Quản lý nguồn cung bằng sản lượng thực tế
Ngày 5/11, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản thông báo kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy tại Hội nghị chuyên đề về cung cấp vật liệu xây dựng thông thường và quản lý, kiểm soát giá vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp bảo đảm nguồn cung đầy đủ, kịp thời, đúng chất lượng, có nguồn gốc hợp pháp và giá cả hợp lý.
Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk xảy ra tình trạng khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng.
Theo nội dung kết luận hội nghị, toàn tỉnh hiện có 104 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, đã đấu giá thành công 62 mỏ; đồng thời cấp phép, xác nhận nhiều nguồn khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, cấp bách.
Tuy nhiên, công tác dự báo nhu cầu và cân đối nguồn cung có thời điểm chưa sát thực tế. Một số mỏ chậm đưa vào khai thác; thủ tục đất đai, môi trường, đường vận chuyển còn vướng mắc. Việc theo dõi, công bố giá và phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ; có số liệu về giấy phép, trữ lượng nhưng chưa quản lý sát sản lượng thực tế, thời điểm cung ứng và giá giao dịch.
Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp và thời hạn khắc phục. Quan điểm của UBND tỉnh là phải quản lý được ba vấn đề: “có bao nhiêu vật liệu thực sự có thể cung ứng, cung ứng cho dự án nào và giá thực tế bao nhiêu”.
Đối với Sở Công Thương, cơ quan tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tiếp nhận đầy đủ hồ sơ, dữ liệu, công việc đang giải quyết và các vấn đề tồn đọng; phân công rõ lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng nội dung, địa bàn, mỏ.
Việc chuyển giao chức năng không phải là lý do để đùn đẩy trách nhiệm. Hai sở phải phối hợp xử lý dứt điểm công việc chuyển tiếp, không để đứt quãng thông tin, bỏ sót nhiệm vụ hoặc chậm trễ thủ tục của doanh nghiệp.
Sở Công Thương được giao chủ trì rà soát từng mỏ đã được cấp phép, xác định tình trạng hoạt động, công suất, sản lượng thực tế, khả năng cung ứng và khó khăn, vướng mắc. Với mỏ chưa khai thác, phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, thời điểm dự kiến hoạt động và phối hợp tháo gỡ theo thẩm quyền.
Cùng với đó, Sở chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu khoáng sản, cập nhật thông tin về mỏ, giấy phép, trữ lượng, công suất, sản lượng khai thác, kinh doanh và vận chuyển. Việc đánh giá nguồn cung phải dựa trên sản lượng thực tế có thể cung ứng, không chỉ dựa vào số giấy phép hay trữ lượng.
Sở Xây dựng có trách nhiệm xác định nhu cầu của từng công trình, nhất là dự án đầu tư công trọng điểm trong quý IV/2026 và năm 2027; làm rõ khối lượng đất san lấp, cát, đá, thời điểm sử dụng, nguồn cung dự kiến. Trên cơ sở đó, xây dựng bảng cân đối cung - cầu theo loại vật liệu, khu vực và tiến độ, phối hợp cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt.
Về quản lý giá, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu Sở Xây dựng khảo sát, thu thập thông tin và công bố giá vật liệu kịp thời, sát thị trường, phù hợp điều kiện cung ứng thực tế; phân tích giá tại mỏ, chi phí khai thác, sản xuất, vận chuyển và cự ly cung ứng.
Không để giá công bố xa rời giá giao dịch thực tế, gây khó khăn cho nhà thầu và công tác quản lý chi phí. Sở Xây dựng phối hợp Sở Công Thương, Sở Tài chính quản lý giá, kê khai giá; kịp thời kiến nghị kiểm tra trường hợp có dấu hiệu đầu cơ, găm hàng, nâng giá trái pháp luật hoặc hóa đơn không phản ánh đúng giao dịch.
Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, với Sở Công Thương là cơ quan thường trực, được giao chủ trì, phối hợp Thuế tỉnh, Công an tỉnh tham mưu xây dựng Chương trình quản lý vật liệu xây dựng trên địa bàn và Chương trình thực hiện năm 2027, hoàn thành trước ngày 10/11/2026.
Nội dung tập trung vào kiểm soát hóa đơn, rà soát hoạt động của doanh nghiệp khai thác, kinh doanh vận tải và đơn vị trung gian; phát hiện dấu hiệu bất thường về thuế để kiểm soát hoạt động kinh doanh, giá vật liệu xây dựng.
Thuế tỉnh tăng cường kiểm tra hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế; xử lý nghiêm giao dịch không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đúng giá trị, kê khai doanh thu không trung thực hoặc trốn thuế. Công an tỉnh tăng cường phát hiện, ngăn chặn khai thác, vận chuyển, tập kết, kinh doanh khoáng sản trái phép, kể cả ban đêm, ngày nghỉ và tại khu vực giáp ranh.
Đối với doanh nghiệp, tỉnh yêu cầu lập kế hoạch khai thác, sản xuất, cung ứng theo tháng, quý; xác định sản lượng thực tế và khả năng đáp ứng từng dự án. Trên cơ sở khả năng cung ứng, hợp đồng hợp pháp và quy định pháp luật, ưu tiên nguồn vật liệu cho dự án đầu tư công trọng điểm, cấp bách, cần đẩy nhanh tiến độ, giải ngân trong quý IV/2026.
Doanh nghiệp phải công khai, minh bạch giá bán, xuất hóa đơn đầy đủ, đúng giá trị giao dịch; không đầu cơ, găm hàng, tạo khan hiếm giả tạo, thông đồng ấn định giá hoặc nâng giá trái pháp luật.
Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu phải xác định nhu cầu và phương án bảo đảm vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Không để dự án khởi công, có kế hoạch giải ngân nhưng chưa chủ động nguồn vật liệu.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp giải quyết khó khăn trong giải phóng mặt bằng bãi vật liệu đất đắp thuộc dự án Hệ thống kênh mương hồ Ea H’Leo 1; nhu cầu đất đắp phục vụ các công trình, dự án tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Buôn Hồ và nội dung liên quan ngay trong tháng 11/2026. Đồng thời, khẩn trương hướng dẫn, giải quyết thủ tục đất đai, môi trường và các điều kiện liên quan để các mỏ đủ điều kiện sớm hoạt động; rà soát nguồn vật liệu có thể thu hồi hợp pháp từ san gạt, hạ cốt nền, xây dựng.