Chiều 30/10, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.
Tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.
Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội ghi nhận nhiều kết quả tích cực, đồng thời chỉ ra những vấn đề cần giải quyết từ giá cả, dòng vốn, ngân sách đến niềm tin vào pháp luật để tăng trưởng không chỉ “nhanh” mà còn “bền”.
Đừng để tăng trưởng dựa vào đòn bẩy
Thảo luận tại hội trường, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai) dẫn chứng, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, diễn ra giữa nhiều cú sốc từ bên ngoài. GDP 9 tháng tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, thị trường chứng khoán được nâng hạng, tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư, thủ tục hành chính giảm hơn một nửa cả về thời gian lẫn chi phí, cử tri và Nhân dân phấn khởi, tin tưởng.
Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai).
Cùng thảo luận, đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) cho rằng, mục tiêu năm 2027 cao hơn, khó khăn hơn, đòi hỏi điều hành sát thực tiễn hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và bảo đảm những thành quả tăng trưởng đến được với người dân và doanh nghiệp.
Theo đại biểu Trần Quốc Tuấn, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát phải tiếp tục là nền móng của mục tiêu tăng trưởng. Báo cáo thẩm tra đã chỉ rõ, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt, vật liệu xây dựng tăng 6,68%, giao thông tăng 6,06%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%.
Trong khi đó, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 13,4% theo giá hiện hành, nhưng sau khi loại trừ yếu tố giá thì chỉ tăng gần 8%.
“Đối với người lao động, khi tiền điện, tiền ăn, nhà ở và đi lại tăng thì phần thu nhập còn lại cho học hành, khám chữa bệnh và tiết kiệm sẽ bị thu hẹp. Còn với doanh nghiệp, tăng giá bán thì có thể mất khách, giữ giá thì lợi nhuận giảm", đại biểu phân tích và đề nghị: "Chính phủ tiếp tục có nhiều giải pháp chỉ đạo, điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và giá theo một kịch bản thống nhất, công khai trước lộ trình điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý".
Về vốn, dẫn chứng lãi suất cho vay mới bình quân khoảng 9,12%/năm, tăng 1,03% so với cuối năm 2025; tín dụng 9 tháng tăng 11,7%, cao hơn mức 10,7% của huy động vốn; tỷ lệ tín dụng trên GDP ước khoảng 155%, đại biểu cho rằng: "Nền kinh tế đang phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng".
“Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhờ vào vốn vay, nhưng tăng trưởng bền vững phải nhờ vào dự án tạo ra sản phẩm, năng suất và dòng tiền”, đại biểu nhấn mạnh và đề nghị: Theo dõi sát dòng tín dụng đi vào đâu? Tạo ra năng lực sản xuất nào?
Mở “đường dẫn” vốn
Đồng tình với quan điểm đại biểu Trần Quốc Tuấn nêu, đại biểu Lê Hoàng Anh cũng cho rằng, nền kinh tế đang dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, khi gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, còn một nửa dư nợ là trung, dài hạn. “Không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn”, đại biểu nói.
Theo đại biểu, nghịch lý là vốn có sẵn nhưng không chảy vào sản xuất. Tiền gửi dân cư vượt 11,2 triệu tỷ đồng, người dân còn giữ khoảng 500 tấn vàng, xấp xỉ 12% GDP, trong khi trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 11% GDP, chưa đạt mục tiêu 20%. “Cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn", đại biểu nêu.
Thiếu đường dẫn trong nước, vốn tìm đường ra nước ngoài: không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt nhưng công ty mẹ đặt ở ngoài Việt Nam. “Chúng ta giữ được nhà máy nhưng vốn và quyền quyết định lại đặt ở nơi khác", đại biểu nhìn nhận.
Cho rằng, "luật ban hành nhanh để tháo gỡ, luật ổn định mới giữ được vốn", đại biểu đề xuất mở ba “đường dẫn” vốn: Một là, cụ thể hoá chủ trương cho vay theo dữ liệu dòng tiền theo Nghị quyết số 68-NQ/TW (hóa đơn điện tử, thuế, xuất nhập khẩu) thay cho tài sản bảo đảm là đất; hai là, giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước qua cơ chế để công ty mẹ tại Trung tâm tài chính quốc tế đầu tư thông suốt về trong nước. Sớm ban hành cơ chế Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia; ba là, nối tiết kiệm của dân với doanh nghiệp qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở, nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.
Gỡ điểm nghẽn pháp lý để giữ niềm tin dài hạn
Liên quan đến tháo gỡ vướng mắc pháp lý đúng hạn, đưa nguồn lực trở lại sản xuất và kinh doanh, đại biểu Trần Quốc Tuấn cho rằng, điểm nghẽn pháp lý “là điểm nghẽn quan trọng nhất gây cản trở tăng trưởng kinh tế hiện nay”.
Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long).
“Có vốn đã khó, nhưng vốn bị giữ lại do thủ tục kéo dài và cách áp dụng pháp luật chưa thống nhất sẽ càng khó hơn", đại biểu bày tỏ.
Theo Báo cáo thẩm tra, còn 1.131 dự án tồn đọng, tổng mức đầu tư khoảng 779.000 tỷ đồng; đại biểu đề nghị, cần phân loại rõ từng nhóm dự án nào, vướng mắc pháp lý gì để giao đúng cơ quan có thẩm quyền phối hợp xử lý và ấn định thời hạn cụ thể. Sớm đưa vốn, đất đai và công trình vào phục vụ sản xuất và đời sống.
Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, việc sửa luật khẩn trương, gắn với rà soát hơn 45.000 văn bản, là cần thiết, nhưng chính sách cần được đánh giá tác động thực chất, có lộ trình chuyển tiếp, không hồi tố bất lợi.