Kiến tạo lợi thế cạnh tranh
Ngày 29/7/2026, Báo Công Thương tổ chức Hội thảo: "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số". Câu chuyện về chuyển đổi kép - kết hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được doanh nghiệp nhìn nhận không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tăng sức cạnh tranh mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái tiêu dùng bền vững, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero).
Ông Phạm Trung Thành, Giám đốc đối ngoại Công ty CP Acecook Việt Nam.
Tại hội thảo, ông Phạm Trung Thành, Giám đốc đối ngoại Công ty CP Acecook Việt Nam nhấn mạnh, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số giờ đây không chỉ là những khái niệm mang tính xu hướng hay khẩu hiệu, mà đã trở thành bài toán sinh tồn, năng lực cạnh tranh cốt lõi của mọi doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dẫn câu chuyện thực tế của doanh nghiệp, ông Phạm Trung Thành chia sẻ, Acecook đã xây dựng hệ thống nhà máy hiện đại trải dài từ Bắc tới Nam. Đồng thời, công ty luôn nỗ lực giảm thiểu tác động môi trường thông qua ứng dụng năng lượng sạch, thúc đẩy tái chế - tái tạo và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên để kiến tạo một cuộc sống xanh hơn cho cộng đồng.
Cụ thể, Acecook Việt Nam đã triển khai hệ thống điện mặt trời áp mái tại Tòa nhà văn phòng chính và các nhà máy ở TP. Hồ Chí Minh, tiến tới lắp đặt 100% diện tích mái tại Nhà máy Vĩnh Long. Đây là nguồn "năng lượng xanh" góp phần giảm phát thải và vận hành sản xuất bền vững.
"Hệ thống điện mặt trời tại Tòa nhà văn phòng Tổng công ty và nhà máy TP. Hồ Chí Minh tạo ra sản lượng điện 900 MWh/năm, tại nhà máy Vĩnh Long dự kiến đạt 6.885 MWh/năm, lượng CO2 giảm phát thải tương đương gần 5.000 tấn/năm" - ông Phạm Trung Thành cho hay.
Bên cạnh đó, lắp đặt hệ thống lò hơi sử dụng LPG tại một số nhà máy, giúp lượng khí thải CO2 giảm 43%, NOx giảm 70% và không còn phát sinh SO2. Thay thế lò hơi đốt than truyền thống bằng lò hơi sinh khối, giúp tiết giảm lượng CO2 75.000 tấn/năm vào năm 2026.
Ngoài ra, từ năm 2022, Acecook từng bước thay thế các vật liệu nhựa bằng chất liệu giấy đối với các dòng sản phẩm mì ly, mì tô. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ chuyển đổi vượt 90%, góp phần cắt giảm hơn 6.830 tấn nhựa sử dụng ra môi trường tự nhiên Khoảng 1.500 tấn phụ phẩm sản xuất được tái tuần hoàn hàng năm, tận dụng làm thức ăn chăn nuôi thay vì thải bỏ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc siêu thị GO! Thăng Long (ở giữa) chia sẻ tại hội thảo.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc siêu thị GO! Thăng Long nhận định, những năm gần đây, tiêu dùng xanh tại Việt Nam đã chuyển từ nhận thức sang hành động thực tế. Khách hàng không chỉ quan tâm đến chất lượng, giá cả mà còn đặc biệt chú trọng đến nguồn gốc xanh, tính thân thiện với môi trường của sản phẩm và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Để đáp ứng và dẫn dắt xu hướng này, kể từ ngày 9/4/2026, GO! Thăng Long cũng như toàn bộ hệ thống bán lẻ thực phẩm của Central Retail Việt Nam trên toàn quốc chính thức hoàn tất việc chuyển đổi sang 100% túi phân hủy sinh học tại quầy thu ngân và quầy cân thực phẩm (khả năng phân hủy hoàn toàn trong vòng 6 tháng).
Qua quan sát và thống kê, lượng túi nilon tiêu thụ tại siêu thị đã giảm trên 40% mỗi tháng. Cụ thể, từ mức sử dụng khoảng 5 tấn túi xốp/tháng trước đây, hiện nay con số này chỉ còn khoảng 3 tấn/tháng. Đây là tín hiệu rất khích lệ trong quyết tâm biến "hành trình xanh" thành kết quả thực tế.
