Tạo sinh kế từ những mô hình thiết thực
Những năm qua, các đơn vị thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn (TP. Đà Nẵng) đã chủ động phối hợp chặt chẽ và hiệu quả với chính quyền địa phương triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng dự án.
Thả hơn 30.000 con cá giống có giá trị kinh tế cao xuống hồ thủy điện Sông Bung 4 (xã Bến Giằng, TP. Đà Nẵng)
Một trong những hoạt động tiêu biểu là chương trình thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản tại lòng hồ thủy điện. Mới đây, ngày 31/3, tại hồ thủy điện Sông Bung 4, Công ty Thủy điện Sông Bung phối hợp với chính quyền các xã Bến Giằng, La Êê và Nam Giang thả hơn 30.000 con cá giống xuống lòng hồ, gồm các loại cá mè, cá trắm cỏ và cá lăng.
Hoạt động này không chỉ góp phần tái tạo nguồn lợi thủy sản và bảo vệ hệ sinh thái lòng hồ mà còn tạo thêm nguồn sinh kế cho người dân sinh sống xung quanh khu vực.
“Hoạt động thả cá giống là một trong những giải pháp thiết thực nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường nước và hỗ trợ sinh kế cho người dân khu vực lòng hồ. Đây cũng là cam kết lâu dài của Công ty trong việc phát triển hài hòa giữa sản xuất điện năng và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.”, Giám đốc Công ty Thủy điện Sông Bung Nguyễn Thành Trung chia sẻ.
Tại khu vực lòng hồ thủy điện A Vương, Công ty CP Thủy điện A Vương đã phối hợp với địa phương thực hiện nhiều mô hình phát triển sản xuất như trồng tre Điền trúc lấy măng, trồng quế và thả cá giống tại lòng hồ.
Trong đó, mô hình trồng tre Điền trúc lấy măng được triển khai trên diện tích gần 5 ha với sự tham gia của 40 hộ dân, giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định từ khai thác măng tre.
Mô hình trồng tre Điền trúc lấy măng hỗ trợ hơn 40 hộ dân xã Tây Giang có thêm nguồn thu nhập từ khai thác măng tre
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Ngô Xuân Thế, Phó Tổng Giám đốc Thủy điện A Vương cho biết, việc đảm bảo mô hình sinh kế cho người dân vùng lưu vực các thủy điện nói chung và thủy điện A Vương nói riêng là điều kiện cơ bản giúp nâng cao đời sống nhân dân vùng dự án, góp phần quan trọng trong công tác quản lý bảo vệ rừng (là nguồn sinh thủy, điều hòa dòng chảy cho thủy điện và hạ du). “Thủy điện A Vương luôn quan tâm đến việc tạo các mô hình sinh kế bền vững cho người dân lưu vực hồ thủy điện A Vương, và xem đây là một nhiệm vụ quan trọng, trọng tâm trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh nói chung và hoạt động an sinh xã hội của công ty”, ông Ngô Xuân Thế cho nói.
Nhân rộng các mô hình kinh tế bền vững, hiệu quả
Theo Chương trình sinh kế cho người dân lưu vực các hồ chứa thuỷ điện trên địa bàn TP. Đà Nẵng, giai đoạn 2026 - 2030 do UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành, trong thời gian tới, thành phố sẽ tập trung duy trì và mở rộng các mô hình sinh kế đã triển khai trong giai đoạn 2023 - 2025; tổ chức đánh giá hiệu quả các mô hình sinh kế hiệu quả; đề xuất phát triển, nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, bền vững.
TP. Đà Nẵng sẽ nhân rộng các mô hình tạo sinh kế hiệu quả, bền vững cho người dân quanh lưu vực các hồ thủy điện
Trong đó, riêng năm 2026, tất cả các địa phương có công trình thủy điện hoàn thành ký kết các kế hoạch, chương trình phối hợp với các chủ đầu tư công trình thủy điện trong việc triển khai thực hiện Chương trình sinh kế cho người dân lưu vực.
Mục tiêu đến năm 2030, tất cả các địa phương có công trình thủy điện có ít nhất 2 mô hình sinh kế được triển khai và mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân; 100% các hộ dân thụ hưởng chương trình được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, tạo sự chủ động phát triển các mô hình sau khi kết thúc hỗ trợ.
Để đạt được các mục tiêu trên, thời gian tới, TP. Đà Nẵng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phát triển sinh kế bền vững cho người dân khu vực lưu vực các hồ thủy điện. Trong đó, thành phố chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường, tài nguyên rừng, đất và nguồn nước; đồng thời khuyến khích hình thành thói quen sản xuất gắn với phát triển kinh tế bền vững, từng bước nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Chủ hồ và các địa phương tiếp tục hỗ trợ phát triển nuôi trồng và khai thác thủy sản tại các lòng hồ thủy điện, đa dạng nguồn giống có giá trị kinh tế cao và thúc đẩy liên kết tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.
Nghiên cứu khai thác tiềm năng du lịch lòng hồ thủy điện gắn với bản sắc văn hóa địa phương
Bên cạnh đó, thành phố ưu tiên giao khoán bảo vệ rừng cho cộng đồng dân cư, phát triển kinh tế dưới tán rừng gắn với các loại cây dược liệu, cây bản địa và mô hình nông lâm kết hợp phù hợp điều kiện từng vùng. Đồng thời, đẩy mạnh trồng rừng, bảo vệ rừng đầu nguồn và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân.
Ngoài ra, TP. Đà Nẵng sẽ nghiên cứu khai thác tiềm năng du lịch lòng hồ thủy điện gắn với bản sắc văn hóa địa phương, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng và các dịch vụ trải nghiệm; tăng cường liên kết với doanh nghiệp, địa phương trong vùng để xây dựng tour, tuyến và quảng bá điểm đến, qua đó tạo thêm sinh kế và nguồn thu ổn định cho người dân.
Với sự tham gia chủ động của các chủ hồ thủy điện và các địa phương có thủy điện, nhiều mô hình sinh kế bền vững đang từng bước hình thành, mở ra hướng phát triển kinh tế ổn định cho người dân vùng lòng hồ, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững khu vực miền núi TP. Đà Nẵng.