Trước diễn biến thời tiết cực đoan ngày càng phức tạp, công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa, phòng chống thiên tai được tỉnh Điện Biên đặc biệt quan tâm. Năm 2026, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành kế hoạch kiểm tra, đánh giá toàn diện công tác an toàn đập, hồ chứa và phòng, chống thiên tai tại các công trình thủy điện trên địa bàn nhằm chủ động ứng phó với mùa mưa lũ, giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của người dân vùng hạ du.
Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Điện Biên kiểm tra, đánh giá toàn diện công tác an toàn đập, hồ chứa và phòng chống thiên tai tại các công trình thủy điện trên địa bàn.
Chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực vận hành an toàn công trình
Theo kế hoạch được UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt, việc kiểm tra tập trung vào 17 công trình thủy điện, trong đó 13 công trình đang vận hành và 4 công trình đang thi công xây dựng trên địa bàn tỉnh. Nội dung kiểm tra không chỉ dừng ở hồ sơ pháp lý, quy trình vận hành hồ chứa mà còn đánh giá công tác tự kiểm tra về hiện trạng công trình, hệ thống cảnh báo, thiết bị vận hành đập và công tác phòng, chống thiên tai của chủ sở hữu công trình.
Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Điện Biên, Trưởng đoàn kiểm tra Lê Thị Lưỡng: “Mục tiêu của đợt kiểm tra nhằm kịp thời đôn đốc các chủ sở hữu công trình khắc phục những tồn tại, hạn chế, nguy cơ mất an toàn. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, vận hành, thi công công trình thủy điện theo đúng quy định pháp luật.
Đoàn kiểm tra liên ngành được thành lập với sự tham gia của Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng chính quyền địa phương nơi có công trình thủy điện đang thi công và vận hành. Đợt kiểm tra diễn ra liên tục 11 ngày, từ 5/5-15/5/2026. Điều này cho thấy công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Công Thương mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị”.
Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Điện Biên Lê Thị Lưỡng cùng thành viên đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra tại Thủy điện Huổi Vang.
Đáng ghi nhận, phần lớn các công trình thủy điện đã thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa; duy trì chế độ kiểm tra định kỳ, quan trắc thường xuyên và chuẩn bị nhân lực, vật tư, thiết bị phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Nhiều nhà máy đã ứng dụng hệ thống giám sát tự động, truyền dữ liệu trực tuyến về cơ quan quản lý nhà nước, giúp nâng cao hiệu quả theo dõi và cảnh báo sớm các nguy cơ mất an toàn.
Đặc biệt, qua kiểm tra thực tế, nhiều công trình không phát hiện dấu hiệu bất thường về nứt, lún, thấm đập hay sạt lở nghiêm trọng trong khu vực lòng hồ và thân đập. Công tác phối hợp với chính quyền địa phương trong cảnh báo xả lũ, bảo vệ hành lang an toàn hồ chứa cũng được thực hiện bài bản hơn so với những năm trước.
Vận hành ổn định trước mùa mưa lũ
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Điện Biên Lê Thị Lưỡng cho biết: “Nhiều công trình thủy điện tại Điện Biên hiện nay đã tích hợp hệ thống quan trắc tự động và truyền dữ liệu trực tuyến về cơ quan quản lý nhà nước. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực năng lượng, giúp cơ quan chức năng theo dõi sát tình trạng vận hành công trình theo thời gian thực.
Việc chủ động siết chặt quản lý an toàn đập, hồ chứa, phòng chống thiên tai công trình thủy điện không chỉ góp phần bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện mà còn thể hiện quyết tâm của tỉnh Điện Biên trong phòng ngừa, giảm nhẹ thiên tai. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm bảo vệ công trình, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và phát triển bền vững ngành năng lượng trên địa bàn tỉnh”.
Nhà máy thủy điện Sông Mã 3 được đánh giá là đơn vị có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý an toàn đập và vận hành hồ chứa.
Trong số các công trình kiểm tra, Nhà máy thủy điện Sông Mã 3, Nhà máy thủy điện Huổi Vang được đánh giá là đơn vị có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý an toàn đập và vận hành hồ chứa. Năm 2026, nhà máy vận hành an toàn, đảm bảo duy trì mực nước hồ đúng quy trình và không để xảy ra sự cố ảnh hưởng đến vùng hạ du. Đơn vị đã duy trì hệ thống quan trắc khá đồng bộ với hàng chục thiết bị đo thấm, cảm biến nhiệt độ, ứng suất bê tông và mốc chuyển vị nhằm theo dõi liên tục tình trạng thân đập. Công tác tự kiểm tra hiện trạng công trình được tổ chức hằng ngày, các thiết bị vận hành như cửa van, cẩu trục, hệ thống phát điện dự phòng luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.
Bên cạnh đó, công tác vận hành xả lũ được lãnh đạo đơn vị quan tâm chỉ đạo thực hiện nghiêm túc theo đúng quy trình đã được phê duyệt. Hệ thống cảnh báo an toàn, loa phát thanh, còi hú và camera giám sát được vận hành thường xuyên, bảo đảm cung cấp thông tin kịp thời cho người dân khu vực hạ du khi vận hành xả lũ, góp phần giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão.
Đơn vị quản lý cũng duy trì chế độ kiểm tra nghiêm ngặt với tần suất ba lần mỗi ngày đối với đập chính và cửa xả lũ. Các thông số quan trắc đều nằm trong giới hạn cho phép, không ghi nhận biến động bất thường về chuyển vị hay chế độ thấm của công trình. Đặc biệt, hệ thống giám sát dữ liệu vận hành đã được kết nối truyền dữ liệu trực tuyến tới cơ quan chức năng theo quy định, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý vận hành hồ chứa.
Qua đợt kiểm tra công tác đánh giá an toàn đập, hồ chứa và phòng, chống thiên tai năm 2026 trên địa bàn tỉnh Điện Biên cho thấy sự chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, vận hành và chủ động ứng phó mùa mưa lũ. Việc chủ động rà soát, khắc phục tồn tại, tăng cường đầu tư cho công tác an toàn đập và phòng chống thiên tai không chỉ bảo đảm vận hành ổn định các công trình mà còn góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân vùng hạ du trước những diễn biến khó lường của thiên tai.