Giữa những triền núi vùng biên giới, màu xanh của những vườn cà phê, quế... đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân xã Nà Bủng, tỉnh Điện Biên. Từ chỗ chủ yếu trồng ngô, lúa với hiệu quả kinh tế còn hạn chế, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn những loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Cùng với sự hỗ trợ, định hướng của chính quyền địa phương, việc đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp đang từng bước tạo sinh kế, góp phần giảm nghèo bền vững.
Những vườn cà phê đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân xã Nà Bủng, tỉnh Điện Biên.
Mạnh dạn chuyển đổi cây trồng
Với địa hình miền núi, điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, việc lựa chọn cây trồng phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế ở Nà Bủng (tỉnh Điện Biên). Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào cây lương thực truyền thống, địa phương đang từng bước mở rộng diện tích cây công nghiệp, cây dược liệu và cây ăn quả, hướng tới đa dạng hóa nguồn thu cho người dân.
Theo Chủ tịch UBND xã Nà Bủng Nguyễn Văn Tiếp, trong 9 tháng năm 2026, tổng diện tích cây lương thực có hạt của xã đạt 1.591,1 ha, ước bằng 100% kế hoạch. Cùng với bảo đảm sản xuất lương thực, địa phương chú trọng phát triển các loại cây có tiềm năng như cà phê, quế, mắc ca, hồng giòn, mận Tam Hoa.
Tại bản Nộc Cốc, gia đình anh Giàng A Páo là một trong những hộ tiên phong đưa cây cà phê vào trồng. Trước đây, gia đình chủ yếu trồng ngô nhưng năng suất thấp, thu nhập không ổn định. Trong thời gian đi làm thuê tại Đắk Lắk, anh Páo có cơ hội tìm hiểu về cây cà phê, nhận thấy tiềm năng kinh tế nên anh tiếp tục tham quan các vùng trồng cà phê ở Tuần Giáo, Mường Ảng trong tỉnh rồi quyết định mua giống về trồng thử nghiệm. Được cán bộ kinh tế xã hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, gia đình anh đã trồng gần 1 ha cà phê. Sau khoảng 2 năm, vườn cây bắt đầu cho thu hoạch, mở ra triển vọng về nguồn thu mới.
Dù mới trồng cà phê khoảng một năm, vườn cây của gia đình anh Vàng A Sàng đã cho những quả đầu tiên.
Trong bản Nộc Cốc, anh Vàng A Sàng cũng mạnh dạn chuyển từ làm nương rẫy sang trồng cà phê. Dù mới trồng khoảng một năm, vườn cây của gia đình đã cho những quả đầu tiên. Nhìn những đồi cà phê xanh tốt nơi đây, chúng tôi cảm nhận niềm vui lan tỏa và sự kỳ vọng cho người dân về một hướng sản xuất mới có giá trị kinh tế cao hơn.
Bên cạnh cà phê, cây quế cũng đang từng bước khẳng định hiệu quả. Gia đình anh Hạng A Tráng, trồng 1,5 ha quế. Sau 8 năm chăm sóc, diện tích này cho thu hoạch với giá trị khoảng 160 triệu đồng. Thấy mô hình mang lại nguồn thu, nhiều người dân trong bản đã mua cây giống và cho sinh trưởng khá tốt.
Cây quế cũng đang từng bước khẳng định hiệu quả, tạo cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân vùng biên xã Nà Bủng.
Từ hiệu quả bước đầu của các mô hình, người dân xã Nà Bủng có thêm cơ sở để lựa chọn cây trồng phù hợp, thay đổi phương thức sản xuất và chủ động tìm kiếm cơ hội nâng cao thu nhập.
Triển khai các dự án hỗ trợ sản xuất
Để thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Nà Bủng chú trọng triển khai các dự án hỗ trợ sản xuất thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, tạo điều kiện để người dân tiếp cận cây giống, kỹ thuật và mô hình sinh kế phù hợp.
9 tháng năm 2026, địa phương triển khai dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng trồng quế với diện tích 42,3 ha tại 8 bản. Đồng thời, các dự án trồng sa nhân tím với diện tích 50,93 ha, hồng giòn 2,6 ha và mận Tam Hoa 6,63 ha được triển khai tại một số bản trên địa bàn.
Thông qua các mô hình, người dân có thêm cơ hội đa dạng hóa cây trồng, tận dụng lợi thế đất đai và từng bước hình thành phương thức sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương. Xã cũng xác định tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các tổ cộng đồng quản lý, chăm sóc diện tích đã trồng, phấn đấu hoàn thành kế hoạch phát triển cây quế, sa nhân.
Cán bộ kinh tế xã Nà Bủng hướng dẫn các hộ dân trồng cà phê kỹ thuật chăm sóc.
Cũng theo Chủ tịch UBND xã Nà Bủng Nguyễn Văn Tiếp, để các mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, xã chú trọng việc hỗ trợ cây giống gắn với hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình sinh trưởng và tổ chức giúp các hộ dân kết nối thị trường, tiêu thụ sản phẩm. Cụ thể, tăng kết nối với các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hợp tác xã giúp cho các hộ dân thuận lợi trong đầu mối tiêu thụ.
Đến hết năm 2026, xã hoàn thành mục tiêu trồng khoảng 400 ha cà phê và 100 ha quế; phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 5% trở lên. Địa phương tiếp tục định hướng tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, hướng dẫn người dân sản xuất đúng mùa vụ, chủ động phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng.
Đa dạng hóa cây trồng không chỉ mở ra cơ hội nâng cao thu nhập mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng biên. Khi cây trồng phù hợp được lựa chọn, kỹ thuật canh tác được nâng cao và đầu ra từng bước ổn định, những triền đồi ở Nà Bủng sẽ có thêm cơ hội trở thành nguồn sinh kế lâu dài, giúp người dân từng bước vươn lên thoát nghèo.