Đà Nẵng: Thúc đẩy truy xuất nguồn gốc để bảo vệ doanh nghiệp, người tiêu dùng

Giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu

Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp tại Đà Nẵng đã chủ động đầu tư hệ thống truy xuất nguồn gốc thông qua mã QR, tem điện tử hoặc nền tảng quản lý dữ liệu số. Chỉ với một thao tác quét mã, người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin về nơi sản xuất, quy trình chế biến, thời gian lưu thông và các chứng nhận liên quan đến sản phẩm.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông sản địa phương, bà Hồ Thị Ngọc Oanh, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Oanh Food cho biết, đơn vị từng xảy ra thực trạng bị “ăn cắp” bản quyền thiết kế đối với bao bì sản phẩm. Các đơn vị đó đã sử dụng mẫu mã y hệt và thực hiện thay logo, sau đó bán ra thị trường. Bà Oanh thông tin, nếu khách hàng không tìm hiểu kỹ rất dễ nhầm lẫn, mua sai sản phẩm không đảm bảo chất lượng.

“Thực trạng như thế xảy ra rất nhiều. Nên tâm lý khi tìm đến sản phẩm, một số người thường chủ động lật xem tem, mã vạch, mã công bố, vệ sinh an toàn thực phẩm… Điều đó khiến chúng tôi xác định phải thực hiện truy xuất từ sớm để có thể giải đáp mọi sự lo lắng của khách hàng”, bà Oanh bày tỏ. 

Sau một thời gian triển khai truy xuất, Công ty TNHH Ngọc Oanh Food cho biết đã có sự tự tin hơn trước các cơ hội đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối, chuỗi bán lẻ hay chương trình xúc tiến thương mại. Đặc biệt là tự tin trước những câu hỏi về nguồn gốc, quy trình của khách hàng và đối tác.

Tương tự, đại diện Công ty TNHH MTV Cà phê 15 cho rằng, truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.

“Trước đây, doanh nghiệp chủ yếu quảng bá bằng bao bì và thương hiệu, nhưng hiện nay nhu cầu tìm hiểu của khách hàng đã khác. Họ không chỉ muốn biết sản phẩm đến từ đâu, ngày sản xuất, cơ sở đóng gói, mà còn muốn tiếp cận thông tin về quy trình chế biến. Thế nên, chúng tôi xem đây là một bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu bền vững”, bà Phạm Thu Hương, đại diện Công ty Cà phê 15 chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.

Công ty Cà phê 15 đã áp dụng truy xuất nguồn gốc thông qua nhật ký sản xuất điện tử trên hệ thống CF15 Office, giúp đơn vị quản lý, theo dõi và lưu trữ thông tin sản xuất từ khâu chăm sóc vùng nguyên liệu, thu hoạch, làm sạch, phơi sấy, xát vỏ, rang, xay đến đóng gói thành phẩm. 

“Một sản phẩm có thông tin rõ ràng, minh bạch sẽ tạo được niềm tin tốt hơn”, bà Hương nói.

Bên cạnh yếu tố bảo vệ thương hiệu, truy xuất nguồn gốc còn giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu từ các thị trường xuất khẩu. Hiện nay, nhiều quốc gia và đối tác quốc tế đã siết chặt tiêu chuẩn về minh bạch chuỗi cung ứng, đặc biệt với nhóm hàng nông sản, thực phẩm và thủy sản. Việc không đáp ứng yêu cầu truy xuất có thể khiến doanh nghiệp mất cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Doanh nghiệp cần vượt rào cản công nghệ và nhận thức

Thời gian qua, Chi cục An toàn thực phẩm TP. Đà Nẵng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và hướng dẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi cung ứng thực phẩm có kiểm soát, bảo đảm truy xuất đầy đủ thông tin từ đầu vào đến khâu tiêu thụ cuối cùng. 

“Việc ứng dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Đây không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn là công cụ hữu hiệu giúp minh bạch thông tin sản phẩm, kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng và bảo vệ quyền lợi, sức khỏe người tiêu dùng”, bà Lê Thị Hồng Cẩm, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm thành phố nhấn mạnh.

Dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai truy xuất nguồn gốc vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những thách thức lớn hiện nay là phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về nguồn lực tài chính, công nghệ và nhân sự để đầu tư hệ thống quản lý dữ liệu đồng bộ.

Chưa kể, tình trạng áp dụng mã truy xuất nhưng không đảm bảo thông tin theo yêu cầu, khiến người tiêu dùng nhầm tưởng sản phẩm đã được kiểm soát nguồn gốc. 

Các chuyên gia cho rằng, thực trạng này tạo ra lỗ hổng cho hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào hệ thống phân phối. Do đó, để thật sự ngăn chặn tình trạng gian lận và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, việc áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc phải được triển khai mạnh mẽ và đồng bộ hơn, không chỉ là khuyến khích mà cần có các cơ chế bắt buộc. 

“Tất nhiên nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện truy xuất vì còn ngại vấn đề về chi phí đăng ký, phí thường niên hay nhân sự. Nhưng với tôi, khoản đầu tư này là cần có nếu muốn bảo vệ doanh nghiệp và đưa sản phẩm mình đi lâu dài và xa hơn trên thị trường”, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Oanh Food nói và chia sẻ thêm: “Các doanh nghiệp cần xem đây là giải pháp bảo vệ thương hiệu, tối ưu quản trị chuỗi cung ứng, thay vì chỉ là công cụ để đối phó với yêu cầu thị trường”.

“Đây là xu hướng cho sự phát triển của sản phẩm hiện nay. Nếu doanh nghiệp không minh bạch thông tin, rất khó tham gia sâu vào các kênh phân phối hiện đại, sàn thương mại điện tử, chương trình OCOP, chuỗi bán lẻ hoặc các thị trường có yêu cầu cao hơn”, bà Phạm Thu Hương cùng chia sẻ về vấn đề này.

Trong thời gian tới, Chi cục An toàn thực phẩm TP. Đà Nẵng sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn theo kế hoạch nhằm tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ các cơ sở trong việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm và ứng dụng truy xuất nguồn gốc, góp phần xây dựng môi trường thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững trên địa bàn.

Dữ liệu truy xuất nguồn gốc của các sản phẩm, hàng hóa trong hệ thống truy xuất cần tối thiểu các thông tin như: tên, hình ảnh sản phẩm; thông tin đơn vị sản xuất, kinh doanh; quy trình, nguyên liệu cũng như thời gian sản xuất, hạn sử dụng… Doanh nghiệp cần đảm bảo đầy đủ tiêu chí theo yêu cầu để phát huy hiệu quả hệ thống truy xuất, tự bảo vệ chính doanh nghiệp.