Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân hướng tới Đại hội XIV của Đảng, những định hướng chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đang nhận được sự quan tâm, kỳ vọng rất lớn từ các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Hội - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương đã chia sẻ về những kỳ vọng đặt ra đối với Đại hội cũng như định hướng phát triển các lĩnh vực trọng điểm trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương. Ảnh: Thái Mạnh
- Đại hội XIV của Đảng đang nhận được sự quan tâm, kỳ vọng rất lớn từ các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Ông nhìn nhận như thế nào về những kỳ vọng lớn nhất đặt ra đối với kỳ Đại hội này?
Ông Nguyễn Văn Hội: Trong không khí tưng bừng, phấn khởi chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, có thể thấy rất rõ sự kỳ vọng lớn từ mọi tầng lớp nhân dân. Từ các cấp quản lý, từ Trung ương đến địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân đều đang mong chờ những định hướng, quyết sách quan trọng được thông qua tại kỳ Đại hội này.
Đại hội Đảng lần thứ XIV được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều chủ trương lớn với các mục tiêu phát triển rõ ràng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó nổi bật là mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Tăng trưởng hai con số được hiểu là tăng trưởng toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Nền tảng cho mục tiêu này đã được chuẩn bị từ sớm thông qua hàng loạt nghị quyết quan trọng ban hành trong thời gian qua như Nghị quyết Trung ương 5, Trung ương 6; Nghị quyết 70, 71 và các nghị quyết liên quan khác.
Đại hội lần này cũng được kỳ vọng sẽ tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách, những rào cản đang cản trở mục tiêu tăng trưởng hai con số. Các khó khăn lớn, chủ trương lớn và định hướng chiến lược đã được đánh giá toàn diện và đặt ra trong các văn kiện của Đại hội. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực tiếp tục được xác định là những trụ cột then chốt.
Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa quyết định với tương lai phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
- Thưa ông, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, các lĩnh vực trọng điểm như thương mại, công nghiệp, năng lượng và thị trường trong nước được định hướng phát triển như thế nào trong thời gian tới?
Ông Nguyễn Văn Hội: Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Đảng đã xác định rõ yêu cầu tháo gỡ toàn bộ các rào cản, hoàn thiện cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và thương mại. Đây cũng là kỳ Đại hội đặt nhiều trọng tâm vào cải cách quản lý nhà nước, đặc biệt là các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo dư địa phát triển nhanh và bền vững.
Đối với lĩnh vực thương mại, mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Không chỉ dừng ở quy mô kim ngạch trên 900 tỷ USD như hiện nay, xuất nhập khẩu được định hướng tăng trưởng ổn định ở mức 10-12% trong những năm tới. Đại hội cũng nhấn mạnh chủ trương đa dạng hóa thị trường, mở rộng các thị trường mới, thị trường ngách, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, đồng thời tăng cường quan hệ kinh tế đối ngoại.
Song song với mở rộng thị trường, trọng tâm quan trọng là thúc đẩy phát triển sản xuất trong nước, nâng cao năng lực và giá trị gia tăng của các ngành sản xuất. Các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, từ sản xuất, xuất nhập khẩu đến logistics và hạ tầng, cơ bản đã được tháo gỡ, tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất nhập khẩu bền vững trong giai đoạn tới.
Đối với thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng hiện đạt khoảng 7 triệu tỷ đồng. Trong thời gian tới, thị trường nội địa được định hướng tăng trưởng ở mức 13-15% mỗi năm. Đại hội Đảng xác định phát triển thị trường trong nước theo hướng đồng bộ, vừa quản lý chặt chẽ chất lượng sản phẩm, vừa thúc đẩy tiêu dùng, tạo động lực cho sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Trong lĩnh vực công nghiệp, các cơ chế, chính sách phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cũng như các ngành công nghiệp nền tảng và công nghiệp hỗ trợ đang được hoàn thiện. Các ngành như dệt may, da giày, điện tử, chế biến chế tạo, hóa chất và các ngành công nghiệp nền tảng khác tiếp tục được ưu tiên phát triển. Công nghiệp tăng trưởng hai con số được xác định là nền tảng then chốt cho tăng trưởng kinh tế hai con số.
Lĩnh vực năng lượng cũng được nhìn nhận là một trong những thách thức lớn, đồng thời là động lực quan trọng cho phát triển. Nhiều chuyên gia và doanh nghiệp đang kỳ vọng Đại hội Đảng sẽ đưa ra các quyết sách mạnh mẽ hơn, rõ ràng hơn để tháo gỡ các vướng mắc tồn tại, mở đường cho đầu tư năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng. Bên cạnh các nghị quyết đã ban hành như Nghị quyết 70, Đại hội được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về đa dạng hóa nguồn năng lượng, phát triển hệ thống truyền tải điện thông minh, cũng như sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Tổng thể, các chính sách về sản xuất, truyền tải và sử dụng năng lượng được thiết kế theo hướng đồng bộ, mở rộng không gian phát triển, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Các lĩnh vực dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ hỗ trợ công nghiệp, thương mại và năng lượng, cũng được xác định là cấu phần quan trọng, gắn kết chặt chẽ với nhau trong bức tranh phát triển chung.
- Hiện nay, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương đang tham gia xây dựng những nội dung, đề án trọng tâm nào nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và chuẩn bị cho các hội nghị Trung ương trong nhiệm kỳ tới?
Ông Nguyễn Văn Hội: Viện đang tích cực tham gia xây dựng dự thảo nghị quyết về tăng trưởng kinh tế hai con số, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền để phục vụ các hội nghị Trung ương trong nhiệm kỳ tới. Trong quá trình này, toàn bộ các chính sách liên quan đến các lĩnh vực trọng điểm như công nghiệp, năng lượng và thương mại đều được tổng hợp, rà soát và đánh giá một cách đầy đủ, toàn diện.
Cụ thể, các nội dung được tập trung làm rõ bao gồm định hướng phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp, hạ tầng công nghiệp, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cũng như các chính sách đặc thù đối với lĩnh vực năng lượng. Trong đó có các lĩnh vực quan trọng như điện gió, điện mặt trời và điện hạt nhân, nhằm bảo đảm đồng bộ giữa phát triển sản xuất, cung ứng năng lượng và yêu cầu tăng trưởng trong dài hạn.
Song song với việc tham gia xây dựng dự thảo Nghị quyết, Viện cũng đang triển khai xây dựng chiến lược tổng thể của ngành Công Thương nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Chiến lược này được xây dựng theo hướng tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế, xã hội bền vững, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng trong trung và dài hạn, đồng thời đảm bảo sự gắn kết giữa các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và thương mại trong tổng thể phát triển chung của nền kinh tế.
- Xin cảm ơn ông!