Áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường nội địa
Trao đổi tại cuộc họp tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ quý II/2026 diễn ra mới đây, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho biết, qua việc tham dự một số hội chợ xúc tiến thương mại do các doanh nghiệp nước ngoài tổ chức nhằm hướng vào thị trường Việt Nam, có thể thấy xu hướng thâm nhập thị trường nội địa đang diễn ra rất mạnh.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp không chỉ đưa hàng hóa vào Việt Nam mà còn nghiên cứu khá kỹ nhu cầu và xu hướng tiêu dùng của người Việt, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ. Những ngành hàng đang được họ tập trung xúc tiến gồm đồ gia dụng, hàng tiêu dùng, đồ dùng học tập, đồ chơi trẻ em cũng như các sản phẩm, dịch vụ phục vụ chăm sóc thú cưng.
Thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng với quy mô dân số trẻ và sức mua còn nhiều dư địa phát triển
Theo bà Lan, Việt Nam là thị trường bán lẻ được đánh giá có nhiều tiềm năng với quy mô dân số trẻ và sức mua còn nhiều dư địa phát triển. Chính vì vậy, các doanh nghiệp nước ngoài đang đẩy mạnh đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối trong nước nhằm chiếm lĩnh thị phần.
Trong khi đó, các chương trình kích cầu tiêu dùng trong nước vẫn chưa thực sự đi sâu vào từng nhóm khách hàng mục tiêu. Việc nghiên cứu kỹ hơn hành vi, xu hướng tiêu dùng của từng nhóm đối tượng là yêu cầu cần thiết để xây dựng các chính sách phát triển thị trường hiệu quả hơn. Nếu không có giải pháp phù hợp, thị trường trong nước có nguy cơ bị hàng hóa nước ngoài chiếm lĩnh.
Ở góc độ doanh nghiệp bán lẻ Việt, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng năng lực của hệ thống phân phối hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Những khó khăn tập trung ở năng lực quản trị, chuyển đổi số cũng như khả năng tiếp cận nguồn vốn để đầu tư phát triển.
Dù vậy, Hiệp hội Các nhà bán lẻ kỳ vọng tình hình thị trường trong 6 tháng cuối năm sẽ tích cực hơn nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ đối với các bộ, ngành và địa phương trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng. Cùng với đó, việc tăng lương từ ngày 1/7, sự phục hồi của du lịch trong nước và quốc tế, các chương trình xúc tiến thương mại và khuyến mại tập trung được triển khai mạnh hơn sẽ góp phần kích thích nhu cầu mua sắm, qua đó thúc đẩy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ.
Cần tháo gỡ điểm nghẽn về chính sách, vốn và chuyển đổi số
Để thị trường trong nước phát triển mạnh hơn và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế, bà Trần Thị Phương Lan cho rằng trước hết cần sớm hoàn thiện khung chính sách. Theo đó, Bộ Công Thương đang xây dựng Đề án phát triển thị trường trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với nhiều nội dung mới, trong đó bổ sung các mô hình và loại hình kinh doanh mới cùng những cơ chế, chính sách rõ ràng hơn. Bà Lan cho rằng, đề án cần sớm được hoàn thiện và trình Chính phủ phê duyệt để các địa phương, doanh nghiệp và các bộ, ngành có cơ sở triển khai thực hiện.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1626/QĐ-BCT ngày 2/7/2026 về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây cũng được đánh giá là một trong những văn bản sẽ tạo động lực quan trọng cho doanh nghiệp bán lẻ phát triển trong thời gian tới.
Một vấn đề khác được cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ đặc biệt quan tâm là khả năng tiếp cận vốn. Theo bà Lan, mặc dù đã có nhiều chính sách tín dụng ưu tiên được ban hành nhưng trên thực tế, doanh nghiệp vẫn rất khó tiếp cận nguồn vốn vay. Trong khi đó, hệ thống bán lẻ cần nguồn lực lớn để đầu tư phát triển hạ tầng thương mại. Tuy nhiên, lĩnh vực này hiện chưa có những cơ chế ưu tiên đủ mạnh nên việc mở rộng và nâng cấp hạ tầng vẫn gặp nhiều khó khăn.
Trong khi đó, nhu cầu của nhiều địa phương, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, trong việc sớm triển khai các mô hình phát triển mới như các trung tâm mua sắm, trung tâm tài chính. Nếu quá trình xây dựng cơ chế kéo dài thêm nhiều năm thì sẽ làm chậm cơ hội phát triển của địa phương cũng như của doanh nghiệp. Tương tự, các đề án phát triển hạ tầng logistics và nhiều chương trình hỗ trợ thương mại khác cũng cần được thúc đẩy nhanh hơn để sớm tạo hiệu quả đối với thị trường ngay trong giai đoạn cuối năm.
Bên cạnh chính sách, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng công tác xúc tiến thương mại và truyền thông cũng cần được tăng cường. Đặc biệt là Chương trình khuyến mại tập trung trong tháng 7 cũng như Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Một nội dung khác được bà Trần Thị Phương Lan đặc biệt nhấn mạnh là chuyển đổi số trong lĩnh vực bán lẻ. Theo bà, mặc dù nhiều chủ trương, nghị quyết và chương trình hỗ trợ đã được ban hành nhưng việc truyền tải các chính sách đến từng địa phương, từng doanh nghiệp vẫn còn chưa rõ ràng. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết cách tiếp cận hoặc tận dụng các cơ chế hỗ trợ. Do đó, cơ quan quản lý thị trường trong nước phối hợp với các cơ quan liên quan để tăng cường phổ biến các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, giúp doanh nghiệp bán lẻ tiếp cận tốt hơn với các chính sách hiện hành. Chỉ khi doanh nghiệp nâng cao năng lực chuyển đổi số và phát triển thương mại điện tử trong môi trường số thì mới có thể tránh nguy cơ tụt hậu trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Thị trường trong nước đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn khi doanh nghiệp nước ngoài đẩy mạnh nghiên cứu xu hướng tiêu dùng và mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Theo Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, để giữ vững "sân nhà", cần sớm hoàn thiện các chính sách phát triển thị trường, tháo gỡ khó khăn về vốn, thúc đẩy đầu tư hạ tầng thương mại, logistics và chuyển đổi số. Đồng thời, cần đổi mới các chương trình kích cầu, tăng cường truyền thông và làm mới Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" để nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp nội.