Doanh nghiệp phân bón chủ động giữ ổn định thị trường

Doanh nghiệp linh hoạt ứng phó chi phí đầu vào

Hàng năm, ngành nông nghiệp Việt Nam sử dụng khoảng 10 triệu tấn phân bón, chủ yếu là urê và phân lân. Việt Nam cơ bản tự chủ nguồn nguyên liệu hai loại phân bón này, đáp ứng đủ nhu cầu trong nước và ít chịu tác động trực tiếp từ xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, một số loại phân bón khác phụ thuộc vào nhập khẩu, nên giá trong nước đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thị trường thế giới, đã tăng và dự báo có thể tiếp tục tăng thêm 5 - 15%.

Tại Hội nghị về giải pháp bình ổn giá và đảm bảo nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất trồng trọt, các doanh nghiệp phân bón trong nước khẳng định duy trì sản xuất ổn định, bảo đảm nguồn cung cho mùa vụ cao điểm, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp chính sách nhằm ổn định thị trường.

Ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, cho biết, doanh nghiệp cung ứng khoảng 750.000 tấn phân bón các loại ra thị trường mỗi năm. Trước tình hình xung đột Trung Đông, Bình Điền đã tăng cường sản xuất, bảo đảm nguồn cung kịp thời cho nông dân. “Chúng tôi đã cung ứng khoảng 230.000 tấn phân NPK trong 3 tháng đầu năm, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025, dự kiến cung ứng thêm 220.000 tấn trong các tháng còn lại”, ông Tâm thông tin.

Mặc dù giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, công ty chưa điều chỉnh giá bán trước ngày 26/3 để chia sẻ khó khăn với nông dân, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long - nơi giá lúa chưa cao. Tuy nhiên, từ ngày 26/3, doanh nghiệp buộc phải tăng giá 5 - 10% tùy loại sản phẩm do chi phí đầu vào ngày càng lớn. “Giá bán vẫn được kiểm soát ở mức hợp lý, giúp nông dân tiếp cận phân bón với chi phí tương đối hợp lý”, ông Tâm chia sẻ. Dự kiến, từ ngày 6/4, công ty sẽ tiếp tục điều chỉnh giá bán phù hợp diễn biến chi phí đầu vào và phối hợp với các đối tác sản xuất để đảm bảo ổn định nguồn cung.

Trong khi đó, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) duy trì sản xuất ổn định, tối ưu hóa phân phối và phát triển sản phẩm thân thiện môi trường, đồng thời sẵn sàng mở rộng xuất khẩu urê ra thị trường quốc tế. Theo kế hoạch, năm 2026, PVFCCo dự kiến sản xuất khoảng 1 triệu tấn phân bón các loại. Hiện, các nhà máy hiện hoạt động ở mức 110 - 115% công suất, góp phần bảo đảm nguồn cung phân bón trong nước.

PVFCCo tập trung duy trì sản xuất an toàn, chất lượng sản phẩm và quản trị hệ thống phân phối chặt chẽ, hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng. Doanh nghiệp cũng đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong chuỗi phân phối, theo dõi dòng hàng từ sản xuất đến thị trường, bảo đảm cung ứng kịp thời cho các vùng sản xuất nông nghiệp.

Đồng thời, PVFCCo phối hợp với cơ quan quản lý và chuyên gia nông nghiệp hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón tiết kiệm, hiệu quả, giảm chi phí và hạn chế tác động môi trường. Công ty cũng phát triển mạnh các dòng sản phẩm ít chịu biến động thị trường, đặc biệt phân bón hữu cơ, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững.

PVFCCo đề nghị tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường phân bón để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm hành vi phân bón giả, kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi nông dân và doanh nghiệp sản xuất chân chính, góp phần phát triển nền nông nghiệp bền vững.

Về sản xuất ure, ông Nguyễn Viết Hiến, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình, cho biết tổng công suất các nhà máy ure trong nước đạt khoảng 2,8 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu nội địa khoảng 2,1 triệu tấn/năm, tạo dư địa khoảng 700.000 tấn cho xuất khẩu. Riêng Đạm Ninh Bình xuất khẩu khoảng 150.000 tấn, còn lại khoảng 350.000 tấn phục vụ thị trường trong nước.

