Lộ trình phát triển và quy mô ấn tượng
Theo Quyết định số 1498/QĐ-BGTVT của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) quy hoạch Cảng hàng không Tuy Hòa (phía Đông tỉnh Đắk Lắk) được xác lập trên diện tích lên tới 671,58 ha vừa phục vụ hàng không dân dụng và quân sự. Lộ trình đầu tư được chia làm hai giai đoạn, trong đó đến năm 2030, cảng có công suất thiết kế đón khoảng 3 triệu hành khách/năm, đủ sức đón những dòng khách từ các thành phố lớn trong nước và khu vực. Tầm nhìn đến năm 2050, công suất của cảng sẽ được nâng cấp lên 5 triệu hành khách/năm. Cơ quan tổ chức lập quy hoạch là Cục Hàng không Việt Nam; đơn vị tư vấn là Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC.
Cảng hàng không Tuy Hoà. Ảnh: Internet
Sau khi Hội đồng thẩm định (được thành lập theo Quyết định số 889/QĐ-BXD) tổ chức họp vào ngày 11/12/2025, những nút thắt cuối cùng đang dần được tháo gỡ. Thông báo kết luận số 609/TB-BXD ngày 15/12/2025 đã đặt ra những yêu cầu cụ thể để hoàn thiện đồ án.
Hiện tại, đơn vị tư vấn đã hoàn tất việc tiếp thu và chỉnh sửa theo ý kiến chuyên gia. Hồ sơ đã được gửi về Cục Hàng không Việt Nam và đang trong quá trình xem xét cuối cùng trước khi trình Bộ Xây dựng phê duyệt chính thức. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan ban, ngành dự báo ngày khởi công những hạng mục chính của Tuy Hòa sẽ không còn xa.
Khát vọng vận tải đa phương thức
Nếu Tuy Hòa là cửa ngõ hướng biển, Buôn Ma Thuột chính là điểm kết nối chiến lược cho toàn vùng Tây Nguyên. Quy hoạch Cảng hàng không Buôn Ma Thuột không chỉ mang ý nghĩa giao thương mà còn là động lực để Đắk Lắk trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa của khu vực.
Cảng hàng không Buôn Ma Thuột. Ảnh: ACV
Khác với Tuy Hòa thiên về du lịch, quy hoạch Buôn Ma Thuột chú trọng đặc biệt đến cả hành khách và hàng hóa, một yếu tố then chốt để xuất khẩu nông sản chủ lực của vùng như cà phê, hồ tiêu ra thế giới. Trong đó, mục tiêu đến năm 2030, cảng dự kiến đạt 5 triệu hành khách/năm và 10 nghìn tấn hàng hóa/năm. Tầm nhìn đến năm 2050: Nâng tầm lên 7 triệu hành khách/năm và 15 nghìn tấn hàng hóa/năm.
Với diện tích quy hoạch khoảng 518,34 ha, sân bay Buôn Ma Thuột được kỳ vọng sẽ trở thành một "hub" hàng không nội địa quan trọng, giảm tải cho các sân bay lớn và rút ngắn khoảng cách giữa Tây Nguyên với các trung tâm kinh tế lớn.
Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, quá trình lập quy hoạch của Buôn Ma Thuột cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương.
Một cột mốc quan trọng là ngày 25/7/2025, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Công văn số 01448/UBND-CNXD góp ý về phương án điều chỉnh cục bộ khu hàng không dân dụng. Việc lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương không chỉ nhằm đảm bảo tính khả thi về mặt kỹ thuật mà còn giúp quy hoạch bám sát thực tiễn phát triển của tỉnh. Hiện tại, đồ án đang trong giai đoạn hoàn thiện cuối cùng để trình Bộ Xây dựng thẩm định. Tinh thần "quy hoạch đi trước một bước" đang được Cục Hàng không và tỉnh Đắk Lắk quán triệt mạnh mẽ.
Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, cả hai dự án quy hoạch Cảng hàng không Tuy Hòa và Buôn Ma Thuột đều có sự thống nhất trong quy hoạch tổng thể quốc gia. Cả hai sân bay đều được thiết kế để tạo ra mạng lưới giao thông thông suốt, hỗ trợ lẫn nhau trong việc luân chuyển hành khách và hàng hóa giữa duyên hải và cao nguyên. Việc quy hoạch phải đảm bảo sự hài hòa giữa khai thác dân dụng và nhiệm vụ bảo vệ vùng trời, vùng biển, biên cương Tổ quốc.