"Bên cạnh trải nghiệm mua trực tiếp tại siêu thị, GO! Thăng Long đẩy mạnh xu hướng mua sắm trên nền tảng số. Ứng dụng Omnichannel "GO!" hiện vận hành rất hiệu quả, giúp chúng tôi xử lý và giao hàng nghìn đơn hàng đến tận tay khách hàng mỗi ngày một cách nhanh chóng, tiện lợi, góp phần tối ưu hóa lộ trình và giảm thiểu phát thải" - bà Nguyễn Thị Thu Hằng thông tin.
Giải quyết các "bài toán" cốt lõi
Cũng ở góc độ doanh nghiệp, bà Lê Thị Hường, Giám đốc Khối dự án WinCommerce cho rằng, người tiêu dùng ngày nay không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn kỳ vọng sự thuận tiện, minh bạch về nguồn gốc, trải nghiệm mua sắm hiện đại và các dịch vụ được cá nhân hóa. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp bán lẻ.
Bà Lê Thị Hường, Giám đốc Khối dự án WinCommerce (chuỗi bán lẻ WinMart/WinMart+/Win).
"Nếu trước đây, tăng trưởng chủ yếu đến từ việc mở rộng số lượng điểm bán thì ngày nay, năng lực cạnh tranh ngày càng được quyết định bởi khả năng nâng cao năng suất vận hành thông qua dữ liệu và công nghệ" - bà Lê Thị Hường nói.
Do đó, WinCommerce xác định chuyển đổi số không phải là một dự án công nghệ riêng lẻ mà là nền tảng hỗ trợ mọi quyết định trong hoạt động kinh doanh và vận hành. Hiện nay, đơn vị tập trung ứng dụng chuyển đổi số để giải quyết các bài toán cốt lõi của bán lẻ.
Ví dụ như, AI hỗ trợ nhà bán lẻ quyết định bán sản phẩm gì và bán với mức giá nào. WinCommerce xây dựng nền tảng dữ liệu dựa trên ba lớp thông tin gồm dữ liệu cửa hàng, dữ liệu sản phẩm và dữ liệu người tiêu dùng. Mỗi giao dịch tại WinMart hay WinMart+ đều giúp hệ thống hiểu rõ hơn nhu cầu của từng khu vực, từ đó tối ưu danh mục hàng hóa cho từng cửa hàng thay vì áp dụng cùng một công thức trên toàn hệ thống.
Không chỉ hỗ trợ các quyết định ở cấp doanh nghiệp, AI còn được đưa xuống tuyến đầu vận hành. WinCommerce đang thí điểm trợ lý AI Winnie dành cho các cửa hàng trưởng WinMart+. Thay vì phải tra cứu nhiều hệ thống hoặc tổng hợp dữ liệu thủ công, cửa hàng trưởng có thể nhanh chóng tiếp cận các thông tin về chỉ tiêu kinh doanh, tình trạng hàng hóa, quy trình vận hành và các hướng dẫn cần thiết trong quá trình quản lý cửa hàng.
Theo Giám đốc Khối dự án WinCommerce, bên cạnh nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp, chúng tôi đánh giá cao những chính sách của Chính phủ đang tạo môi trường thuận lợi cho ngành bán lẻ hiện đại phát triển. Các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics và kích cầu tiêu dùng đã tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng phục vụ.
"Với WinCommerce, chuyển đổi số không phải đích đến mà là quá trình cải tiến liên tục. Chúng tôi sẽ tiếp tục ứng dụng dữ liệu và AI để tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả hoạt động và mang đến trải nghiệm mua sắm ngày càng thuận tiện cho người tiêu dùng" - bà Lê Thị Hường khẳng định.
Bà Ôn Minh Hằng, Phó Tổng giám đốc Amway Việt Nam.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Ôn Minh Hằng, Phó Tổng Giám đốc Amway Việt Nam nhấn mạnh thêm định hướng kết hợp giữa đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường nhằm đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới.
Theo Amway, phát triển bền vững không chỉ là giảm tác động đến môi trường mà còn là xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người tiêu dùng và đồng hành cùng mục tiêu phát triển xanh của Việt Nam.
Bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam chi ra, niềm tin thương hiệu hiện có sức quan trọng tương đương với chất lượng và giá cả khi khách hàng đưa ra lựa chọn. Điều này tạo ra yêu cầu các nhà sản xuất ngày càng phải chủ động hơn trong việc xây dựng các cam kết của mình một cách minh bạch và rõ ràng hơn.
Dẫn kết quả khảo sát được thực hiện trong 13 năm (từ năm 2013) và công bố vào tháng 4/2026 của một trường đại học tại Mỹ, bà Lê Thị Hoài Thương cho biết, tại thị trường Mỹ, tỷ lệ tăng trưởng của các sản phẩm có cam kết rõ ràng về tiêu dùng xanh tăng gần gấp 5 lần so với sản phẩm thông thường. Điều này chứng tỏ, người tiêu dùng không chỉ quan tâm mà đang thực sự lựa chọn sản phẩm tiêu dùng xanh.
Bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam.
Chuyển đổi xanh không còn là tự nguyện mà là điều kiện bắt buộc để gia nhập các thị trường khó tính. Ví dụ: Quy định EUDR (chống phá rừng) của châu Âu, buộc các bên phải đáp ứng khi muốn đưa hàng hóa lên kệ tại châu Âu.
Nêu kinh nghiệm triển khai chuyển đổi xanh trên toàn chuỗi giá trị, từ phát triển vùng nguyên liệu, thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, giảm phát thải, tối ưu sử dụng tài nguyên đến xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, bà Lê Thị Hoài Thương bày tỏ, lợi thế cạnh tranh đến từ chuyển đổi xanh đó là đem lại niềm tin thương hiệu. Tuy nhiên, đây không phải kết quả có thể đạt được trong ngày một, ngày hai mà đòi hỏi sự đầu tư dài hạn, đồng bộ từ doanh nghiệp và các bên liên quan.
Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh còn giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, bảo đảm nguồn cung ổn định, hiệu quả chi phí, đồng thời tạo lợi thế dẫn dắt ngành hàng và đón đầu xu hướng tiêu dùng bền vững.
Đại diện doanh nghiệp cũng nhấn mạnh, để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hệ thống bán lẻ và các nền tảng số nhằm xây dựng hệ sinh thái sản xuất, phân phối và tiêu dùng bền vững.
Trước vấn đề này, ông Lê Sĩ Hiển, Giám đốc Vận hành Miền Bắc, MM Mega Market Việt Nam bày tỏ, ngành bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch hạ tầng và mô hình kinh doanh vô cùng mạnh mẽ. Trước đây, đa số các doanh nghiệp bán lẻ chủ yếu cạnh tranh bằng quy mô hệ thống hay giá cả.
Ngày nay, năng lực cạnh tranh còn được quyết định bởi các yếu tố then chốt khác như khả năng ứng dụng công nghệ và mức độ thực thi các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Yêu cầu khách hàng ngày càng cao hơn, xu hướng thị trường thay đổi nhanh chóng buộc doanh nghiệp phải thích nghi với điều này.
Ông Lê Sỹ Hiển, Giám đốc vận hành miền Bắc MM Mega Market Việt Nam.
"Đứng trước áp lực cạnh tranh đó, việc chuyển đổi kép về chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là hai chiến lược riêng biệt mà phải là thực thể thống nhất" - ông Lê Sỹ Hiển nói.
Theo đó, doanh nghiệp đang xây dựng hệ sinh thái số kết nối khách hàng và đối tác thông qua các nền tảng MCard, MM Pro, MM Mall cùng giải pháp "Chat-to-Buy" tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), góp phần tối ưu vận hành và nâng cao trải nghiệm mua sắm; đẩy mạnh phát triển chuỗi cung ứng nông nghiệp bền vững thông qua nền tảng Digital Farming kết nối hơn 10.000 hộ nông dân, chuẩn hóa quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, bảo đảm truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.
Doanh nghiệp cũng triển khai nhiều giải pháp xanh hóa hoạt động như phát triển điện mặt trời áp mái, áp dụng tiêu chuẩn công trình xanh EDGE, tối ưu logistics, loại bỏ túi nilon dùng một lần và giảm lãng phí thực phẩm...
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra sức ép và cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu phát triển bền vững. Đồng thời, sự phát triển của hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và các nền tảng số đang làm thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận khách hàng. Chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nếu doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.