Trong 3 tháng đầu năm 2026, giá ure của Đạm Ninh Bình duy trì 14 - 14,5 triệu đồng/tấn, gần như không thay đổi so với quý IV/2025. Trên thị trường quốc tế, giá ure tháng 2/2026 khoảng 390 - 400 USD/tấn, nhưng hiện đã tăng gần 800 USD/tấn. Lượng hàng bán ra trong nước chưa điều chỉnh toàn bộ theo giá mới do nhu cầu thị trường và cơ chế điều chỉnh giá trong nước.

Than chiếm gần 80% giá thành sản phẩm ure, vì vậy giữ ổn định giá than là yếu tố quan trọng để ổn định giá phân bón trong nước. Về xuất khẩu, để khai thác cơ hội thị trường, Đạm Ninh Bình đề xuất giảm thuế xuất khẩu ure về 0%, nhằm duy trì sản xuất và đáp ứng nhu cầu nông dân.

Ông Nguyễn Hoàng Trung, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP DAP - VINACHEM, cho biết nhu cầu tiêu thụ phân bón DAP trong nước khoảng 1 triệu tấn/năm, nhưng 80% chi phí sản xuất phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Đông, dẫn đến giá thành tăng khoảng 1,97 triệu đồng/tấn (tương đương 12%).

Dù giá xuất khẩu cao hơn trong nước khoảng 1,5 triệu đồng/tấn, doanh nghiệp vẫn ưu tiên cung ứng thị trường nội địa. Trong quý I, DAP - VINACHEM đã cung ứng 110.000 tấn, tăng 60% so với cùng kỳ năm trước. Ông Trung đề nghị tăng hạn mức khai thác quặng Apatit cho Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam để đảm bảo nguồn nguyên liệu, đồng thời triển khai giải pháp bình ổn thị trường, kiểm soát phân phối và chia sẻ khó khăn với nông dân.

Đề xuất giải pháp ổn định thị trường phân bón trước biến động quốc tế

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh, trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại một số khu vực trọng điểm đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí nguyên liệu và vận tải tăng cao, áp lực lên mặt bằng giá phân bón ngày càng lớn.

Để đảm bảo ổn định sản xuất, duy trì nguồn cung vật tư nông nghiệp và hạn chế gia tăng chi phí đầu vào, đồng thời nâng cao khả năng tự chủ và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các hiệp hội và doanh nghiệp tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, đảm bảo cân đối cung - cầu trong nước, duy trì hoạt động sản xuất ổn định, khai thác tối đa công suất các nhà máy. Minh bạch thông tin thị trường và kiểm soát hệ thống phân phối để tránh đầu cơ, găm hàng gây biến động giá bất hợp lý, từ đó giữ ổn định mặt bằng giá và nguồn cung.

Thứ hai, nâng cao năng lực dự báo và xây dựng kế hoạch cung ứng. Doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế, đặc biệt giá năng lượng, chi phí logistics và nguồn cung nguyên liệu, để điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu, dự trữ phù hợp nhu cầu trong nước. Đồng thời, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và sản phẩm, hạn chế phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.

Thứ ba, tăng cường phối hợp với địa phương, hợp tác xã và các tổ chức sản xuất để nắm sát nhu cầu thực tế theo từng vùng, từng loại cây trồng. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch cung ứng phù hợp, nâng cao hiệu quả dự báo và điều tiết thị trường, bảo đảm phân bón được cung ứng kịp thời.

Thứ tư, ưu tiên phân bổ nguồn hàng cho thị trường trong nước song song với đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm như quý I.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, theo dõi thị trường, tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, báo cáo Thủ tướng Chính phủ các chính sách hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, phối hợp kiểm tra, giám sát thị trường vật tư nông nghiệp, đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng phân bón tiết kiệm và hiệu quả, nhân rộng mô hình phân bón hữu cơ, cân đối và bền vững, hướng tới nền nông nghiệp xanh, tăng hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh, trong bối cảnh biến động quốc tế, cần bảo đảm cân đối cung – cầu, duy trì sản xuất ổn định, minh bạch thông tin thị trường, tránh đầu cơ, găm hàng.