Gỡ điểm nghẽn thể chế, kiến tạo phát triển
Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, phát biểu tại Quốc hội về nhiệm vụ trọng tâm những tháng còn lại của năm 2026 cũng như giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh đến nhiệm vụ phải tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Trong đó, phải thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị; tiếp tục tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn thể chế, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”.
Bên lề hành lang Quốc hội, trao đổi với báo chí, nhiều đại biểu Quốc hội đồng thuận và nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ điểm nghẽn thể chế nhằm khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Huế) cho rằng, “điểm nghẽn của điểm nghẽn” hiện nay chính là thể chế, cần được tháo gỡ một cách toàn diện để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay cũng như các năm tiếp theo.
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc tháo gỡ không thể đi theo lối cũ mà cần cách tiếp cận mới. Việt Nam đã có các công cụ số, song quan trọng hơn là phải có “tư duy số” để xử lý hiệu quả cả những vướng mắc tồn tại kéo dài lẫn các vấn đề phát sinh tức thời.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Sửu thông tin với báo chí bên lề hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Dẫn thực tiễn, đại biểu nêu rõ, có những trường hợp dự luật đã ban hành nhưng trước thời điểm có hiệu lực vẫn phát sinh vướng mắc. Khi đó, các cơ quan liên quan cần kịp thời phối hợp, cùng ngồi lại để xử lý, tháo gỡ. “Đó chính là tháo gỡ về cơ chế để khơi thông nền kinh tế”, đại biểu nhấn mạnh.
Cũng theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Sửu, thời gian qua, nhiều nghị quyết quan trọng của Đảng đã được ban hành, tạo nền tảng định hướng như nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân; chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; xây dựng, hoàn thiện pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; cùng các nghị quyết ở các lĩnh vực xã hội như giáo dục, y tế, văn hóa, người cao tuổi…
“Có thể nói, ‘la bàn’ đã có, vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện. Những mục tiêu dài hạn cần được cụ thể hóa thành các lộ trình rõ ràng, chia nhỏ theo từng giai đoạn, từng năm, thậm chí từng quý”, đại biểu nêu quan điểm.
Đại biểu cũng lưu ý, hiện đã có cơ chế đánh giá hiệu quả công việc theo quý đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Do đó, cần thực hiện nghiêm túc công tác đánh giá này, kể cả đối với lãnh đạo, để chủ động rà soát, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực thi chính sách.
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cũng cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số như Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra, trước hết là cải cách thể chế, tháo gỡ các nút thắt về thể chế. Bởi lẽ, việc xây dựng thể chế bao giờ cũng phải đi trước một bước, mở đường cho kiến tạo và phát triển. Công tác thể chế của ta hiện nay vẫn còn nhiều điểm nghẽn, thậm chí có những điểm nghẽn trở thành rào cản đối với phát triển. Vì vậy, các nút thắt về thể chế cần được tập trung tháo gỡ nhanh chóng.
Đại biểu cho rằng, Quốc hội cần rà soát để sửa đổi các luật; Chính phủ rà soát, sửa đổi các nghị định nhằm hình thành một hệ thống quy định pháp luật vừa đồng bộ, vừa thông suốt, vừa hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước. Đồng thời, cần tránh tình trạng phát sinh các điểm nghẽn hay xung đột pháp lý, đặc biệt trong các lĩnh vực đang là "điểm nóng" như quản lý tài nguyên, đất đai, môi trường và xây dựng cơ bản. Đây là những nội dung cần được tập trung xử lý trước.
Phát huy vai trò kinh tế tư nhân
Kiến nghị các giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực, tạo đà cho đất nước phát triển bứt phá và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, mục tiêu này là thách thức lớn. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn thể hiện khả năng chống chịu và giữ vững ổn định trước các cú sốc bên ngoài.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh: “Mục tiêu tăng trưởng hai con số là khả thi, nhưng phải đi kèm những điều kiện cụ thể, giải pháp thực chất, không thể dừng ở khẩu hiệu”.
Tập trung vào giải pháp khơi thông nguồn lực, đại biểu đặc biệt lưu ý vai trò của khu vực doanh nghiệp, nhất là kinh tế tư nhân. Theo đại biểu, đây không chỉ là khu vực tạo ra sản phẩm và doanh thu mà còn đóng vai trò then chốt trong tạo việc làm bền vững, bảo đảm thu nhập, thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách cho người lao động.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng lưu ý, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, sản xuất chip và công nghệ cao, từng bước làm chủ công nghệ. “Làm chủ không chỉ dừng ở lắp ráp mà phải tiến tới sản xuất, chế tạo”, đại biểu nêu rõ, đồng thời cho rằng lĩnh vực này sẽ mở ra dư địa việc làm lớn, vừa thu hút chuyên gia quốc tế, vừa tạo cơ hội nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước.
Đại biểu Quốc hội Trần Anh Tuấn (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) kiến nghị, tiếp tục khơi thông và thu hút mạnh mẽ hơn các nguồn lực trong xã hội tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Trần Anh Tuấn (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế, yếu tố then chốt là phải phát huy và củng cố nội lực của nền kinh tế. Nội lực cần được tăng cường đồng thời ở cả phía cung và phía cầu, đi kèm với việc điều hành chính sách nhằm giữ vững các cân đối lớn, hạn chế tối đa những cú sốc gây xáo trộn hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư.
Theo đại biểu, nội lực phải được xác định là “trụ cột” giúp nền kinh tế duy trì ổn định sản xuất trong nước. Trên cơ sở đó, công tác điều hành vĩ mô cần bảo đảm tính đồng bộ, trong đó chính sách tài khóa và tiền tệ phải được phối hợp chặt chẽ, linh hoạt và hiệu quả.
Đại biểu cũng nhấn mạnh, cần tiếp tục khơi thông và thu hút mạnh mẽ hơn các nguồn lực trong xã hội tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư, qua đó nâng cao khả năng hấp thụ của thị trường đối với hàng hóa, sản phẩm trong nước. Khi nội lực được củng cố vững chắc, nền kinh tế sẽ nâng cao sức chống chịu, chủ động ứng phó hiệu quả hơn trước những biến động và cú sốc từ bên ngoài.
Kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài, vì vậy, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” là thách thức rất lớn, dù vậy, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: “Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương quyết liệt tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quốc hội, nhất là Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và Kết luận số 18 Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, quyết tâm cao nhất đạt và vượt các chỉ tiêu, mục tiêu của năm 2026”.