Điểm mới về điều kiện và đối tượng đặc xá năm 2026

Chiều 9/4, tại Hà Nội đã diễn ra Họp báo công bố Quyết định số 457/QĐ-CTN ngày 07/4/2026 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026.

Phát biểu tại họp báo, Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định, sự kiện có ý nghĩa chính trị quan trọng, thể hiện truyền thống nhân đạo, bao dung của dân tộc Việt Nam; chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước đối với người bị kết án tù có quá trình cải tạo tiến bộ. Qua đó, khuyến khích người đang chấp hành án phạt tù tích cực học tập, lao động, cải tạo tốt để được hưởng chính sách khoan hồng, phấn đấu trở thành người có ích cho xã hội.

Đợt đặc xá năm nay gắn với các sự kiện lớn của đất nước như kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, cùng với những kết quả, thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội và công tác bầu cử Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp.

Theo Thượng tướng Lê Văn Tuyến, so với Quyết định số 1244/2025/QĐ-CTN về đặc xá năm 2025 (đợt 2), Quyết định số 457/QĐ-CTN của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 có những điều chỉnh quan trọng, đảm bảo tính chặt chẽ, công bằng.

Thứ nhất, tại Điều 3 về điều kiện được đề nghị đặc xá đã được bổ sung, làm rõ hơn, trong đó quy định người được đề nghị đặc xá phải có thời gian chấp hành án tối thiểu, cụ thể là “ít nhất” 18 tháng trở lên và trong thời gian liền kề trước thời điểm xét đặc xá phải được xếp loại cải tạo từ khá trở lên.

Thứ hai, tại Điều 4 về các trường hợp không được đặc xá đã được bổ sung một số nội dung. Qua thực tiễn triển khai hai đợt đặc xá năm 2025, một số quy định cần được làm rõ để bảo đảm áp dụng thống nhất, đặc biệt trong việc xác định đối tượng không được đặc xá.

Cụ thể, bổ sung trường hợp người có một tiền án nhưng phạm tội do cố ý; bổ sung các tội danh như xâm hại tình dục, cưỡng dâm, xâm hại trẻ em, cưỡng đoạt tài sản gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng thì không được đặc xá.

Đồng thời, bổ sung quy định đối với trường hợp phạm từ hai tội do cố ý trở lên, kể cả trường hợp tổng hợp hình phạt; hoặc bị kết án tù hai lần trở lên về cùng một tội, cũng như trường hợp bị kết án tù từ ba lần trở lên về cùng một tội do cố ý.

"Mục đích của việc bổ sung các quy định này là làm rõ hơn các trường hợp không được đặc xá, khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm việc triển khai được thống nhất trên toàn quốc" - Thượng tướng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh.

Bên cạnh công tác đặc xá, chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg đã góp phần rất quan trọng trong công tác tái hòa nhập cộng đồng sau hơn 2 năm triển khai.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến cho biết, ngày 17/8/2023, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số 22 về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Tính đến tháng 4/2026, gần 15.000 người chấp hành xong án phạt tù đã được tiếp cận nguồn vốn vay với tổng số vốn đạt gần 1.300 tỷ đồng để đầu tư sản xuất, ổn định cuộc sống.

Khẳng định rõ tính nhân văn của chính sách, nguồn vốn hỗ trợ đã giúp ổn định đời sống của người chấp hành xong án phạt tù và gia đình họ, Thượng tướng Lê Văn Tuyến thông tin thêm, các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là Ngân hàng Chính sách xã hội đã tích cực triển khai, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn, nâng mức vay, mở rộng đối tượng, giúp người chấp hành xong án phạt tù có việc làm ổn định, tái hòa nhập cộng đồng. Qua đó giúp họ quay trở lại lực lượng lao động và có việc làm ổn định.

Trong thời gian tới, Bộ Công an sẽ phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội nghiên cứu nâng mức cho vay và đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người hoàn thành án phạt tù có công ăn việc làm ổn định.