Nhà đầu tư thay đổi quyết định nhờ lao động chất lượng
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, đại diện một doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) đến từ Ấn Độ có dự án đang hoạt động tại tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên cho biết, 3 năm trước họ có ý định rời Việt Nam để chuyển cơ sở sản xuất sang một quốc gia khác, do chi phí sản xuất, trong đó có chi phí nhân công bắt đầu tăng lên.
Chất lượng nguồn lao động Việt Nam đang có sự cải thiện tích cực. Ảnh minh họa
Tuy nhiên, đến nay không những không còn ý định rút đi, doanh nghiệp này còn quyết định mở rộng quy mô sản xuất tại Việt Nam, nhằm đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu ngày càng gia tăng. Lý do không nằm ở chi phí, mà ở chất lượng lao động. Theo đánh giá của chính doanh nghiệp này, nguồn nhân lực tại Việt Nam đã đáp ứng tốt yêu cầu sản xuất, trong khi địa điểm mà họ từng cân nhắc chuyển đến lại không đạt được tiêu chuẩn tương tự.
Thực tế này phản ánh một xu hướng đáng chú ý: chi phí lao động không còn là yếu tố quyết định duy nhất trong lựa chọn điểm đến đầu tư. Thay vào đó, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng thích ứng và năng suất lao động đang trở thành yếu tố then chốt.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Thị Thu Trang - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghệ thế hệ mới Hanel PT, đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho biết: Nhiều nhà đầu tư nước ngoài hiện đánh giá cao lao động Việt Nam. Không chỉ có nền tảng ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ, người lao động còn thể hiện tinh thần cầu tiến, chủ động học hỏi để nâng cao trình độ.
Cũng theo bà Trần Thị Thu Trang, gần đây bà đã nhận được rất nhiều “đơn đặt hàng” của các nhà đầu tư nước ngoài, yêu cầu giới thiệu lao động là các kỹ sư, quản lý người Việt Nam để làm việc cho các tập đoàn của họ.
Đây là sự thay đổi quan trọng so với trước đây, khi lao động Việt Nam chủ yếu được nhìn nhận ở lợi thế chi phí thấp. Việc chuyển dịch sang lợi thế về chất lượng đang mở ra dư địa mới trong thu hút đầu tư, đặc biệt là các ngành công nghệ cao và sản xuất thông minh.
Nhiều địa phương chủ động hoàn thiện chính sách nâng cao chất lượng lao động. Ảnh minh họa
Tiếp tục hoàn thiện chính sách nâng cao chất lượng nguồn lao động
Song song với sự cải thiện từ phía người lao động và doanh nghiệp, nhiều địa phương trong cả nước cũng đang chủ động triển khai các chính sách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư.
Tại Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, địa phương này xác định, yếu tố nhân lực được xác định là một trong những trụ cột trong chiến lược thu hút FDI. Chia sẻ tại Diễn đàn Kết nối FDI 2026 diễn ra mới đây, ông Đinh Nam Thắng - Phó trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho biết: Khả năng đáp ứng về nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư khi ra quyết định đầu tư.
Với quy mô dân số trên 3,6 triệu người, đứng thứ 14/34 tỉnh, thành phố, trong đó khoảng 65% là dân số trong độ tuổi lao động, Bắc Ninh có lợi thế lớn về nguồn cung nhân lực. Tuy nhiên, địa phương không chỉ dừng lại ở lợi thế số lượng, mà đang tập trung mạnh vào nâng cao chất lượng.
Các giải pháp được triển khai đồng bộ, từ đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp, kết nối cung - cầu lao động, đến đào tạo lại và nâng cao kỹ năng nghề cho người lao động. Cùng với đó là chính sách “4 sẵn sàng”, trong đó nhấn mạnh sự sẵn sàng về nhân lực chất lượng cao, bên cạnh mặt bằng, cải cách hành chính và hỗ trợ nhà đầu tư.
Nhờ nền tảng này, Bắc Ninh tiếp tục là điểm đến của nhiều tập đoàn đa quốc gia lớn như: Samsung, Amkor, Canon, Foxconn, Hana Micron, Luxshare, Goertek… Sự hiện diện của các “ông lớn” không chỉ tạo việc làm, mà còn góp phần nâng cao mặt bằng kỹ năng lao động thông qua quá trình đào tạo và chuyển giao công nghệ.
Tương tự Bắc Ninh, tại tỉnh Phú Thọ, định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng được triển khai mạnh mẽ. Giữa tháng 4/2026, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị tư vấn định hướng nghề nghiệp, tuyển sinh và kết nối cung - cầu lao động.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết: Sau hợp nhất, toàn tỉnh Phú Thọ có 5 trường đại học, 29 trường cao đẳng, trung cấp và hơn 40 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mỗi năm cung ứng khoảng 35.000 lao động qua đào tạo. Năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 73,3%.
Tỉnh Phú Thọ đang định hướng phát triển công nghiệp theo hướng sinh thái, thông minh, gắn với trí tuệ nhân tạo, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực logistics, du lịch văn hóa, sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao. Những định hướng này đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ có tay nghề mà còn phải có kỹ năng số và khả năng thích ứng nhanh với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Để đáp ứng yêu cầu đó, Phú Thọ đang đặt ra nhiều giải pháp như sắp xếp lại hệ thống cơ sở đào tạo theo hướng tinh gọn, hình thành các trường chất lượng cao; đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tăng thực hành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái đào tạo gắn với việc làm.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt, cạnh tranh này không chỉ đến từ các quốc gia tiếp nhận đầu tư mà cả các quốc gia “xuất khẩu” đầu tư. Đặc biệt, khi lợi thế chi phí dần thu hẹp, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đang trở thành “chìa khóa” để Việt Nam duy trì sức hấp dẫn với nhà đầu tư nước ngoài. Những chuyển biến tích cực trong chất lượng nguồn lao động không chỉ giúp giữ chân nhà đầu tư hiện hữu, mà còn tạo nền tảng để đón dòng vốn chất lượng cao trong giai đoạn tới.
Khi lao động Việt Nam ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu về kỹ năng, công nghệ và khả năng thích ứng, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.