Điện lưới, năng lượng xanh tạo động lực phát triển vùng biên Lâm Đồng

Điện lưới tạo nền tảng phát triển vùng biên Đắk Wil

Điện lưới quốc gia đang trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới của tỉnh Lâm Đồng. Cùng với đó, điện mặt trời mái nhà ngày càng phát huy hiệu quả, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất.

Trao đổi với phóng viên, ông Hoàng Văn Tám, Chủ tịch UBND xã Đắk Wil (Lâm Đồng), cho biết xã được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai xã Đắk Wil và Ea Pô (huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông cũ) tiếp giáp tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia, có diện tích hơn 515 km², dân số hơn 24.000 người, trong đó khoảng 63% là đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo Chủ tịch UBND xã Đắk Wil, điện lưới quốc gia là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế tại địa phương. Nguồn điện ổn định giúp người dân mạnh dạn đầu tư máy móc, hệ thống tưới tiết kiệm, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và nhiều loại cây ăn trái.

Điện phục vụ sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận giáo dục, y tế, công nghệ thông tin và các dịch vụ số. Qua đó, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở, nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng biên với các khu vực khác.

Theo Chủ tịch UBND xã Đắk Wil, cùng với đầu tư hạ tầng điện, diện mạo nông thôn đã có nhiều đổi thay. Người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng sản xuất theo hướng hiệu quả; hệ thống giao thông, trường học, cơ sở văn hóa từng bước được hoàn thiện, góp phần xây dựng nông thôn mới. Điện chiếu sáng tại các tuyến đường và khu dân cư cũng góp phần bảo đảm an ninh trật tự, tạo điều kiện cho các hoạt động dịch vụ phát triển vào ban đêm, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Điện mặt trời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Trả lời phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Thành Nam, Quyền Trưởng Điện lực Cư Jút (Công ty Điện lực Lâm Đồng, Tổng công ty Điện lực miền Nam), cho rằng trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu là giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế xanh.

Khi người dân và doanh nghiệp chủ động sản xuất, sử dụng điện ngay tại chỗ sẽ giảm đáng kể áp lực cho hệ thống điện quốc gia, nhất là trong các giờ cao điểm. Đồng thời, mô hình này giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao khả năng vận hành an toàn của hệ thống điện.

Đối với doanh nghiệp, điện mặt trời mái nhà giúp giảm chi phí năng lượng trong dài hạn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh khi nhiều thị trường xuất khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu về phát triển xanh và giảm phát thải carbon. Với người dân, mô hình tự sản, tự tiêu góp phần giảm chi phí sử dụng điện và nâng cao ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Theo ông Vũ Thành Nam, để điện mặt trời phát triển bền vững cần có sự phối hợp giữa ngành Điện, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân. Ngành Điện sẽ tiếp tục cải tiến quy trình tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn đấu nối, hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm hệ thống vận hành an toàn. Chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách và tạo thuận lợi về thủ tục hành chính.

Hiện trên địa bàn có 89 hệ thống điện mặt trời quy mô trang trại với tổng công suất khoảng 89 MW, cùng gần 400 hệ thống điện mặt trời mái nhà của người dân. Các nguồn điện này góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện trong cung ứng và truyền tải điện. Ngành Điện cũng cam kết đơn giản hóa thủ tục theo quy định, cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn người dân đầu tư và tăng cường tuyên truyền về sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, hiệu quả.

Theo ông Vũ Thành Nam, thay đổi lớn nhất từ khi địa phương có nguồn điện ổn định là sự chuyển biến trong tư duy phát triển của người dân. Điện không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn trở thành động lực để người dân đầu tư sản xuất, doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động và chính quyền triển khai hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Doanh nghiệp giảm chi phí nhờ điện mặt trời và lưu trữ năng lượng

Thực tế tại các doanh nghiệp trên địa bàn cho thấy việc đầu tư điện mặt trời mái nhà đang mang lại hiệu quả rõ rệt.

Ông Lê Xuân Cường, đại diện Công ty TNHH Green Charge LG, cho biết doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời công suất 98 kWp phục vụ trạm sạc xe điện và 25 kWp cho văn phòng. Sau khi lắp đặt, lượng điện mua từ lưới tại văn phòng giảm từ khoảng 3.000 kWh xuống còn 700-900 kWh mỗi tháng.

Theo ông Lê Xuân Cường, doanh nghiệp đang có kế hoạch đầu tư thêm hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) công suất khoảng 500 kWh, với tổng vốn dự kiến hơn 4,2 tỷ đồng, phục vụ 10 trụ sạc công suất 120 kW. Hệ thống có khả năng lưu trữ và cung cấp điện liên tục trong khoảng 7 giờ, giúp giảm phụ tải vào giờ cao điểm, chủ động nguồn điện và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Hiện tổng vốn đầu tư hệ thống điện mặt trời của doanh nghiệp hơn 2 tỷ đồng. Từ nay đến cuối năm 2026, doanh nghiệp dự kiến đầu tư thêm 150-200 kWp điện mặt trời và mở rộng hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng.

Trong khi đó, ông Lê Anh Vũ, đại diện Doanh nghiệp tư nhân Cơ khí Thương mại & Dịch vụ Thanh Cẩn, cho biết sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời công suất khoảng 100 kWp với tổng vốn hơn 1 tỷ đồng, chi phí tiền điện của doanh nghiệp giảm hơn 10 triệu đồng mỗi tháng, từ mức trên 20 triệu đồng trước đây.

Hệ thống hiện đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng điện của cơ sở sản xuất, phần điện dư có thể phát lên lưới khi đủ điều kiện. Điện mặt trời được sử dụng cho hầu hết máy móc, thiết bị, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn điện, đặc biệt trong mùa khô khi nhu cầu phục vụ sản xuất và tưới cà phê tăng cao.

Theo ông Lê Anh Vũ, hệ thống vận hành ổn định, việc bảo trì đơn giản, chủ yếu là kiểm tra và vệ sinh định kỳ. Sau khoảng 5 năm, doanh nghiệp đã thu hồi vốn và bắt đầu có lợi nhuận. Trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, doanh nghiệp sử dụng điện lưới để bù phần thiếu; khi sản lượng điện mặt trời dư thừa có thể phát lên lưới,qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư hệ thống điện mặt trời.

Thực tiễn tại Đắk Wil cho thấy, cùng với điện lưới quốc gia, điện mặt trời mái nhà và các giải pháp lưu trữ năng lượng đang mở ra hướng phát triển kinh tế xanh tại vùng sâu, vùng xa. Các mô hình này giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí, chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh. Qua đó, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực biên giới.