Đẩy mạnh phát triển điện mái
Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành đã tạo nền tảng quan trọng để các địa phương, doanh nghiệp và người dân đồng loạt triển khai các giải pháp giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà.
Chính quyền địa phương đã nhanh chóng cụ thể hóa chỉ thị bằng các chương trình hành động phù hợp với thực tiễn. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm cho biết, tỉnh đã giao các đơn vị xây dựng kế hoạch triển khai với mục tiêu rõ ràng, đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị.
Công ty Điện lực Thanh Hóa đánh giá, năm 2026 đánh dấu bước khởi đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng cao, kéo theo nhu cầu điện năng ngày càng lớn.
Điện mặt trời áp mái đang được ưa chuộng đối với doanh nghiệp, hộ gia đình trong thời gian vừa qua. Ảnh: Quốc Anh
Đáng chú ý, chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ ưu tiên phát triển điện mặt trời mái nhà tại các cơ quan công sở và khuyến khích người dân tham gia. Theo đó, Thanh Hóa phấn đấu tiết kiệm từ 8–10% tổng mức tiêu thụ năng lượng vào năm 2030, đồng thời khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tại cơ quan công sở và hộ gia đình. Mục tiêu đặt ra là khoảng 50% tòa nhà công sở sẽ sử dụng điện mặt trời theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Nhu cầu tăng trưởng thực chất.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Đăng Khoa - Giám đốc Công ty TNHH ELECSMART cho biết nhu cầu lắp đặt điện mặt trời áp mái trong mùa nắng nóng năm nay tăng trưởng đột biến và mang tính thực chất hơn.
“Nếu như những năm trước, khách hàng lắp đặt để hưởng giá FIT (bán điện), thì hiện nay động lực chính là tự dùng để giảm áp lực tiền điện. Đặc biệt, lượng khách hàng quan tâm đến giải pháp có lưu trữ (Hybrid) tăng khoảng 30–40% so với cùng kỳ”, ông Khoa nói và cho biết, nhóm khách hàng doanh nghiệp và nhà xưởng đang chiếm tỷ trọng lớn nhất. Với lợi thế diện tích mái rộng và nhu cầu tiêu thụ điện vào ban ngày trùng với thời điểm hệ thống phát điện, nhóm này có thể tối ưu hóa chi phí ngay lập tức. Bên cạnh đó, các hộ gia đình có mức tiêu thụ điện cao, đặc biệt là trên 1 triệu đồng/tháng, cũng tìm hiểu và đầu tư hệ thống điện mái.
Việc sử dụng điện mặt trời áp mái giúp người dân, doanh nghiệp cắt giảm chi phí, tự sản xuất và tự tiêu thụ, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng. Ảnh: Quốc Anh
Lý giải sức hút của điện mặt trời áp mái trong cao điểm nắng nóng, ông Khoa nhấn mạnh ba yếu tố chính: Tiết kiệm trực tiếp, chống nóng và ổn định nguồn điện. “Hệ thống giúp cắt giảm các bậc giá điện cao, đồng thời tấm pin còn có tác dụng giảm nhiệt độ mái từ 3 - 5°C, giảm tải cho điều hòa. Với hệ thống lưu trữ, người dùng còn có thể duy trì điện cho các thiết bị thiết yếu khi lưới điện quá tải”, ông Khoa chia sẻ.
Theo ông Khoa, thực tế cho thấy, điện mặt trời áp mái mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể, đặc biệt trong mùa cao điểm. Nhờ tận dụng nguồn điện sản xuất tại chỗ, người dùng có thể giảm đáng kể lượng điện mua từ lưới vào khung giờ cao điểm (từ 8h đến 16h). Theo tính toán, các hộ kinh doanh hoặc nhà xưởng có thể giảm từ 30% đến 50% hóa đơn tiền điện khi sử dụng điện mặt trời. Với giá thiết bị hiện đã giảm sâu, thời gian hoàn vốn trung bình chỉ còn khoảng 4–6 năm. Trong khi đó, tuổi thọ hệ thống có thể lên tới hơn 20 năm, giúp mang lại lợi ích dài hạn ổn định.
Ngoài ra, công nghệ cũng là yếu tố thúc đẩy hiệu quả của hệ thống. Các tấm pin thế hệ mới như N-Type, TOPCon giúp giảm suy hao do nhiệt độ cao, duy trì sản lượng ổn định trong điều kiện nắng gắt. Inverter hiện đại tích hợp khả năng làm mát thông minh và dải điện áp rộng, giúp hệ thống vận hành bền bỉ hơn.
Để đáp ứng nhu cầu tăng cao trong mùa hè, các doanh nghiệp đã chủ động tối ưu quy trình lắp đặt. Việc sử dụng flycam khảo sát và dựng mô hình 3D giúp rút ngắn thời gian thiết kế, đồng thời chuẩn bị sẵn nguồn hàng cho phép thi công trong vòng 3 - 5 ngày sau khi ký hợp đồng.
Bên cạnh đó, chính sách bảo hành cũng được chú trọng nhằm tạo niềm tin cho khách hàng. Hiện nay, nhiều đơn vị cam kết bảo hành vật lý 12 năm cho tấm pin, 5 năm cho inverter và bảo hành hiệu suất 25 năm. Các tiêu chuẩn kỹ thuật được đặt lên hàng đầu, đặc biệt là an toàn điện và phòng cháy chữa cháy. Hệ thống khung ray, dây cáp, tiếp địa đều phải đạt chuẩn, đồng thời đảm bảo chống thấm tuyệt đối cho mái nhà.
Công nhân đang khẩn trương tiến hành lắp điện mặt trời áp mái tại nhà dân, doanh nghiêp… Ảnh: Quốc Anh
Hiệu quả lan tỏa từ thực tế
Thực tế cho thấy, nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp đã chủ động đầu tư và thu được hiệu quả rõ rệt. Gia đình anh Nguyễn Văn Cường (phường Hạc Thành) vừa lắp đặt hệ thống 9kWp, giúp giảm đáng kể chi phí điện trong mùa hè.
Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Tuấn (xã Vạn Lộc) chia sẻ: “Chi phí khoảng 100 triệu đồng là khá lớn, nhưng với mức giảm tới 70% tiền điện mỗi tháng, chỉ sau khoảng 5 năm là có thể thu hồi vốn”.
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, điện mặt trời áp mái còn góp phần giảm phát thải, bảo vệ môi trường và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia. Khi nhiều hộ và doanh nghiệp cùng tự sản xuất điện, nguy cơ quá tải và thiếu điện trong giờ cao điểm sẽ được giảm đáng kể.
Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, điện mặt trời áp mái đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, đặc biệt trong bối cảnh nắng nóng ngày càng gay gắt.