Nguồn nhân lực luôn được xác định là một trong những đột phá chiến lược, quyết định năng lực cạnh tranh và sức phát triển của mỗi ngành, mỗi lĩnh vực. Đối với ngành Công Thương, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số đang làm thay đổi nhanh chóng phương thức sản xuất, kinh doanh.
Trước yêu cầu phát triển nhân lực trong bối cảnh mới, là một trong những cơ sở đào tạo nhân lực trọng điểm cho ngành Công Thương, Đại học Công nghiệp Hà Nội đang đẩy mạnh đổi mới đào tạo theo hướng gắn chặt hơn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động. Qua đó, Đại học Công nghiệp Hà Nội hướng tới cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Công Thương trong kỷ nguyên mới.
PGS.TS Vũ Minh Tân - Phó trưởng Ban Đào tạo, Đại học Công nghiệp Hà Nội đã có những chia sẻ về công tác đào tạo của Nhà trường tại Tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển bền vững nhân lực ngành Công Thương” do Báo Công Thương tổ chức, ngày 29/9.
PGS.TS Vũ Minh Tân - Phó trưởng Ban Đào tạo, Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Đẩy mạnh chuẩn hoá danh mục đào tạo
- Trước sự dịch chuyển nhanh chóng của nhu cầu thị trường lao động hiện nay, cũng như yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của từng ngành, lĩnh vực và nền kinh tế đang tác động như thế nào đến công tác đào tạo của Đại học Công nghiệp Hà Nội, thưa ông?
PGS.TS Vũ Minh Tân: Có thể nói, sự dịch chuyển nhanh chóng của thị trường lao động hiện nay, đặc biệt dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển bền vững đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết, tác động trực tiếp và toàn diện đến công tác đào tạo của Nhà trường.
Là cơ sở đào tạo nhân lực trọng điểm của ngành Công Thương, chúng tôi nhận diện tác động này trên 3 khía cạnh lớn:
Thứ nhất, cần chuẩn hóa danh mục đào tạo, cập nhật chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, chúng tôi thường xuyên bám sát nhu cầu của thị trường lao động để chuẩn hoá danh mục đào tạo. Trong đó việc mở ngành/chương trình đào tạo mới tại Đại học Công nghiệp Hà Nội không chỉ dựa trên nhu cầu nhất thời mà được thực hiện bảo đảm sự phù hợp giữa "Mệnh lệnh từ chiến lược quốc gia", "Tiếng nói thực tế" từ doanh nghiệp và "Sứ mệnh" của Nhà trường. Ví dụ, để giải quyết triệt để "điểm nghẽn" ngoại ngữ (vốn có tỷ lệ sinh viên đạt chuẩn bậc 4 chỉ ở mức 10,4% trong giai đoạn trước) Nhà trường đã triển khai 15 chương trình đào tạo bằng tiếng Anh.
Đồng thời. Nhà trường xây dựng chương trình đào tạo bảo đảm phát triển năng lực của người học đáp ứng yêu cầu của thị trường, trong đó chú trọng năng lực tư duy giải quyết vấn đề phức tạp. Hiện nay Nhà trường đã và đang chủ động rà soát, tích hợp năng lực AI vào chương trình đào tạo.
Thứ hai, cần thay đổi tư duy đào tạo từ "truyền thụ kiến thức" sang "phát triển năng lực thích ứng". Như chúng ta đều biết, chu kỳ thay đổi của công nghệ hiện ngắn hơn một khóa học đại học hay sau đại học. Vì vậy, điều quan trọng nhất không chỉ trang bị cho người học là kiến thức, mà cần thúc đẩy phát triển tổng hợp, phân tích, phát hiện và giải quyết vấn đề phức tạp, năng lực thích nghi với sự thay đổi.
Thứ ba, cần đưa doanh nghiệp trở thành "chủ thể đồng hành" trong đào tạo. Tác động của thị trường buộc chúng tôi phải rút ngắn tối đa khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp. Doanh nghiệp hiện tham gia từ thiết kế chương trình đào tạo, cùng tham gia giảng dạy các học phần thực tế và hướng dẫn đồ án, đặt hàng nghiên cứu và tài trợ thiết bị thực hành. Qua đó, giúp tỷ lệ người học có việc làm sau 12 tháng tốt nghiệp các năm đạt trung bình khoảng 95%.
