa doanh nghiệp Việt Nam và nhà mua hàng mới chỉ là bước đầu. Sau đó còn nhiều khâu như đánh giá năng lực nhà máy, thử mẫu, kiểm tra chất lượng, đàm phán và xác lập khả năng cung ứng.
Do đó, hiệu quả của hoạt động xúc tiến thương mại cần được nhìn từ kết quả kết nối sau mỗi chương trình. Số lượng doanh nghiệp được gặp gỡ là một chỉ tiêu, nhưng quan trọng hơn là số doanh nghiệp tiếp tục được đối tác đánh giá, số sản phẩm được thử nghiệm và số doanh nghiệp có cơ hội trở thành nhà cung ứng.
Việc chủ động mời người mua quốc tế đến Việt Nam, kết nối doanh nghiệp theo nhu cầu cụ thể, đồng thời ứng dụng nền tảng số để duy trì liên hệ có thể tạo thêm điều kiện để các mối quan hệ xúc tiến được tiếp tục sau hội chợ, triển lãm.
Đối với công nghiệp hỗ trợ, khi doanh nghiệp Việt Nam nâng được năng lực sản xuất và tiếp cận được đúng nhà mua hàng, hoạt động xúc tiến thương mại sẽ không chỉ góp phần mở rộng thị trường mà còn hỗ trợ trực tiếp quá trình hình thành và phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước.
Đây cũng là cơ sở để tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng giá trị gia tăng trong nước và thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các ngành điện tử, cơ khí, ô tô, dệt may, da giày và các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Hoạt động xúc tiến thương mại đối với ngành công nghiệp hỗ trợ đang được đặt ra theo hướng tăng kết nối trực tiếp với nhà mua hàng, ứng dụng công nghệ và đưa khách hàng quốc tế đến Việt Nam. Cùng với đó, các chính sách mới tập trung nâng cao năng lực doanh nghiệp, tăng liên kết với khu vực FDI và từng bước hình thành mạng lưới nhà cung ứng trong nước.