Tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc
Chỉ ít ngày nữa, hơn 73 triệu cử tri cả nước sẽ đi bỏ phiếu lựa chọn những người xứng đáng nhất tham gia Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.
Chia sẻ với báo chí về ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI diễn ra trong thời điểm có tính chất bản lề của tiến trình phát triển đất nước. Sau những thành tựu quan trọng của bốn thập niên đổi mới, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.
Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh.
Theo ông Lê Quang Mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng thể chế phát triển bền vững, hiện đại, minh bạch; thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế số, xã hội số; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
Những mục tiêu đó đòi hỏi một hệ thống pháp luật đồng bộ, ổn định, có tính dự báo cao; một cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả. Với chức năng lập hiến, lập pháp, định hình khuôn khổ thể chế cho phát triển, quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia và giám sát tối cao việc tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp luật, Quốc hội giữ vai trò trung tâm của quyền lực nhà nước, trung tâm dẫn dắt cải cách thể chế.
Có thể nói rằng, chất lượng hoạt động của Quốc hội tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư - kinh doanh, đến niềm tin của người dân và doanh nghiệp, đến hiệu lực, hiệu quả của bộ máy và vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử ngày 15/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu phải tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của nhân dân.
Yêu cầu này không chỉ đặt ra với công tác tổ chức, mà còn hàm chứa một thông điệp sâu xa hơn: Chất lượng dân chủ và chất lượng đại diện phải được bảo đảm ngay từ khâu lựa chọn đại biểu, bởi đây chính là khởi điểm của toàn bộ quá trình thực thi quyền lực nhà nước trong nhiệm kỳ mới.
Vì vậy, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI không đơn thuần là một sự kiện chính trị định kỳ 5 năm một lần. Đây là sự kiện trọng đại để nhân dân trực tiếp trao quyền, lựa chọn những người xứng đáng nhất đại diện cho hơn 100 triệu dân quyết định những vấn đề chiến lược của đất nước trong 5 năm tới.
"Thành công của cuộc bầu cử không chỉ được đo bằng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu hay sự tuân thủ quy trình pháp luật, mà còn bằng chất lượng đội ngũ đại biểu được lựa chọn - những người có đủ bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng phát triển" - ông Lê Quang Mạnh nhấn mạnh.
Nói cách khác, cuộc bầu cử khởi đầu cho một chặng đường cải cách thể chế mới. Khi được tổ chức dân chủ, minh bạch, lựa chọn đúng người, đúng tiêu chuẩn, cuộc bầu cử sẽ tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc để xây dựng Quốc hội khóa XVI thực sự đổi mới, chuyên nghiệp, hành động quyết liệt và phụng sự nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm
Nhận định về những trọng trách của Quốc hội khóa XVI sẽ đặt ra yêu cầu như thế nào đối với đại biểu Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh bày tỏ, trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới - nơi mỗi quyết sách của Quốc hội không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn định hình tương lai dài hạn của quốc gia thì yêu cầu đặt ra đối với mỗi đại biểu Quốc hội khóa XVI không chỉ cao hơn về tiêu chuẩn, mà còn cao hơn về chất lượng và chiều sâu trách nhiệm.
Trước hết, đó phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng và ý thức sâu sắc về sứ mệnh đại diện. Đại biểu Quốc hội là người được nhân dân trực tiếp trao quyền, thay mặt nhân dân thực thi quyền lực nhà nước ở cấp cao nhất.
Vì vậy, mỗi đại biểu phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp; đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết; không để mình bị chi phối bởi lợi ích cục bộ hay nhóm lợi ích. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu, bản lĩnh ấy càng trở nên quan trọng, bởi Quốc hội chính là nơi bảo vệ lợi ích chiến lược, lâu dài của đất nước bằng công cụ pháp luật và chính sách.
Thứ hai, đại biểu Quốc hội khóa XVI phải có năng lực hoạch định và phản biện chính sách ở tầm cao. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, già hóa dân số… là những vấn đề vừa mang tính toàn cầu, vừa có tác động sâu rộng đến Việt Nam.
Mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết của Quốc hội hôm nay đều có thể tạo ra hiệu ứng nhiều năm sau. Điều đó đòi hỏi đại biểu không chỉ nắm chắc thực tiễn trong nước mà còn phải có tư duy so sánh, tiếp cận thông lệ quốc tế, biết phân tích tác động đa chiều và dự báo được những rủi ro chính sách.
"Luật pháp trong giai đoạn mới phải vừa bảo đảm định hướng chính trị, vừa minh bạch, ổn định, khả thi và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo. Đại biểu vì thế phải xem xét, quyết định trên cơ sở dữ liệu thực chứng và một tinh thần cởi mở, đổi mới, sáng tạo" - ông Lê Quang Mạnh nói.
Thứ ba, là tính chuyên nghiệp và trách nhiệm đến cùng. Quốc hội ngày càng hoạt động theo hướng chuyên nghiệp hóa, tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đòi hỏi mỗi đại biểu phải đầu tư nghiêm túc hơn nữa cả về thời gian và trí tuệ cho công việc nghị trường. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi phiên họp; khả năng tranh luận thẳng thắn nhưng xây dựng; tinh thần theo dõi, giám sát việc thực hiện các nghị quyết đến kết quả cuối cùng…
Giám sát, chất vấn không chỉ để “nêu vấn đề” mà để thúc đẩy thay đổi, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành. Đại biểu Quốc hội phải là người theo đuổi đến cùng các cam kết và kiến nghị sau giám sát, bảo đảm luật, nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống. Đó là những biểu hiện rất cụ thể của tính chuyên nghiệp và tính trách nhiệm trong hoạt động nghị trường mà mỗi đại biểu phải luôn ghi nhớ và thực hiện.
Thứ tư, là phẩm chất liêm chính và dũng khí chính trị. Quốc hội là diễn đàn dân chủ cao nhất của đất nước. Ở đó, tiếng nói của đại biểu phải phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri; phải dám nêu vấn đề khó, dám bày tỏ chính kiến trên tinh thần xây dựng; dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Sự liêm chính và minh bạch của mỗi đại biểu sẽ củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhiều lần nhấn mạnh, Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về tư duy lập pháp, nâng tầm hoạt động giám sát, tăng cường tính chuyên nghiệp, hiện đại hóa hoạt động của Quốc hội, lấy hiệu quả thực chất và niềm tin của cử tri làm thước đo.
"Đó không chỉ là định hướng cho hoạt động của Quốc hội khóa XVI, mà còn là chuẩn mực hành động của từng đại biểu Quốc hội. Sức mạnh của Quốc hội chính là tổng hòa của bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng phụng sự nhân dân của từng đại biểu được cử tri tín nhiệm lựa chọn" - Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho hay.
Việc tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thực sự là ngày hội của toàn dân không chỉ là sự khởi đầu thuận lợi cho một nhiệm kỳ mới, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ về một Quốc hội đổi mới, hành động, trách nhiệm, tận tụy phụng sự đất nước và nhân dân.