Đào tạo chuyên sâu cán bộ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ngành Công Thương

Tăng cường tập huấn cán bộ trước yêu cầu chuyển đổi số

Theo Quyết định số 405/QĐ-BCT ngày 9/3/2026 ban hành Kế hoạch Chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, Bộ Công Thương đặt mục tiêu xây dựng Bộ Công Thương số vận hành trên nền tảng dữ liệu và công nghệ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công. 

Các chỉ tiêu cụ thể giai đoạn 2026-2027 như 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện thực hiện trực tuyến toàn trình, 100% thông tin, giấy tờ chỉ cung cấp một lần, hay việc đưa trí tuệ nhân tạo vào các dịch vụ công thiết yếu đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.

Yêu cầu này không dừng ở kỹ năng số cơ bản mà đòi hỏi chuyển biến trong tư duy quản lý và năng lực thực thi công vụ. Cán bộ phải làm việc được trong môi trường dữ liệu, hiểu và vận hành hệ thống số, đồng thời kiểm soát công nghệ trong khuôn khổ pháp lý. Vì vậy, định hướng đào tạo chuyển từ phổ biến kiến thức đại trà sang bồi dưỡng chuyên sâu theo vị trí việc làm, gắn với yêu cầu thực tiễn của từng đơn vị.

Từ đầu tháng 4/2026, tại trụ sở Bộ Công Thương, Vụ Tổ chức cán bộ phối hợp với Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức lớp bồi dưỡng chuyên sâu về chuyển đổi số cho cán bộ, công chức các đơn vị như Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; Cục Phòng vệ thương mại; Cục Công nghiệp; Vụ Dầu khí và Than. Đây là bước cụ thể hóa nhiệm vụ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số của ngành.

Chương trình đào tạo năm 2026 được thiết kế theo hướng tinh gọn, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi như khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và quản trị dựa trên dữ liệu. Nội dung có tính chuyên sâu, sát với đặc thù quản lý nhà nước trong lĩnh vực công thương. Người học được hướng dẫn vận dụng trực tiếp vào quy trình nghiệp vụ, thay vì tiếp cận dàn trải về lý thuyết.

Phương pháp đào tạo cũng thay đổi rõ rệt. Chương trình kết hợp kiến thức nền tảng với các bài toán thực tế phát sinh trong hoạt động quản lý. Các tình huống cụ thể của từng đơn vị được đưa vào giảng dạy, giúp cán bộ có thể áp dụng ngay sau khóa học, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.

Trọng tâm vào ra quyết định dựa trên dữ liệu

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số không dừng ở thích ứng mà hướng tới làm chủ và khai thác hiệu quả công nghệ phục vụ quản lý nhà nước. Theo Chánh Văn phòng Đặng Xuân Tâm (Cục Phòng vệ thương mại), công tác tập huấn năm 2026 đã chuyển mạnh sang đào tạo chuyên sâu, gắn lý thuyết với bài toán cụ thể của đơn vị. Nội dung trí tuệ nhân tạo được lựa chọn theo hướng ứng dụng cao, phù hợp đặc thù quản lý, giúp cán bộ hiểu, đồng thời kiểm soát công nghệ trong khuôn khổ pháp lý.

Ở góc độ quản lý, các đơn vị như Cục Phòng vệ thương mại đã chủ động rà soát các công đoạn nghiệp vụ có thể ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả tham mưu chính sách. Trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu thông minh, từng bước số hóa quy trình công tác. Yêu cầu đặt ra là cán bộ phải làm việc được với dữ liệu lớn, sử dụng công cụ phân tích và có tư duy hệ thống trong tổ chức thông tin.

Cùng với đó, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trở thành yêu cầu xuyên suốt. Khi hoạt động quản lý chuyển lên môi trường số, rủi ro an ninh mạng và rò rỉ dữ liệu gia tăng, đòi hỏi cán bộ được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn hệ thống.

Cùng quan điểm này, Chánh Văn phòng Cục Công nghiệp Cao Trọng Quý cho rằng việc đào tạo theo hướng chuyên sâu, bám sát yêu cầu thực tiễn đã giúp cán bộ tiếp cận công nghệ theo cách bài bản hơn. Trọng tâm không còn là nắm bắt khái niệm, mà là khả năng ứng dụng vào từng khâu của quá trình tham mưu, quản lý ngành công nghiệp. Theo ông Quý, khi các quy trình dần được số hóa, yêu cầu đặt ra với cán bộ là phải hiểu dòng chảy dữ liệu, biết cách khai thác công cụ phân tích và chủ động đề xuất giải pháp dựa trên thông tin số.

Trong đó tập trung vào việc hình thành năng lực thực hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Điều này đặc biệt quan trọng khi Bộ Công Thương đặt mục tiêu 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình thiết yếu có ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở ít nhất một khâu. Khi đó, cán bộ vừa vận hành hệ thống, vừa tham gia đánh giá, giám sát và tối ưu quy trình số.

Thời gian tới, Bộ Công Thương tiếp tục mở rộng các chương trình đào tạo theo hướng chuyên sâu, bám sát nhu cầu từng lĩnh vực như xúc tiến thương mại, phát triển thị trường nước ngoài. Nội dung được thiết kế theo đặc thù từng đơn vị, nâng cao tính thiết thực và hiệu quả, khắc phục tình trạng học để biết nhưng khó áp dụng.

Những đổi mới trong phương pháp đào tạo cán bộ năm 2026 tạo nền tảng cho phát triển lâu dài của ngành Công Thương. Việc chuyển sang đào tạo chuyên sâu, gắn với thực tiễn và hình thành tư duy quản trị dựa trên dữ liệu hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực số toàn diện. Đây là yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Bộ Công Thương số, góp phần thúc đẩy kinh tế số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn mới.