Trước các thách thức chính là động lực để Đại học Công nghiệp Hà Nội chuyển dịch mạnh mẽ từ "đào tạo những gì Nhà trường sẵn có" sang "đào tạo những gì thị trường và ngành Công Thương cần".
Tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển bền vững nhân lực ngành Công Thương”.
Tích hợp năng lực AI vào 100% chương trình đào tạo
- "Làn sóng" phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra mạnh mẽ, thị trường lao động cũng liên tục đặt ra những đòi hỏi ngày càng cao đối với người lao động. Về phía nhà trường, công tác đào tạo đang được đổi mới như thế nào nhằm góp phần cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Công Thương?
PGS.TS Vũ Minh Tân: Trước làn sóng vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ, Nhà trường đang thực hiện một cuộc đổi mới toàn diện nhằm cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Công Thương qua 4 giải pháp trọng tâm:
Trước hết tập trung phổ cập kỹ năng số và tích hợp năng lực AI vào 100% chương trình đào tạo. AI không chỉ dành cho khối công nghệ mà là kỹ năng nền tảng cho mọi người học từ kỹ thuật đến kinh tế.
Hai là, hiện đại hóa hạ tầng thực hành, đưa các mô hình "nhà máy thông minh" và “phòng thí nghiệm thông minh” vào phục vụ giảng dạy, giúp người học tiếp cận sát thực tế sản xuất; chuyển dịch mạnh sang phương pháp học qua dự án, dạy học giải quyết vấn đề. Qua đó giúp người học tham gia giải quyết các bài toán thực tế của doanh nghiệp ngay trong quá trình học, khả năng giải quyết vấn đề và thích ứng linh hoạt trước biến động của thị trường lao động.
Bên cạnh đó, Nhà trường phát triển hệ sinh thái học tập suốt đời, cung cấp các chương trình chứng chỉ ngắn hạn để đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động toàn ngành. Với chiến lược này, Nhà trường cam kết cung cấp những nhân sự không chỉ vững chuyên môn, thạo công nghệ, mà còn có bản lĩnh để dẫn dắt sự phát triển của ngành Công Thương trong kỷ nguyên số.
- Nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động, sự đồng hành của doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng. Thời gian tới, Nhà trường sẽ đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp như thế nào trong xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực hành, thực tập và chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên?
PGS.TS Vũ Minh Tân: Tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, chúng tôi xác định doanh nghiệp là chuỗi giá trị nối dài và là đối tác chiến lược đồng hành xuyên suốt quá trình đào tạo.
Với mô hình Đại học đa ngành, thời gian tới Nhà trường sẽ đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp theo 4 hướng đột phá: Thứ nhất, doanh nghiệp tham gia sâu vào “vòng đời” chương trình đào tạo: Đồng thiết kế, đồng giảng dạy, đồng đánh giá và tuyển dụng. Thứ hai là đưa trải nghiệm thực tế xuống ngay từ năm thứ nhất: Đổi mới mô hình thực tập theo hướng kéo dài và phân kỳ. Người học tiếp cận môi trường sản xuất của doanh nghiệp ngay từ những năm đầu để sớm định hình thái độ, tác phong và kỹ năng nghề nghiệp.
Thứ ba, phát triển hạ tầng nghiên cứu dùng chung. Theo đó, nhà trường đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn công nghệ đầu tư các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm hiện đại ngay tại Đại học, đưa các bài toán thực tế của công nghiệp vào giảng dạy. Thứ tư, đào tạo theo đơn đặt hàng và chuyển giao công nghệ thông qua việc tăng cường các chương trình đào tạo riêng theo đặt hàng tuyển dụng của từng doanh nghiệp; phối hợp hợp nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.
Với định hướng đó, chúng tôi kiên trì thực hiện mô hình “Nhà trường - Doanh nghiệp - Người học” cùng chia sẻ trách nhiệm, đó là: Nhà trường tạo nền tảng vững chắc, doanh nghiệp cung cấp môi trường thực tiễn, người học chủ động rèn luyện bứt phá.
Xin cảm ơn ông!
Đại học Công nghiệp Hà Nội tăng cường xây dựng các chương trình đào tạo theo hướng đặt hàng của doanh nghiệp, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ theo hướng nhà trường và doanh nghiệp cùng chia sẻ trách nhiệm trong quá trình đào tạo. Qua đó, kỳ vọng sẽ từng bước rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sau khi sinh viên tốt nghiệp.