Tăng hình thức xử phạt với tội phạm buôn lậu xăng dầu
Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 10/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Tại hội trường Diên Hồng, cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết, đại biểu Tạ Văn Hạ, đoàn Đà Nẵng cho biết, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết để đảm bảo bình ổn giá xăng dầu trong nước, giảm hệ lụy tác động từ xung đột Trung Đông.
Cơ bản thống nhất với nội dung, thời gian của Nghị quyết, song để đảm bảo được an ninh năng lượng, an ninh xăng dầu của đất nước đại biểu Tạ Văn Hạ đề xuất, trước hết, tối ưu hóa năng lực sản xuất nội địa, phát huy tối đa công suất sản xuất của hai nhà máy lọc dầu trong nước Nghi Sơn, Bình Sơn; đẩy nhanh dự án nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Bình Sơn, giảm lệ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Thứ hai, có chiến lược dự trữ quốc gia. Đây là vấn đề then chốt trong đảm bảo an ninh năng lượng, cần được quan tâm đúng mức. “Chúng ta xây dựng kho, hệ thống ngầm với quy mô lớn. Cần phân biệt giữa kho dự trữ sản xuất với kho dự giữ quốc gia để chủ động nguồn cung năng lượng, hướng đến dự trữ 90 ngày đảm bảo tính chủ động nguồn cung năng lượng”, đại biểu Tạ Văn Hạ phát biểu.
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, tiết kiệm năng lượng. Chuyển mạnh sang năng lượng xanh.
Tương tự, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) cũng kiến nghị 5 nhóm về đề chính.
Một là về thời gian, đề nghị kéo dài thời gian thực hiện đến hết năm 2026, hoặc ít nhất đến 30/9/2026 mặc dù khoản 2, điều 4 trong Nghị quyết có giao cho Thủ tướng Chính phủ linh hoạt quyết định vấn đề này nhưng vẫn chưa đảm bảo được tính ổn định về mặt tâm lý đối với doanh nghiệp, người dân.
Hai là, Chính phủ sớm có chiến lược, giải pháp căn cơ để đảm bảo an ninh năng lượng như Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị ban hành tháng 8/2025.
Ba là, có giải pháp về tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là chuyển đổi sang năng lượng xanh.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân, đoàn TP. Hồ Chí Minh kiến nghị, tăng hình thức xử phạt đối với đối tượng buôn lậu xăng dầu.
Bốn là, giữ ổn định thị trường năng lượng.
"Khi giá xăng dầu tăng, các mặt hàng khác tăng theo. Khi giá xăng dầu giảm, các mặt hàng khác vẫn neo ở giá cao. Chúng ta phải tránh tình trạng tát nước theo mưa; phải có thanh, kiểm tra để đảm bảo ổn định thị trường, bình ổn giá cả.
Chưa kể, hiện nay, giá xăng dầu trong nước thấp hơn các nước láng giềng, vì vậy cần tăng cường các biện pháp kiểm soát, phòng chống buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Đồng thời, kiến nghị Chính phủ có biện pháp, chế tài mạnh hơn đối với tội phạm buôn lậu xăng dầu", đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất.
Năm là, có chính sách hỗ trợ nông dân, nông nghiệp Việt Nam.
Theo ông Ngân, lĩnh vực nông nghiệp bị tổn thương lớn do ảnh hưởng từ nhiều yếu tố. Dẫn ví dụ thực thế, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho biết, ông đã trao đổi với một doanh nghiệp phân bón và được phản ánh rằng, giá phân bón hiện tăng 60-70%, giá phân bón FOB lên tới 900 USD/tấn. Mức tăng cao này ảnh hưởng đến chi phí sản xuất nông nghiệp, trong khi đó, chi phí đầu ra lại bếp bênh, thậm chí có thời điểm giảm. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu nông sản cũng gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, ông kiến nghị chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ đối với nông dân và ngành nông nghiệp Việt Nam.
Cuối cùng, đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị Chính phủ, Quốc hội quan tâm đến tính lâu dài, ổn định của Nghị quyết.
Mở rộng phạm vi đối tượng thụ hưởng
Trước đó, trong sáng 10/4, thảo luận tại tổ về Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, đại biểu Hồ Sỹ Hùng (đoàn Hà Nội) kiến nghị cần làm rõ mục tiêu của Nghị quyết, không chỉ hướng tới người dân sử dụng xăng dầu mà còn hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành chịu tác động trực tiếp.
Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy, doanh nghiệp đang chịu tác động mạnh từ những gián đoạn nguồn cung do căng thẳng tại Trung Đông. Không chỉ các doanh nghiệp trực tiếp sử dụng xăng dầu bị ảnh hưởng mà cả những ngành sử dụng sản phẩm có nguồn gốc từ xăng dầu như dệt may, da giày, bao bì cũng chịu tác động khi giá nguyên liệu tăng cao; một số hóa chất công nghiệp thậm chí khan hiếm nguồn nhập khẩu.
Theo đại biểu, giá phân bón thế giới biến động mạnh; chi phí vận tải, logistics và nhiều đầu vào sản xuất đều ảnh hưởng. Doanh nghiệp tại khu vực Cần Thơ phản ánh chi phí đầu vào tăng rất cao; ngành dệt may tăng trung bình 15 - 20% do giá nhựa tăng; lĩnh vực xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng tăng khoảng 3 - 5%.
Trong khi đó, thị trường đầu ra suy yếu khi nhiều doanh nghiệp và đối tác nước ngoài cầm chừng, khiến xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt sang khu vực Trung Đông giảm mạnh. Chính vì vậy, đại biểu Hồ Sỹ Hùng cho rằng, bên cạnh việc thúc đẩy đầu tư công và tăng cường tiêu thụ nội địa để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng năm 2026, việc ổn định và hỗ trợ doanh nghiệp là rất quan trọng.
Ngoài ra, đại biểu cũng kiến nghị cần có cơ chế điều hành giá xăng dầu để thị trường không biến động quá nhanh, quá mạnh; đồng thời tăng cường tích lũy Quỹ bình ổn giá xăng dầu khi điều kiện cho phép để chủ động ứng phó với các biến động sau này.
Tương tự, đại biểu Lê Hồng Hà (đoàn Hà Nội), Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cũng chia sẻ, thị trường năng lượng đang chịu tác động lớn từ các yếu tố địa chính trị, vì vậy việc ban hành Nghị quyết về thuế xăng dầu và nhiên liệu bay là rất cần thiết nhằm xử lý các tình huống phát sinh, tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm cân đối của nền kinh tế.
Đại biểu đề nghị cần có cơ chế ủy quyền phù hợp để Chính phủ chủ động điều hành khi giá nhiên liệu biến động bất thường. Về thời hạn áp dụng, đại biểu cơ bản nhất trí với đề xuất từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6, nhưng đề nghị cho phép Chính phủ chủ động kéo dài hiệu lực nếu thị trường tiếp tục có diễn biến phức tạp do căng thẳng tại Trung Đông.
Thị trường năng lượng đang chịu tác động lớn từ các yếu tố địa chính trị, vì vậy việc ban hành Nghị quyết về thuế xăng dầu và nhiên liệu bay là rất cần thiết nhằm xử lý các tình huống phát sinh, tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm cân đối của nền kinh tế.