Ngày 6/10, tại thành phố Cần Thơ, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Công Thương) đã tổ chức cuộc họp về công tác chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về khoáng sản và phương án điều phối vật liệu xây dựng khu vực phía Nam.
Cuộc họp về công tác chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về khoáng sản và phương án điều phối vật liệu xây dựng khu vực phía Nam
Tham dự cuộc họp có lãnh đạo Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; đại diện các cơ quan chuyên môn của 8 tỉnh, thành phố gồm An Giang, Tây Ninh, Cà Mau, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ; đại diện Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận và Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn.
Bảo đảm thông suốt quản lý nhà nước về khoáng sản
Tại cuộc họp, các địa phương báo cáo tình hình chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về khoáng sản, việc kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự và tiếp nhận hồ sơ chuyên môn.
Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình chuyển giao còn gặp khó khăn về biên chế, vị trí việc làm, phân định thẩm quyền và đồng bộ hệ thống dịch vụ công. Một số địa phương đề nghị hướng dẫn cụ thể về giám định tư pháp, xử phạt vi phạm hành chính và giải quyết hồ sơ trong giai đoạn chuyển tiếp.
Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam Trần Phương đề nghị, các địa phương khẩn trương hoàn tất bàn giao tổ chức, nhân sự, hồ sơ kỹ thuật, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính không bị gián đoạn. Những vướng mắc phát sinh cần được tổng hợp, gửi về Cục để xem xét, hướng dẫn giải quyết.
Bên cạnh công tác chuyển giao, các đại biểu tập trung thảo luận về tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát đắp nền và đá xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm khu vực phía Nam.
Theo báo cáo của Cà Mau, nhu cầu vật liệu còn thiếu phục vụ các dự án trọng điểm trên địa bàn lên tới 22,1 triệu m3 đá và 20,7 triệu m3 cát san lấp. Trong khi không có mỏ đá và cát xây dựng, địa phương phải phụ thuộc vào nguồn cung ngoài tỉnh. Tây Ninh cũng đối mặt với nhu cầu lớn về cát đắp nền cho các tuyến giao thông trọng điểm, trong khi nguồn cung nội tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu.
Tại Cần Thơ, dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đoạn qua địa bàn còn thiếu khoảng 2,5 triệu m3 đá xây dựng. Đại diện Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận và Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn phản ánh khó khăn về nguồn cung, chất lượng vật liệu và chi phí vận chuyển đến công trường.
Trong khi đó, An Giang gặp khó khăn trong việc hỗ trợ thêm đá xây dựng trong năm 2026 do phải cân đối nhu cầu các công trình nội tỉnh. Đồng Tháp và Vĩnh Long cũng chịu áp lực về nguồn cát sông, trong đó một số khu vực có vật liệu chưa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đắp nền cao tốc.
Tăng cường điều phối, đảm bảo nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm
Trên cơ sở nhu cầu và khả năng cung ứng của từng địa phương, cuộc họp đã thảo luận, đề xuất các phương án điều phối vật liệu xây dựng nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt, bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm khu vực phía Nam.
Đối với nhu cầu đá xây dựng tại Cà Mau, giai đoạn 2026 - 2027 ưu tiên làm việc với Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai, dự kiến mỗi địa phương hỗ trợ 10,5 triệu m3. Riêng 1,1 triệu m3 từ An Giang được đề xuất giãn tiến độ sang giai đoạn 2027 - 2028 nhằm giảm áp lực cân đối nguồn cung của tỉnh.
Đối với dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đoạn qua Cần Thơ, cuộc họp thống nhất đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ điều phối 2,5 triệu m3 đá. Về nguồn cát đắp nền cho Tây Ninh, trước mắt đề nghị Đồng Tháp và Vĩnh Long mỗi địa phương xem xét hỗ trợ 2 triệu m3; phần nhu cầu còn lại tiếp tục được nghiên cứu trên cơ sở đánh giá tổng thể nguồn cát của vùng.
Việc triển khai các phương án điều phối đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương cung ứng, địa phương tiếp nhận, chủ đầu tư và nhà thầu; đồng thời xác định rõ khả năng khai thác, tiến độ tiếp nhận và phương án vận chuyển vật liệu.
Về lâu dài, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tiếp tục hoàn thiện phần mềm bản đồ số cung - cầu vật liệu xây dựng. Các địa phương được đề nghị cập nhật đầy đủ dữ liệu về giấy phép, trữ lượng, đơn giá và nhu cầu vật liệu giai đoạn 2026 - 2030, làm cơ sở cho việc cân đối, điều phối nguồn cung.
Cùng với đó, các tỉnh cần khẩn trương xây dựng đề án đánh giá tổng thể tiềm năng khoáng sản trên địa bàn, với sự hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật của các đơn vị địa chất trực thuộc Cục.
Đối với những vướng mắc về cơ chế, chính sách, Cục tiếp thu các kiến nghị liên quan đến tiêu thụ sản phẩm phụ tại mỏ đặc thù, điều chuyển vật liệu giữa các dự án đầu tư công và phương pháp xác định giá vật liệu tại mỏ để nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét.
Trên cơ sở ý kiến các địa phương và đơn vị liên quan, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tiếp tục tổng hợp, hoàn thiện phương án điều phối vật liệu xây dựng khu vực phía Nam, góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, đáp ứng tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm.