Đà Nẵng: Tìm cách khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thiếu vốn, khó tiếp cận tín dụng, vướng mắc thủ tục, đó là những "điểm nghẽn" dai dẳng mà doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại TP. Đà Nẵng đang phải đối mặt. Trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 2 con số trở lên giai đoạn 2026 - 2030, bài toán khơi thông nguồn lực cho lực lượng chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp này đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Loay hoay trong “vòng xoáy” thiếu vốn

Trong bối cảnh chi phí đầu vào, nhân công và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, nhiều DNNVV tại Đà Nẵng đang đứng trước áp lực duy trì dòng tiền và mở rộng sản xuất. Theo các doanh nghiệp, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là lãi suất mà nằm ở khả năng tiếp cận vốn.

Dù mặt bằng lãi suất đã giảm so với giai đoạn cao điểm năm 2023, song điều kiện vay vốn vẫn là “cánh cửa hẹp” với phần lớn doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Châu Phương Bình, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Sasico không giấu được nỗi trăn trở khi nhắc đến câu chuyện vốn. Ông cho biết, đối với ngành vật liệu chống thấm và xây dựng, doanh nghiệp thường phải ứng vốn trước cho nguyên vật liệu, nhân công, kho bãi và công nợ công trình, trong khi thời gian thu hồi vốn lại khá dài, dẫn đến hạn chế trong việc mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư máy móc công nghệ mới và phát triển hệ thống phân phối. 

“Nhiều thời điểm, dù có cơ hội mở rộng thị trường nhưng chúng tôi vẫn phải cân nhắc rất kỹ vì áp lực dòng tiền và chi phí tài chính”, ông Bình nói và chia sẻ thêm, kể cả có thị trường và đơn hàng ổn định nhưng nếu thiếu tài sản thế chấp phù hợp, chưa chuẩn hóa đầy đủ hệ thống báo cáo tài chính cũng rất khó tiếp cận vốn vay.

Tương tự, ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông 4S Media, đơn vị chuyên cung cấp các dịch vụ truyền thông, tổ chức sự kiện và sản xuất hình ảnh cũng cho biết doanh nghiệp đã gặp nhiều khó khăn để có thể xoay vòng vốn.

“Chúng tôi mất cơ hội thị trường, không giữ chân được nhân sự giỏi để mở rộng quy mô. Có thể nói, thiếu vốn lưu động làm đứt gãy cả chuỗi tăng trưởng từ sản xuất, bán hàng, đến tuyển dụng và chiến lược”, ông Tuấn bày tỏ.

Thực trạng mà hai doanh nghiệp phản ánh không phải là cá biệt. Theo ghi nhận của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Đà Nẵng, phần lớn DNNVV trên địa bàn có quy mô vốn mỏng, sức chống chịu yếu, phụ thuộc dòng tiền ngắn hạn.

“Khi thiếu vốn, doanh nghiệp sẽ rơi vào các “điểm nghẽn” như: không dám mở rộng sản xuất hay đầu tư công nghệ, không đủ nguồn lực để chuyển đổi số, nâng cấp quản trị, đồng thời mất cơ hội thị trường vì không đủ năng lực tài chính để đi đường dài”, ông Trần Duy Phương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Đà Nẵng chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.

Cần “đòn bẩy” chính sách và nâng nội lực doanh nghiệp

Nhìn nhận bức tranh đó từ góc độ của người đồng hành sát với cộng đồng doanh nghiệp, ông Trần Duy Phương cho rằng, vấn đề không nằm hoàn toàn ở chỗ ngân hàng không cho vay. Mà thực tế đang tồn tại khoảng cách giữa yêu cầu an toàn tín dụng của ngân hàng và năng lực quản trị, minh bạch tài chính của nhiều DNNVV.

“Nhiều doanh nghiệp vẫn quản trị theo kiểu gia đình, sổ sách chưa chuẩn, dòng tiền thiếu minh bạch, chiến lược kinh doanh ngắn hạn. Trong khi ngân hàng ngày càng siết chuẩn tín dụng nên doanh nghiệp càng khó tiếp cận vốn”, ông Phương nhận định.

Để tháo gỡ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Đà Nẵng đề xuất cần triển khai đồng bộ từ hai phía: chính quyền và doanh nghiệp.

Trong đó, chính quyền và hệ thống tài chính phải tạo “đòn bẩy vốn” cho DNNVV như mở rộng quỹ bảo lãnh tín dụng; các gói tín dụng chuyên biệt cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp hỗ trợ, du lịch; dùng “đơn hàng công” để kích hoạt vốn, tăng tỷ lệ doanh nghiệp tham gia đấu thầu công. Đây là cách nhiều nước dùng để “bơm vốn gián tiếp” rất hiệu quả.

Mặt khác, phải tạo cơ chế liên kết giữa chính quyền, hiệp hội và các doanh nghiệp.

“Để doanh nghiệp phát triển bền vững, tạo được nguồn lực dồi dào cho duy trì an sinh xã hội, chúng tôi mong muốn nhanh chóng có các chính sách hỗ trợ thiết thực như giảm lãi suất vay vốn, đơn giản hóa thủ tục hồ sơ và rút ngắn thời gian giải ngân, để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn nhanh nhất có thể”, bà Võ Đào Thu Thảo, Phó Giám đốc phụ trách bộ phận xăng dầu, Công ty Cổ Phần Solids Ánh Minh bày tỏ ở góc độ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Phương cũng thẳng thắn nhấn mạnh rằng chính sách dù có tốt đến đâu cũng không thể thay thế nỗ lực tự thân của doanh nghiệp: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể mãi trông chờ vào sự hỗ trợ. Phải chủ động minh bạch tài chính, chuẩn hóa quản trị, xây dựng uy tín tín dụng từng bước, đó mới là nền tảng bền vững để tiếp cận và sử dụng vốn hiệu quả”.

Trước mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ trên 10%/năm mà Đà Nẵng đặt ra cho giai đoạn 2026 - 2030, DNNVV không thể chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà phải là chủ thể tham gia tích cực vào chuỗi giá trị, liên kết với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao năng suất.

Ông Trần Duy Phương cho biết, trong tương lai, Hiệp hội sẽ cố gắng mở rộng thêm nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số thực chất thông qua các chương trình đào tạo AI, digital marketing, ERP, tài chính số. Đồng thời, hỗ trợ tư vấn tài chính doanh nghiệp, kết nối quỹ đầu tư, cũng như thông tin kết nối B2B, kết nối doanh nghiệp FDI với DNNVV địa phương, cùng hội viên tham gia sàn thương mại điện tử quốc tế.

“Nếu việc chính quyền đầu tư hạ tầng là “đường băng”, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẵn sàng trở thành “động cơ tăng trưởng””, ông Phương bày tỏ.

Đà Nẵng hiện có nhiều lợi thế như cơ chế đặc thù, hạ tầng số, kinh tế dịch vụ, du lịch, logistics, vị trí trung tâm miền Trung. Nhưng để đạt tăng trưởng hai con số, Đà Nẵng thật sự cần một cộng đồng DNNVV năng động hơn, liên kết hơn, số hóa nhanh hơn, đổi mới sáng tạo mạnh hơn.