Doanh nghiệp điều chỉnh hơn 1.000 MW trong những ngày nắng nóng

Doanh nghiệp cùng chia sẻ áp lực với hệ thống điện

Những ngày cuối tháng 5, miền Bắc trải qua đợt nắng nóng gay gắt đầu tiên của năm khi nhiều địa phương ghi nhận nhiệt độ vượt ngưỡng 40 độ C. Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, đặc biệt là các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt điện và các thiết bị sinh hoạt khác.

Sự gia tăng nhu cầu sử dụng điện đã nhanh chóng phản ánh lên biểu đồ phụ tải của hệ thống điện miền Bắc. Theo Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), công suất phụ tải cực đại trên địa bàn quản lý đạt 20.234 MW vào tối 25/5, mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này tăng khoảng 27% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gần 7% so với đỉnh phụ tải năm 2025.

Đáng chú ý, đây mới chỉ là những đợt nắng nóng đầu mùa. Theo dự báo của ngành điện, nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những tháng cao điểm mùa hè. EVNNPC dự báo công suất cực đại của khu vực miền Bắc năm nay có thể đạt từ 21.200 đến 21.500 MW, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 12 - 13% so với năm trước.

Sự gia tăng mạnh của phụ tải đang tạo ra áp lực lớn đối với công tác vận hành hệ thống điện. Đặc biệt, khung giờ từ 21 giờ đến 24 giờ được đánh giá là giai đoạn thách thức nhất bởi nhu cầu điện sinh hoạt tăng cao trong khi nguồn điện mặt trời gần như không còn khả năng hỗ trợ.

Không chỉ chịu tác động từ tăng trưởng kinh tế và nhu cầu tiêu dùng điện ngày càng lớn, ngành điện còn phải đối mặt với những diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan. Các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp trong tháng 4 và tháng 5 đã làm gia tăng đáng kể áp lực vận hành hệ thống điện quốc gia.

Theo dự báo, tổng sản lượng điện tiêu thụ trong năm 2026 sẽ tăng khoảng 9,1% so với năm trước. Trong bối cảnh đó, cùng với việc đầu tư phát triển nguồn điện mới, nâng cấp lưới điện và tăng cường năng lực truyền tải, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả được đánh giá là giải pháp có thể triển khai ngay, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt.

Các chuyên gia cho rằng chỉ cần giảm một tỷ lệ nhỏ nhu cầu điện trong giờ cao điểm cũng có thể giúp giảm đáng kể áp lực cho hệ thống điện, qua đó góp phần nâng cao độ an toàn và tin cậy trong vận hành.

Nhận thức được vai trò của việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, thời gian qua, Chính phủ đã liên tiếp ban hành nhiều chỉ đạo quan trọng. Trong đó, Chỉ thị số 09 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển phương tiện giao thông điện. Chỉ thị số 10 tập trung vào việc tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Bộ Công Thương cũng xây dựng các kế hoạch hành động cụ thể với mục tiêu tiết kiệm khoảng 3% điện năng trong năm 2026. Theo đánh giá của các chuyên gia, nếu mục tiêu này được thực hiện hiệu quả, lượng điện tiết kiệm được sẽ tương đương công suất của một nhà máy điện quy mô lớn mà không cần đầu tư thêm nguồn phát mới.

Bên cạnh các giải pháp quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp đang ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc chia sẻ áp lực với hệ thống điện thông qua chương trình điều chỉnh phụ tải.

Điều chỉnh hơn 1.000 MW trong những ngày nắng nóng

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, miền Bắc hiện là khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao nhất trong Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Ngay từ đầu năm, EVNNPC đã xây dựng nhiều kịch bản vận hành cho mùa hè, trong đó dự báo công suất cực đại có thể đạt 21.500 MW, thậm chí vượt 22.000 MW.

Trước những dự báo này, cùng với sự chỉ đạo của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam, EVNNPC đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn và ổn định. Một trong những giải pháp căn cơ được thực hiện từ năm 2025 là rà soát, đầu tư cải tạo hệ thống lưới điện trên toàn bộ địa bàn quản lý nhằm nâng cao khả năng vận hành trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan.

Song song với đó, EVNNPC đã tổ chức các hội nghị khách hàng với cộng đồng doanh nghiệp, khu công nghiệp và cụm công nghiệp tại 17 tỉnh, thành phố miền Bắc để thông tin về tình hình cung ứng điện năm 2026 cũng như những thách thức trong giai đoạn cao điểm mùa hè.

Thông qua các chương trình này, ngành điện đã phối hợp với khách hàng sản xuất, kinh doanh và dịch vụ triển khai ký kết các thỏa thuận tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải theo chỉ đạo của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Hiệu quả của chương trình điều chỉnh phụ tải đã được thể hiện rõ trong những ngày nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua. Theo ông Đỗ Văn Năm, khi phụ tải hệ thống điện tăng cao, các doanh nghiệp trên địa bàn miền Bắc đã phối hợp cùng ngành điện điều chỉnh và dịch chuyển được từ 1.000 đến 1.100 MW công suất. Đây được xem là con số rất ấn tượng đối với hệ thống điện, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm buổi trưa và buổi tối.

Việc dịch chuyển phụ tải không đồng nghĩa với việc cắt giảm sản xuất mà chủ yếu là sắp xếp lại thời gian vận hành các dây chuyền, bố trí kế hoạch sản xuất hợp lý hơn để hạn chế sử dụng điện vào những thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn nhất.

Theo EVNNPC, sự tham gia của doanh nghiệp đã góp phần đáng kể trong việc giảm công suất đỉnh của hệ thống điện miền Bắc, qua đó hỗ trợ hệ thống vận hành an toàn và ổn định hơn. Đặc biệt, các doanh nghiệp sản xuất lớn như xi măng, thép, vật liệu xây dựng và nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhiều điện đang đóng vai trò quan trọng trong chương trình này.

Ông Đỗ Văn Năm cho biết, thông qua chương trình điều chỉnh phụ tải, nhiều doanh nghiệp đã giảm được công suất đỉnh ở mức rất lớn. Có doanh nghiệp giảm tới 50 MW, 70 MW, 90 MW, thậm chí trên 100 MW vào các thời điểm cao điểm của hệ thống.

Những con số này cho thấy tiềm năng rất lớn của chương trình điều chỉnh phụ tải trong việc hỗ trợ vận hành hệ thống điện, nhất là khi nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao trong các tháng hè. Theo đại diện EVNNPC, ngành điện mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục tham gia hiệu quả hơn nữa vào chương trình điều chỉnh phụ tải trong tháng 6, tháng 7 và các tháng tiếp theo.

Khi doanh nghiệp và người dân cùng chung tay sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, lợi ích mang lại không chỉ là giảm áp lực cho hệ thống điện mà còn góp phần nâng cao độ tin cậy trong cung cấp điện, giảm nguy cơ sự cố và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống sinh hoạt của người dân.